MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2513 E., 2025/480 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Foça Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/308 E., 2024/274 K.
Dava, yolsuz tescil ve bağıştan rücu hukuki nedenlerine dayalı tapu iptali- tescil ve bedel istemlerine ilişkindir.
Davacı vekili; İzmir ili, Foça ilçesi, ... Beldesi, ... mevkiinde bulunan mülkiyeti davacı ...’na ait 19... parsel numaralı 74.4 53... yüz ölçümlü taşınmazın, ... Belediyesinin 30.12.1999 tarih ve 5/1 sayılı meclis kararı ve 26.05.2000 tarih ve 20 sayılı Encümen Kararı ile imara açıldığını, ilgili taşınmazın 1 adet akaryakıt istasyonu imarlı arsa ve 175 adet muhtelif büyüklükte dublex imarlı arsa konumuna dönüştüğünü, 176 adet arsadan 25 adedinin ... Belediyesine şartlı olarak bağışlanması hususunda anlaştıklarını, bağış protokolünün 09.10.2000 tarihinde imzalandığını, 1 21... ve 17 numaralı, 1 23... -2-3- ... numaralı, 1 32... -2-3- 4-5-6-7-9-11-12-13-14- ... numaralı parsellerde kayıtlı taşınmazların ... Belediyesine şartlı olarak bağışlandığını, dava tarihi itibariyle 1 21... ve 17 numaralı, 1 23... -2-3- ... numaralı, 1 32... -3-4-5-6-7-9-11-12-13- ... numaralı parsellerde kayıtlı taşınmazların ... Belediyesi mülkiyetinde olup 1 32... ve 18 numaralı parsellerde kayıtlı taşınmazların ise üçüncü kişilere devredildiğini, dava konusu taşınmazların şartlı olarak bağışlandığı tarihte yürürlükte olan 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun belediye meclisi, belediye başkanı ile belediye encümeninin yetki ve görevlerini düzenlemekte olduğunu, mülga Kanun'un "Meclisin müzakere edeceği ve karar vereceği işler" başlıklı 70. maddesinde "ivaz mukabilinde vuku bulacak teberruatın kabulü" yetkisinin belediye meclisinin yetki ve görevleri kapsamında sayıldığını, ilgili Kanun'un "Belediye mümessili sıfatıyla reisin vazifesi" başlıklı 100. maddesinde "teberruatı kabule" ifadesiyle şartsız bağışları kabul yetkisinin belediye başkanında olduğunun hüküm altına alındığını, Belediye encümeninin görevlerine ilişkin 83. maddede ise bağışlamaları kabule ilişkin bir görev sayılmadığını, dava konusu olan yirmi beş (25) adet taşınmazın ... Belediyesine şartlı olarak bağışlandığını, 07.07.2000 tarihli 27 nolu ve 06.10.2000 tarihli 41 nolu Belediye Encümeni kararları alındığını, ... Belediye Meclisi tarafından şartlı bağışın kabulüne ilişkin bir karar alınmadığını, dava konusu taşınmazların şartlı bağışının kabulüne ilişkin ... Belediye Meclisi kararının olmamasının söz konusu işlemleri "yolsuz tescil" hale getirdiğini ileri sürerek davalı ... adına kayıtlı 1 21... ve 17 numaralı, 1 23... -2-3- ... numaralı, 1 32... -3-4-5-6-7-9-11-12-13- ... numaralı yirmi üç (23) adet taşınmazın tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline, üçüncü kişilere devredilen 1 32... ve 18 parsel sayılı taşınmazlar bakımından şimdilik 40.000 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili; davacı ...'na ait 12 adet taşınmazın ( İzmir ili, Foça ilçesi, ... Mahallesi, 1 23... , 2, 3, 19, 20, 21, 22 parseller, İzmir ili, Foça ilçesi, ... Mahallesi 1 32... , 5, 6, 7 parseller) tüzel kişiliği artık bulunmayan ... Belediyesine bedelsiz, kayıtsız ve şartsız olarak hibe edilmek istendiğini, bu istek üzerine ... Belediyesinin 07.07.2000 tarih, 27 sayılı Belediye Encümen Kararı ile bu 12 adet taşınmaz hakkında hibenin kabulüne ve tapudaki işlemlerin