MAHKEMESİ: ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ
DAVA TÜRÜ:TAPU İPTALİ VE TESCİL
Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın davacılarca istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun kabulüyle davanın kabülüne ilişkin olarak verilen karar davalı ... vekili ile dahili davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
KARAR-
Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
Davacılar, mirasbırakanları ...'un 2262 ada 32 parsel sayılı taşınmazdaki payları eşit olarak davalılar oğlu... ve torunu ... ’a satış suretiyle devrettiğini, yapılan işlemin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı, bedelsiz ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, çekişmeli taşınmazın tapu kaydının miras payı oranında iptali ile ... mirasçılarının miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.
Davalılar, ölünceye kadar mirasbırakanın bakımı ile ilgilendiklerini, mirasbırakanın da bu bakım karşılığı duyduğu minnet borcu ile temliki gerçekleştirdiğini, ayrıca davacılardan ...’in taraf sıfatı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.Mahkemece, temlikin mirastan mal kaçırma amacıyla yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin verilen kararın davacılar vekilince istinafı üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk dairesince; temlikin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile davacıların miras payları oranında tapu iptali ve tescile karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden, mirasbırakan ...’un 02.12.2015 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak ikinci eşi dava dışı ... ile ... ’dan olma çocukları davacılar ... ve ... ile kendisinden önce ölen oğlu ... ’in çocukları dahili davalılar ... ve ... ile ilk eşinden olma oğlu dava dışı ... ’i bıraktığı, mirasbırakanın dava konusu 2262 ada 32 parsel sayılı taşınmazdaki paylarının tamamını intifa hakkını üzerinde ipka ederek eşit oranlarla oğlu ... ile torunu ... ’a (... oğlu) 19.03.2010 tarihinde satış suretiyle devrettiği anlaşılmaktadır.Öncelikle belirtmek gerekir ki; davacılar tarafından mirasbırakan ... mirasçıları adına tescil isteğiyle, başka bir deyişle terekeye iade istemli olarak eldeki davanın açıldığı, ancak davacılar dışında mirasbırakanın dava dışı ... isimli mirasçısı da olduğu mirasçılık belgesi ile anlaşılmakta olup, tüm mirasçıların davada yer almamaları karşısında terekenin davada temsil edildiğini söyleyebilme olanağı yoktur.Bilindiği üzere, elbirliği (iştirak) halinde mülkiyet, yasa veya yasada belirtilen sözleşmeler uyarınca aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin, bu ortaklık nedeniyle bir mala veya hakka birlikte malik olma durumudur.4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 701 ila 703. maddelerinde düzenlenen bu tür mülkiyetin (ortaklığın) tüzel kişiliği olmadığı gibi eşya üzerinde ortaklardan her birinin doğrudan doğruya bir hakkı da yoktur. Mülkiyet bir bütün olarak ortaklardan tümüne aittir. Başka bir anlatımla ortaklık tasfiye oluncaya kadar ortaklardan birinin ayrı mal veya hak sahipliği bulunmayıp, hak sahibi ortaklıktır. Değinilen mülkiyet türünde malikler mülkiyet payları ayrılmadığından paydaş değil, ortaktır. Bu kural, TMK'nin 701. maddesinde (...Kanun ve kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir. Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır.) biçiminde açıklanmıştır. Elbirliği (İştirak) halinde mülkiyetin bu özelliği itibariyle ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Şayet yasa veya elbirliği (iştirak) halinde mülkiyeti oluşturan anlaşmada ortaklık adına hareket etme yetkisinin kime ait olacağı belirtilmemişse, ortaklığın tasfiyesini isteme hakkı dışındaki tüm işlemlerde ortakların (iştirakçilerin) oybirliğiyle karar almaları ve birlikte hareket etmeleri zorunluluğu vardır.TMK'nin 702/2 maddesi bu yönde açık hüküm getirmiştir. Ancak, açıklanan kural yargısal uygulamada kısmen yumuşatılmış bir ortağın tek başına dava açabileceği, ne var ki, davaya devam edebilmesi için öteki ortakların olurlarının (onaylarının) alınması veya miras şirketine atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülmesi gerektiği kabul edilmiştir. (11.10.1982 tarih 1982/3-2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı) Nitekim bu görüş bilimsel alanda da aynen benimsenmiştir. Hâl böyle olunca, davadaki isteğin terekeye iadeye yönelik olduğu, mirasbırakan ...’un ölüm tarihi itibariyle terekesinin elbirliği mülkiyetine tâbi olduğu ve davaya katılmayan mirasçılarının da bulunduğu gözetilerek, davaya katılmayan ortakların olurunun alınması ya da miras şirketine TMK'nin 640. maddesi uyarınca atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülmesi gerekirken davanın görülebilirlik koşulu gözardı edilerek yazılı olduğu üzere davanın esası hakkında hüküm kurulması doğru değildir.
Davalı ... ile dahili davalıların değinilen yönden yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 371/1 maddesi gereğince ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararının BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 6100 sayılı HMK'nun 373/2. maddesi gereğince dosyanın kararı veren ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 02/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.