MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/640 E., 2024/809 K.
Mahkeme kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
- K A R A R -
Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.
Dava konusu taşınmaz, Gaziantep ili, Nizip ilçesi, ... Mahallesinde 1972 yılında yapılan kadastro sırasında tescil harici bırakıldıktan sonra 2015 yılında yapılan toplulaştırma sonucunda 1 29... parsel numarasıyla “davalı” olarak bırakılmıştır.
Davacılar; irsen intikal, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak Gaziantep ili, Nizip ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan tescil harici bırakılan taşınmazın bir bölümünün adlarına tescili istemiyle dava açmıştır.
Davalı Hazine vekili, taşınmaz bölümünün Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ve zilyetlikle iktisap edilemeyeceğini belirterek davanın reddi savunmuşlardır.
Mahkemece, 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddeleri ile TMK’nın 713/1. maddesi uyarınca zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının davacı yararına oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; kararın davalı Hazine vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 09.11.2017 tarihli ve 2015/13534 Esas, 2017/7702 Karar sayılı kararıyla, “yasal hasımlara husumet yöneltilmesi” gereğine değinilerek karar bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı Hazine vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 21.04.20 22... /4374 Esas, 2022/3374 Karar sayılı kararıyla “ hava fotoğrafları incelenmesi, ziraat mühendisi, harita ve jeodezi bilirkişisi ve fen bilirkişisi ile keşif yapılması” yönlerinden karar bozulmuştur.
Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda zilyetlikle kazanım şartlarının davacılar lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamında uygun düşmemektedir.
Şöyle ki; 4721 sayılı TMK'nın 713/1. ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14... . maddelerinde; orman sayılmayan, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici taşınmazlardan imar-ihya edilerek dava tarihine kadar 20 yıl süreyle çekişmesiz ve aralıksız olarak zilyet edilenlerin zilyetleri adına tescil edilebileceği hüküm altına alınmıştır. Terk edilmiş dere yatakları, kayalık, taşlık, yol ve yol boşluğu gibi taşınmazlar ancak imar-ihya yolu ile 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca iktisap edilebilir.
Somut olayda; çekişmeli taşınmaz kadastro sırasında tescil harici bırakılmış olup dosya kapsamında yer alan ziraat ve jeoloji bilirkişi raporunun içeriği incelendiğinde, taşınmazın fıstık bahçesi vasfında olduğu ve ağaç yaşlarının 45-50 yaş arasında değiştiği, taşınmazın alt sınırına kadar doğal oluşmuş dere yatağı bulunduğu, dere yatağı olan kısımların ve bu dere yatağının sağ ve sol sahillerinde iki metrelik taşkın etki alanlarının tescil harici bulundurulması gerektiğinin belirtildiği, bu bölümler yönünden zilyetlikle taşınmaz edinme koşulları oluşmadığından reddine karar verilmesi gerektiği açık olup geri kalan bölümler yönünden de toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.
Kabule göre de; tespit harici bırakılan taşınmazın toplulaştırma nedeniyle parsel numarası aldığı gözden kaçırılarak tescil kararı verilmesi doğru değildir.
Davalı Hazine vekilinin açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulüyle Mahkeme kararının, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın Nizip 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.02.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.