MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1336 E., 2025/1143 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karabük 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/151 E., 2022/74 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve ihbar olunan ... Köy Tüzel Kişiliği temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve terkin istemine ilişkindir.
Kadastro sonucunda; ... ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 1 06... parsel sayılı 105, 94... yüz ölçümündeki taşınmaz ahşap ahır ve bahçe vasfındaki taşınmaz miras hakkına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ve paydaşları adına tespit ve tescil edilmiştir.
Davacı ...; ... köyünde yapılan kadastro çalışmaları sonucunda, köy meydanının bir kısmının hatalı olarak dava konusu 1 06... parsel sayılı taşınmaz içerisinde bırakıldığını, köy ana yoluna bitişik yolun ise 1 03... , 47, 49, 51, 52, 53... parsel sayılı taşınmazlara katıldığını ileri sürerek bu kısımların tapu kaydının iptali ile yol ve köy meydanı olarak terkinini istemiştir.
Davalı ...; dava konusu 1 06... parsel sayılı taşınmazın hissedarlarından birisi olduğunu, taşınmazın evin önü olduğunu, köy meydanı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, dava konusu 1 06... parsel sayılı taşınmaz hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, diğer dava konusu 1 03... , 47, 49, 51, 52, 53... parsel sayılı taşınmazlar hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı, ihbar olunan ... Köy Tüzel Kişiliği temsilcisi ve katılma yolu ile davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, gerekçeli kararın Köy Tüzel Kişiliğine 18.08.2022 tarihinde tebliğ edildiği Köy Tüzel Kişiliği temsilcisi tarafından 05.10.2022 tarihinde istinaf yoluna başvurulduğu gerekçesiyle istinaf dilekçesinin süre yönünden reddine, davacı ile davalı ...’ün istinaf taleplerinin köy meydanı için şahısların dava açma hakkının bulunmadığı, bu hakkın Hazine ve Köy Tüzel Kişiliğine ait olması nedeniyle aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi isabetsiz ise de İlk Derece Mahkeme kararının sonucu itibarı ile doğru olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
Hemen belirtilmelidir ki; köy sınırları içinde bulunan kamu orta malları ile ilgili davaların aynı köyde oturan ve kamu orta mallarından yararlanmak durumunda olan, dava açmakta hukuki yararı bulunan herkes tarafından açabileceği Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında kabul edilmektedir. Bu sebeple, Mahkemece davacı tarafın temyize konu 1 06... parsel sayılı taşınmazın bir kısmını köy meydanı olduğu iddiası ile dava açma ehliyetinin olmadığı yönündeki tespiti doğru değildir.
Hâl böyle olunca, dava dilekçesinde bildirilen iddianın ve bu iddianın ileri sürülüş şekline göre davacının kamu orta malı niteliğinde bulunan taşınmaz yönünden dava açma hakkının olduğu kabul edilerek işin esasına girilmeli, dava konusu taşınmaz bölümünün vasfının belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Öte yandan; İlk Derece Mahkemesinin kısmen ret kararının ihbar olunan Köy Tüzel Kişiliğine usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, Köy Tüzel Kişiliği temsilcisinin bu karara karşı süresinde istinaf kanun yoluna başvurmadığı, Bölge Adliye Mahkemesince Köy Tüzel Kişiliği temsilcisinin istinaf başvurusunun süreden reddine karar verildiği anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesi kararının ihbar olunan Köy Tüzel Kişiliği yönünden kesinleştiğinden ihbar olunan tarafından temyiz yoluna başvurulamayacağının kabulü gerekir.
Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü;
İhbar olunan Köy Tüzel Kişiliği temsilcisinin temyiz dilekçesinin reddine, yatırılan peşin harcının iadesine,
Davacının Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazlarının açıklanan nedenden ötürü kabulü ile, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, Dosyanın kararı veren Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.