yapılabilmesi için sadece bu taşınmazlar için belediye başkanına yetki verilmesine karar verildiğini, 07.07.2000 tarihli Encümen Kararı sonrasında 28.08.2000 tarihinde bağışçı ... tarafından yetkilendirilen ... isimli kişi ile Belediye Başkanı ...'nın Foça Tapu Müdürlüğünde kanunen aranan resmi şekil şartını da gerçekleştirerek 12 adet taşınmazın mülkiyetini kayıtsız,şartsız ve bedelsiz olarak bağışa dayalı şekilde ... Belediyesine intikalinin 1849 yevmiye numaralı resmi senet ile sağladığını, ilgili evrakta bağışın hiçbir şarta dayanmadan belediye başkanınca kabul edildiğinin açık şekilde yazıldığını, bağışlanan taşınmazlara dair tescilin yolsuz olduğu iddiasının temelini söz konusu bağışların şartlı olarak yapıldığı hususunun oluşturduğunu, protokolün imza tarihi 09.10.2000 olup bu tarihin 12 adet taşınmazın hali hazırda şartız ve bedelsiz şekilde ... Belediyesine tescil edildiği 28.08.2000 tarihinden sonra olduğunu, 12 adet taşınmaz için şartsız bağış ilişkisinin 28.08.2000 tarihinde tarafların iradesi ile hukuk alanında doğduğunu, davacı tarafın, iddia edilen şartların gerçekleşmediğini en azından 2016 yılından beridir bildiğini bu hususta valiliğe bile başvuru yaptığını, ancak bağıştan dönme sebebini öğrendiği tarihten bir sene içinde bağışını geri almadığının görüldüğünü belirterek davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığından tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu taşınmazların davacı tarafça mülga ... Belediyesine 11.10.2000 tarihinde resmi olarak bağış sözleşmesi ile bağışlandığı, bağış sözleşmesinde kayıtsız ve şartsız bağış yapıldığının yazıldığı, bağışın yapıldığı tarihte mülga 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca bağışı kabul etme yetkisinin Belediye Meclisine ait olduğu, ancak tapuda yapılan resmi bağış işlemine dayanak belgelerin 07.07.2000 tarih ve 27 karar numaralı ve 06.10.2000 tarih ve 41 numaralı Belediye Encümeni kararları olduğu, bu haliyle bağış sözleşmesinin dayanak belgelerinin geçersiz olması nedeniyle sakat olduğu ve mülga ... Belediyesi lehine yolsuz tescil oluştuğu, ancak 2000 yılında yapılan tescilin üzerinden dava tarihine kadar 23 yıllık süre geçmesi ve bu süreçte mülga ... Belediyesi ve halefi olan davalı ... Belediyesinin tapu iptali ve tescili istenen taşınmazlara TMK madde 1023 uyarınca iyiniyet ile 10 yıl zilyet olduğu, bu haliyle TMK madde 712 uyarınca olağan zamanaşımı yoluyla taşınmaz mülkiyetini kazandığı gerekçesiyle davacının yolsuz tescile dayalı tapu iptali ve tescil talebinin reddine, davacının önceden maliki olduğu ve dava dilekçesi ile tazminat talep edilen 1 32... parsel ve 18 parsel yönünden yapılan incelemede ise; yukarıda açıklanan gerekçeler ile mülga ... Belediyesi adına yolsuz olarak tescil edilen 1 32... parsel ve 18 parselin TMK madde 712'de düzenlenen olağan zamanaşımı süresi içinde bağış sözleşmesi ile mülga ... Belediyesi adına tescil edildikten sonra 2001 yılında mülga ... Belediyesi tarafından dava dışı üçüncü kişilere satıldığının dosya kapsamından anlaşıldığı, bu haliyle davacı tarafın bu iki taşınmaz yönünden zararının olduğu gerekçesiyle davacının tazminat talebinin konusu olan 1 32... parsel ve 18 parsel yönünden tazminat talebinin kabulüne karar verilmiş, karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla
