Adalet Bakanlığı'nın, 10/08/2015 tarihli yazısı ile kenevir ekme ve ruhsatsız silah bulundurma suçlarından şüpheliler ... ve ... hakkında Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca düzenlenen 02/04/2015 tarihli ve 2015/4536 soruşturma, 2015/2164 esas, 2015/205 sayılı iddianamenin iadesine dair Hatay 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 09/04/2015 tarihli ve 2015/107 iddianame değerlendirme sayı ile verilen kararın kanun yararına bozulmasına yönelik talebi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 18/09/2015 tarihli ihbar yazısı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.
Dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
A) Konuyla İlgili Bilgiler:
1- Şüpheliler ... ve ... hakkında, 22.01.2015 tarihinde işledikleri iddia olunan kenevir ekme ve ruhsatsız silah bulundurma suçlarına ilişkin olarak Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 02/04/2015 tarihli ve 2015/4536 soruşturma, 2015/2164 esas, 2015/205 sayılı iddianamenin düzenlendiği,
2- Hatay 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 09/04/2015 tarihli ve 2015/107 iddianame değerlendirme sayı ile;
“- Şüphelilerin ikâmetgâhında ele geçirildiği bildirilen ve kenevir bitkisi olduğu iddia edilen 29 adet kök bitkiden 3 adet kök bitki için aldırılan ziraat mühendisi raporunda bitkilerin kurumuş olması sebebi ile bitkisel özelliklerinin anlaşılmamış olduğunun rapor edilmesi ve bitkilerin hint keneviri olduğuna dair herhangi bir kriminal rapor da aldırılmamış olmasına rağmen suç konusu bitkilerin hint keneviri olduğuna dair herhangi bir tespit olmadan iddianame düzenlendiği,
-29 adet olduğu bildirilen ve 3 adet için rapor aldırılan bitkilerden geriye kalan 26 adet bitkinin emanet makbuzunda yer almadığı, imha edilmiş iseler imha tutanağının dosya içerisinde bulunmadığı,
-2313 sayılı Kanun'un 23. madde hükmünde belirtilen suç yönünden yürütülen soruşturma ile 6136 sayılı Kanun'a muhalefet yönünden yürütülen soruşturmanın ayrı yürütülmesi gerektiği, zirâ iki suç tipinin birbiriyle doğrudan bağlantılı suç tipleri olmadığı,”
Gerekçeleri ile iddianamenin iadesine karar verildiği ve kararın itiraz edilmeden kesinleştiği,
Anlaşılmıştır.
B) Kanun Yararına Bozma Talebi:
Kanun yararına bozma talebi ve ihbar yazısında, "Sanıkların ikâmetgâhında ele geçirildiği bildirilen ve kenevir bitkisi olduğu iddia edilen 29 adet kök bitkiden 3 adet kök bitki için aldırılan 27/01/2015 tarihli raporda kök bitkilerin kurumuş olması sebebi ile bitkisel özelliklerinin anlaşılmamış olduğunun rapor edilmesi ve bitkilerin hint keneviri olduğuna dair herhangi bir kriminal rapor da aldırılmamış olmasına rağmen suç konusu bitkilerin hint keneviri olduğuna dair herhangi bir tespit olmadan iddianame düzenlenmesi, 29 adet olduğu bildirilen ve 3 adet için rapor aldırılan bitkilerden geriye kalan 26 adet bitkinin emanet eşya makbuzunda yer almaması, yer almama sebebi imha edilmeleri ise imha tutanağının dosya içerisinde bulunmaması, 2313 sayılı Kanun'un 23. madde hükmünde belirtilen suç yönünden yürütülen soruşturma ile 6136 sayılı Kanun'a muhalefet yönünden yürütülen soruşturmanın ayrı yürütülmesi gerektiği, zirâ iki suç tipinin birbiriyle doğrudan bağlantılı suç tipleri olmadığı gözetilmeksizin, iddianame düzenlenmesinden dolayı iddianamenin iadesine karar verilmiş ise de;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170. maddesinde, iddianamede bulunması gereken hususların neler olacağının gösterildiği, aynı Kanun'un 174/1. maddesinde ise iddianamenin hangi hâllerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, anılan Kanun'un 170/2. maddesinde yer alan "Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler." hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu, dosya kapsamına göre, suç tarihinde usulüne uygun verilmiş arama kararı üzerine şüphelilerin evinde yapılan aramada ele geçirilen 29 adet bitkinin Ziraat Mühendisi tarafından incelenerek 27/01/2015 tarihli bilirkişi raporunun dosyaya