MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/186 E., 2024/81 K.
Anamur 1. Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Dava, tapusuz olup yargılama sırasında ihdasen tapuya tescil edilen taşınmaza ilişkin tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Davacı ...; kadastro çalışmaları sonucunda Anamur İlçesi, ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1977 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında tarıma elverişsiz arazi olarak tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescili istemiyle dava açmıştır.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabul-kısmen reddine dair verilen karar Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince, taraf teşkilinin sağlanması ve eksik araştırma gerekçesiyle bozulmuştur.
Mahkemece davacı lehine zilyetlikle mülk edinme koşulları oluştuğu gerekçesiyle fen bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen 3.302, 80... , (D) harfi ile gösterilen 933, 63... , (E) harfi ile gösterilen 4693, 44... taşınmazın davacı adına tesciline; (A) ve (B) harfleriyle gösterilen kısımların davalı ... adına tesciline karar verilmiştir. Ne var ki; varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.
Şöyleki, halihazırda dava konusu taşınmaz bölümlerinin tamamının hafriyat çalışması alanında kalması nedeniyle zirai yönden yeterli inceleme yapılamamış olması da gözetilerek daha ayrıntılı hava fotoğrafları incelemesi yaptırılması gerekirken yalnızca taşınmazların açık alanda kaldığı değerlendirilmesine yer verilen raporla yetinilmiş, taşınmazların 2011 yılında ihdasen davalı ... adına 292 parsel numarasıyla tescil edilmesine rağmen tescil harici bırakılmış taşınmazlar gibi hüküm kurulmuş, UYAP üzerinden yapılan araştırmada taşınmazın tapu kaydına 26.06.2013 tarihinde ... Genel Müdürlüğü lehine kamulaştırma şerhi konulduğu halde, ... Bölge Müdürlüğünden kamulaştırmayla ilgili tüm belge, kroki, fotoğraf ve haritalar istenmemiş, taşınmazın kamulaştırma sahasında kalıp kalmadığı araştırılmamış, tapu kaydındaki şerh nedeniyle davacıya, davasını ... Genel Müdürlüğüne yöneltmesi için süre ve imkan tanınarak husumet ilgili idareye yaygınlaştırılmamıştır.
Hâl böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece, öncelikle davacıya, davasını ... Genel Müdürlüğüne yöneltmesi için süre ve imkan tanınmalı, bu şekilde husumet yaygınlaştırılarak ilgili idareden, kamulaştırmaya ilişkin tüm belge ve fotoğraflar ile kamulaştırma haritasının onaylı bir örneği talep edilerek dosya arasına konulmalı, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğraflarının Harita Genel Müdürlüğünden tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenildikten sonra mahallinde 3 kişilik mahalli bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişinin katılımıyla keşif yapılmalı; keşifte dinlenecek mahalli bilirkişilerden taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden-nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği, ekonomik amaca uygun zilyetliğin ne zaman başladığının etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması; jeodezi ve fotogrametri uzmanına hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, dava konusu taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğu, sınırını ve niteliğini, üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini, taşınmazların imar-ihya gerektiren yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar- ihyanın tamamlandığı tarihi belirtir şekilde rapor düzenlettirilmeli; fen bilirkişisine, kadastro paftası ile kamulaştırma haritasının çakıştırılması suretiyle çekişmeli taşınmaz bölümlerinin kamulaştırma alanında kalıp kalmadığını belirleyen, keşfi izlemeye ve denetlemeye elverişli ayrıntılı harita ve rapor düzenlettirilmeli; mahalli bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, davacı lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının dava tarihine kadar oluşup oluşmadığı tespit edilmeli; kabule göre de taşınmaz bölümlerin kamulaştırma sahasında kaldığının anlaşılması halinde zilyetliğin tespitine ilişkin hüküm kurulmalıdır.
Yukarıda değinilen hususlar göz ardı edilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.
Davalı ... vekilinin açıklanan nedenlerden ötürü yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Temyiz eden davalı ... 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın Anamur 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.02.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.