; dava konusu taşınmazların bir kısmının 28.08.2000 tarih ve 1849 yevmiye sayılı resmi senetle davacıya vekaleten ... tarafından ... Belediyesine kayıtsız, şartsız ve bedelsiz olarak bağışlandığı, resmi senede dayanak davacı tarafından vekil ... 'e verilen vekaletnamede de taşınmazların ... Belediyesine kayıtsız, şartsız ve bedelsiz olarak bağışlaması için yetki verildiği, dava konusu taşınmazların bir kısmının da 11.10.2000 tarih ve 2132 yevmiye sayılı resmi senetle davacı tarafından bizzat ... Belediyesine kayıtsız, şartsız ve bedelsiz olarak bağışlandığı, bu akitten 1 gün önce 09.10.2000 tarihinde davacı ile ... Belediye Başkanının imzaladığı Protokol başlıklı belge ile bir kısım şartlarla dava konusu tüm taşınmazların hibe edildiğine dair harici belgenin düzenlendiği, taşınmazın devir amacını güden sözleşmelerin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun madde 706 gereği resmi şekilde yapılmasının zorunlu olduğu, aksi halde bağış sözleşmesinin geçerli olmayacağı, davacının dava konusu taşınmazları 28.08.20 00... .10.2000 tarihlerinde hiçbir şart belirtmeksizin ... Belediyesi Tüzel Kişiliğine kayıtsız, şartsız ve bedelsiz resmi bağış sözleşmeleri ile hibe ettiği, bu bağlamda haricen şartlı bağış şeklinde yapılan Protokol başlıklı sözleşmenin geçerli olmadığı ve resmi kayıtsız, şartsız ve bedelsiz bağış sözleşmeleri ile devredilen taşınmazların şartın yerine getirilmediğinden iadesi talebinin resmi akitler karşısında kabul edilmesinin mümkün bulunmadığı, yine resmi kayıtsız, şartsız ve bedelsiz bağış sözleşmeleri geçerli olduğundan taşınmazların bedelinin talebinin de mümkün olmadığı, 09.10.2000 tarihinde davacı ile ... Belediye Başkanının imzaladığı Protokol başlıklı belgenin o tarihte yürürlükte olan mülga 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 70. maddesinin 12. fıkrası gereği ivaz mukabilinde vuku bulacak teberruatın kabulü hükmüne de aykırılık teşkil ettiği ve geçersiz olduğu, bu sebeplerle davacının bağıştan rücu hukuksal nedenine dayalı davasının kabulünün mümkün olmadığı, davacının yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı talebi yönünden yapılan incelemede ise davacının dava konusu taşınmazları 28.08.20 00... .10.2000 tarihlerinde hiçbir şart belirtmeksizin ... Belediyesi tüzel kişiliğine resmi kayıtsız, şartsız ve bedelsiz bağış sözleşmeleri ile devrettiği gözönüne alındığında o tarihte yürürlükte olan mülga 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 100. maddesinin C. fıkrası gereği Belediye Başkanının tek başına teberruatı kabule yetkili olduğu, yapılan bağışlar ivazsız olduğu için Belediye Meclisinin kararına gerek bulunmadığı, resmi senetlerin geçerli olduğu, davalı adına oluşan tapu kayıtlarının yolsuz tescil şeklinde oluşmadığı, bu sebeplerle davacının yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı davasının da kabulünün mümkün bulunmadığı gözetilerek davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve hatalı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına ve davanın tümden reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından duruşma istekli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 03.02.2026 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde, temyiz eden davacı ... ve vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı 116,60 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davalı vekili için 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin temyiz eden davacıdan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.