MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2025/292 E., 2025/2956 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 30. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2024/93 E., 2024/322 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı mirasçılar ..., ..., ... ve ... vekili ve tereke temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Asıl ve birleştirilen dava, ehliyetsizlik hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa bedel istemine ilişkindir.
Asıl davada davacı vasisi, davacının Pendik 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1416 Esas sayılı kararı ile kısıtlandığını, davacının kızı olan davalının davacıyı kandırarak dava konusu 92 04... parsel sayılı taşınmazdaki 12 numaralı bağımsız bölümünü adına tescil ettirdiğini, davacının temlik tarihinde fiil ehliyetini haiz olmadığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, olmazsa bedelin tahsiline karar verilmesini istemiş; birleştirilen davada davacı vasisi, davacının oğlu olan davalının davacıyı kandırarak 368 50... parsel sayılı taşınmazdaki 13... numaralı bağımsız bölümleri adına tescil ettirdiğini, davacının temlik tarihinde fiil ehliyetini haiz olmadığını ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline, olmazsa bedelin tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Asıl davada davalı, babasının fiil ehliyetini haiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Birleştirilen davada davalı, davaya cevap vermemiştir.
İlk Derece Mahkemesinin 08.06.2022 tarihli ve 2021/2 Esas, 2022/234 Karar sayılı kararı ile; asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiş, kararın asıl davada davalı ... tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesi 31.01.2024 tarihli ve 2023/1587 Esas, 2024/170 Karar sayılı kararı ile; yargılama esnasında davacı ...'in ölmesi nedeniyle taraf teşkilinin sağlanması amacıyla mirasçılarının davaya dahil edildiği ve devamla murisin terekesine temsilci atandığı, davada terekeye temsilci atanmakla davacı mirasçıların davadaki sıfatlarının sona erdiği, davayı takip yetkisinin tereke temsilcisine geçtiği, başka bir ifadeyle mirasçıların davayı takip etmelerinin bu davanın tereke temsilcisi tarafından yürütüldüğü gerçeğini değiştirmeyeceği, atanan tereke temsilcisi huzurunda yürütülen dava hakkında hüküm kurulması gerektiği, eldeki davada 14.02.2019 tarihli duruşmasına tereke temsilcisinin katıldığı, sonraki 11.06.2019 tarihli 21. celseye ise mazeret bildirmeksizin katılmadığı ve daha sonraki celselere de iştirak etmediği, Mahkemece bu durumda HMK'nın 150. maddesine göre gerekli usuli işlemler yapılması gerekirken, işin esasına girilerek hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, açıklanan hususlarda gerekli araştırma ve inceleme yapıldıktan sonra hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile; 11.06.2019 tarihli duruşmada takipsiz bırakılan dava dosyası işlemden kaldırılmasa bile dava dosyasının takipsiz bırakıldığı tarihte işlemden kaldırılmış sayılacağı, davacının hak kaybına uğramayacağı, yeniden dava açabileceği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, kararın mirasçılar ..., ..., ... ve ... vekili ve tereke temsilcisi tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ehliyetsizlik hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde bedel istemine ilişkin olduğu, davacının ölümü üzerine taraf teşkilinin sağlanması için tereke temsilcisi atandığı, tereke temsilcisinin duruşma gününden haberdar olmasına rağmen 14.02.2019 tarihli duruşmaya katılmadığı, 11.06.2019 tarihli ve sonraki duruşmalara da katılmadığı, tereke temsilcisi atanmakla davayı takip yetkisinin tereke temsilcisine geçtiği, mirasçıların davayı takip yetkisinin ortadan kalktığı, dolayısıyla 14.02.2019 tarihinde takip edilmeyen dosyanın işlemden kaldırılması gerektiği, kaldırma sonrasında 14.02.2019 tarihinde işlemden kaldırılması gereken dosyanın yenilenmediği ve davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği gerekçesiyle tereke temsilcisinin istinaf başvurusunun esastan reddine, bir kısım mirasçıların istinaf başvuru dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
Dosya içeriğinden; davacı ...’in kayden maliki olduğu asıl davaya konu 92 04... parsel sayılı taşınmazdaki 12 numaralı bağımsız bölümünü 05.05.2010 tarihinde davalı kızı ...’ya temlik ettiği, ...’nın da 15.09.2011 tarihinde taşınmazı dava dışı üçüncü kişiye devrettiği, davacı ...’in kayden maliki olduğu birleştirilen davaya konu 368 50... parsel sayılı taşınmazdaki 13... numaralı bağımsız bölümlerini 08.12.2010 tarihinde davalı oğlu ...’a temlik ettiği, ...’un da taşınmazları 28.07.2011 tarihinde dava dışı üçüncü kişilere devrettiği, asıl ve birleştirilen davaların 30.11.2012 tarihinde açıldığı, asıl ve birleştirilen davalarda davacı ...’in 13.07.2013 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak çocukları ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’nin kaldığı, ...’in ... aleyhine açtığı davanın Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.03.2015 tarihli ve 2012/588 Esas, 2015/123 Karar sayılı kararı ile asıl dava olan Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/581 (Ankara 30. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/2) Esas sayılı davası ile birleştirilmesine karar verildiği, İstanbul Anadolu 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.12.2014 tarihli ve 2014/5 Tereke, 2014/95 Karar sayılı kararı ile ... terekesini Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/581 Esas sayılı davasında temsil etmek üzere ...’ın temsilci tayin edildiği, temsilcinin tayin edildiği tarih itibariyle birleştirilen davanın asıl dava ile birleştirilmesine karar verilmediği, asıl davada davalı ... vekilinin 07.03.2023 tarihli dilekçesi ile gerekçeli kararın sadece asıl dava yönünden istinaf edildiğini, birleştirilen dava yönünden istinaf talepleri bulunmadığını bildirdiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, eldeki asıl ve birleştirilen davanın tapu iptali ve tescil, olmazsa bedel istemli olarak açıldıkları, hem asıl davada hem de birleştirilen davada davaya konu taşınmazların dava açılmadan önce üçüncü kişilere temlik edildikleri, davacının ölmesi üzerine tereke her ne kadar iştirak halindeyse de, mirasçının mirasçıya karşı miras payı oranında talepte bulunabileceği göz ardı edilerek mirasçılar ..., ..., ... ve ...’in istinaf taleplerinin incelenmemesi ve tereke temsilcisinin terekeyi sadece Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/581 (Ankara 30. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/2) Esas sayılı davasında temsil etmek üzere temsilci tayin edildiği, birleştirilen dava yönünden usulünce tayin edilmiş bir tereke temsilcisi olmadığı hususu göz ardı edilmiştir.
Hâl böyle olunca, mirasçılar ..., ..., ... ve ... vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir.
Mirasçılar ..., ..., ... ve ... vekilinin ve tereke temsilcisinin değinilen yönlerden yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.