MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1372 E., 2025/1763 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kars 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/82 E., 2025/115 K.
Dava, toplulaştırma işleminden kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Davacılar; 1 01... parsel sayılı taşınmazın murisleri ... ’e ait olduğunu, bu taşınmaz üzerinde kendileri tarafından yapılan ev ve ahırın bulunduğunu, ... tarafından yapılan toplulaştırma işlemleri sonucunda murislerine ait taşınmazın 2 45... parsel sayılı taşınmaz olarak davalı kardeşleri adına tescil edildiğini, yapılan tescilin hatalı olduğunu, murisleri ...’in ölümünden sonra eski 1 01... parsel sayılı taşınmazın fiili kullanıma göre taksim edildiğini, davalının toplulaştırma sonucu oluşan taşınmazda herhangi bir hakkının bulunmadığını, davalı adına oluşan tescilin yolsuz olduğunu, bu hususta dava dışı kardeşleri ... tarafından da Kars 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/216 Esas sayılı dosyası ile tapu iptali ve tescil davası açıldığını ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile muris ... adına tesciline karar verilmesini istemişler; yargılama sırasında muris ... ’in terekesine temsilci olarak ... atanmıştır.
Davalı; 1 01... parsel sayılı taşınmazı 29.11.2001 tarihinde ... Kaymakamlığı Mal Müdürlüğü tarafından yapılan ihale sonucu satın aldığını, üzerine ahır ve müştemilat yaptırdığını,yapılan arazi toplulaştırma işlemleri sonucu taşınmazın 2 45... parsel olarak adına tescil edildiğini, toplulaştırma işlemlerinin iptali için İdare Mahkemesinde herhangi bir dava açılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince; davacının beyanlarına göre davanın toplulaştırma işleminden kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olduğu, dava konusu 2 45... parsel sayılı taşınmazın toplulaştırma işlemi sonucu oluştuğu, iptali istenen sicil kaydının illetini teşkil eden toplulaştırma işleminin idari işlem olduğu ve İdari Yargı yerinde dava açılarak bozulmadığı, diğer bir deyişle hukuki varlığını koruduğu sürece Adli Yargıda açılan davanın dinlenemeyeceği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince; keşif yapılmayıp dava değerinin tespit edilmediği, davacı tarafça dava konusu 2 45... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile muris ... adına tapuya kayıt ve tescilinin istendiği, mirasçıların tamamı tarafından bu davanın açılması gerektiği halde dava dışı mirasçı bulunduğu, ancak dava dışı diğer mirasçıların davaya muvafakatlerinin alınmadığı veya terekeye temsilci tayin edilmeden aktif husumet ehliyetine ilişkin taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu bu nedenle öncelikle tüm bu eksikliklerin giderilmesi, daha sonra işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Mahkemece kaldırma kararı sonrasında yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın ... tarafından yapılan hatalı toplulaştırma işlemi sonucu dava konusu taşınmazda davalı adına yapılan tescil işleminin iptali istemine ilişkin olduğu, dava konusu taşınmazın toplulaştırma işlemi sonucu oluştuğu, toplulaştırma işlemlerinin kesinleştiği, idarece yapılan toplulaştırma işleminin idari işlem niteliğinde olup, idari yargı yerinde iptal edilmedikçe toplulaştırma işleminin hukuki geçerliliğini koruduğu, idari yargı yerinde toplulaştırma işleminin iptali için dava açılmadığı, davacı tarafça dava konusu taşınmazın yapılan toplulaştırma işlemi sonucunda oluşan yerinde kalması ancak oluşan yeni tapunun iptali ile eski tapu kaydındaki şekliyle taşınmazın aynen tescilinin talep edildiği, bu durumda İdari yargıda görülen davalarda tapunun iptal ve tescil isteğinin dinlenme olanağının bulunmadığı, bu nedenle görevsizlik kararı verilemeyeceği gerekçesiyle hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın tereke temsilcisi tarafından istinaf edilmesi üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili ve tereke temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;
Eldeki davada, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile muris ... adına tescil talebinde bulunulduğu, yargılama sırasında mirasbırakanın terekesine temsilci atandığı, terekeye temsilci atanmakla mirasçıların davayı takip yetkisi sona erdiğinden ve bununla bağlantılı olarak hükmü temyiz etme hakkı miras şirketini temsilen tereke temsilcisine geçtiğinden davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, Peşin alınan harcın istek hâlinde temyiz eden davacıya iadesine,
Tereke temsilcisinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama kuralları ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un/HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı 116,60 TL bakiye onama harcının temyiz eden tereke mirasçılarından alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.