MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/637 E., 2022/112 K.
Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
- K A R A R-
Dava kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir.
Kadastro sonucunda, Karaman ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 3 88... , 126, 3 97... , 17 parsel sayılı taşınmazlar toprak tevzi suretiyle oluşan tapu kayıtları uyarınca Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.
İtirazı kadastro komisyonunda reddedilen davacı ..., vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescili isteğinde bulunmuştur.
Davalı ..., aşamalarda taşınmazların tespitine esas teşkil eden tapu kayıtlarına tutunarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemenin davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine ilişkin kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesince işin esasına girilmek suretiyle çekişmeli taşınmazların davacıya eşinden intikal ettiği belirlendiğinden, sözü edilen önceki zilyedin mirasçılarının davaya dahil edilmesi suretiyle taraf teşkilinin sağlanması, ardından davacı dayanağı vergi kayıtlarının uygulanması, taşınmazların özel mülkiyete konu yerlerden olup-olmadığının belirlenmesi ve davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup-oluşmadığının araştırılması suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gereğine değinilerek hüküm bozulmuştur.
Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacı dayanağı tahrir kayıtlarının çekişmeli taşınmazlara aidiyetinin ispat edilemediği, iddianın sübuta ermediği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Dosya kapsamına göre dava konusu 3 88... parsel sayılı taşınmazın toprak tevzi suretiyle oluşan Aralık 1962 tarih, 458 sıra numaralı tapu kaydı, 3 88... parsel sayılı taşınmazın ise yine toprak tevzi suretiyle oluşan Aralık 1962 tarih, 446 sıra numaralı tapu kaydı uyarınca Hazine adına tespit edildiği, bilahare eldeki dosya davacıları murisi ... tarafından tespite itiraz edilmesi sonucunda kadastro komisyonunun 18.06.1979 tarihli kararı uyarınca müterizin itirazının reddine taşınmazların Hazine adına tespitine karar verildiği; karara karşı davacılar murisi ... tarafından Kadastro davalarını görmekle görevli Asliye Hukuk Mahkemesi huzurunda tespite karşı itiraz davası açıldığı; ne var ki tespite karşı süresinde itiraz edilmediği gerekçesiyle harcı tamamlatılmak suretiyle yargılamaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla devam olunduğu, bu sırada taşınmazların tutanak asıllarının da olağan usulle kesinleştirilmesi için Tapu Müdürlüğüne teslim edildiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, dava konusu 3 88... ve 126 parsellerin tutanaklarının ise halen davalı oldukları geri çevirme kararı sonucunda anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere; tapu sicilini oluşturma ödevi Kadastro Mahkemesine aittir. Şu halde Mahkemece dava konusu 3 88... ve 126 parsel sayılı taşınmazların tutanaklarının Kadastro Mahkemesinde derdest başka bir dava dosyasında davalı olup-olmadığı araştırılmalı, şayet taşınmazlar başka dava dosyasında davalı ise çekişmeli 3 88... ve 126 parseller yönünden görevsizlik kararı verilerek dosyanın bu parseller yönünden Kadastro Mahkemesine gönderilmesi gerektiği düşünülmeli, taşınmazlar başka davanın konusu değil ise davacılar murisi ... tarafından açılan davanın tespite karşı süresinde itiraz edilmediği gerekçesiyle yerinde görülmediği ve tutanak asıllarının da olağan usulle kesinleştirilmesi için Tapu Müdürlüğüne teslim edildiği anlaşılmakla tutanakların kesinleşmesi sağlanarak iddia ve savunma çerçevesinde toplanmış ve toplanacak deliller bir arada değerlendirilerek karar verilmelidir.
Dava konusu 3 97... ve 17 parseller yönünden ise davacı dayanağı vergi kayıtlarının yöntemince zemine uygulanmalı, taşınmazların özel mülkiyete konu yerlerden olup-olmadığının belirlenmesi için toprak tevzi kayıtlarından istifade edilerek taşınmazın Hazine adına hangi sebeple belirtildiği tespit edilmeli, bu anlamda özellikle mahallinde alınan beyanlara göre taşınmazların meradan söküldüğü, ziraat bilirkişi raporuna göre ise taşınmazların öncesinin mera olduğu hususundaki değerlendirme üzerinde durulmalı, 3402 sayılı Yasa'nın 14... . maddesinde yazılı zilyetlikle iktisap koşullarının davacı yararına oluşup oluşmadığının araştırılması suretiyle sonucuna göre karar verilmelidir.
Mahkemece açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapılmaksızın eksik tahkikat sonucunda karar verilmesi isabetsizdir.
Açıklanan sebeplerle, davacılar vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Temyiz edenler tarafından yatırılan peşin harcın istek halinde iadesine, Dosyanın Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12.02.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.