ibraz edildiği, ele geçirilen 29 adet bitkiden 3 adet bitkinin numune olarak alınarak geri kalan 26 kök kenevir bitkisinin yakılarak imha edildiğine dair 22/01/2015 tarihli imha tutanağının da dosyada bulunduğu, kriminal laboratuvarından rapor aldırılmaması ve imha tutanağının bulunmamasının iddianamenin iadesi sebebi yapılamayacağı gibi, belirtilen eksikliklerin yargılama evresinde mahkemesi tarafından da tamamlanabileceği, bunun yanında 23/01/2008 tarihli ve 26871 sayılı, Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı, Kanun'un 578. maddesinin (ı) bendi ile 2313 sayılı Kanun'un 27 ve 29. maddelerinin iptal edilmesi karşısında 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a muhalefet etmek ve izinsiz hint keneviri ekmek suçlarına ilişkin soruşturma ve davaların birlikte görülmesinde yasal engel bulunmadığı gözetilmeden, iddianamenin kabulü yerine yazılı şekilde iadesine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilerek, Hatay 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 09/04/2015 tarihli ve 2015/107 iddianame değerlendirme sayı ile verilen kararın bozulması istenmiştir.
C) Konuyla İlgili Hukuksal Düzenlemeler:
a) CMK'nın 170. maddesi:
(1) Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilir.
(2) Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.
(3) Görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlenen iddianamede;
j) Suçun delilleri,
Gösterilir
b) CMK'nın 174. maddesi:
(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
c) Önödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen,
İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığı'na iadesine karar verilir.
(2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.
(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.
(4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.
(5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.
Ç) Konunun Değerlendirilmesi:
Cumhuriyet savcısı, suçun işlendiği ve kamu davasının açılması yönünde yeterli şüphe oluştuğu kanaatine vardığı takdirde, iddianamesini düzenler. Yeterli şüphenin oluşup oluşmadığının takdiri Cumhuriyet savcısına aittir. Şüpheli hakkında kamu davası açılmasını gerektirir nitelikte yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hallerinde ise Cumhuriyet savcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Şüphelilerin ikametinde 22.01.2015 tarihinde toprağa dikili olarak ele geçirilen 2 cm boyundaki bitkilerin kenevir bitkisi olup olmadığına dair ... İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü’nde görevli ziraat mühendisi tarafından düzenlenen 27.01.2015 tarihli raporda “bitkilerin 2 cm boyunda ve kurumuş olması sebebi ile bitkisel özelliklerinin anlaşılmamış olduğu” yönünde kanaat bildirilmiş olması ve şüphelilerin de evlerinin çatı kısmında toprak alanda ekili bulunan bitkilerden haberleri olmadığını beyan edip kenevir olduğu konusunda herhangi bir kabulde bulunmamaları karşısında, ele geçirilen bitkilerin kenevir olduğuna dair herhangi bir rapor veya ön rapor alınmadan kamu davasının açıldığı görülmektedir. Suçun konusu kenevir, ele geçirilen bitkiler de suçun delilidir. Ne olduklarının belirlenmesi davanın temelini oluşturmaktadır. Bir an önce bunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bitkilerin boyları çok kısa ve kurumuş oldukları için konunun uzmanı ziraat mühendisi dahi niteliğini belirleyememiştir. Öyleyse daha geniş laboratuvar imkanları olan bir kurum veya kuruluştan rapor alındıktan sonra Cumhuriyet savcısı tarafından konunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği cihetle, her ne kadar iddianamenin iadesi kararında b ve c bendlerinde yer alan gerekçelerin iade sebepleri arasında gösterilmesi doğru değil ise de, asıl iade nedeni olan a bendinde yer alan iade nedeni yönünden mahkemenin iade kararı CMK'nın 170. maddesinin 3. fıkrasının (j) bendi ile 174. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine uygun olduğundan, kanun yararına bozma isteği yerinde görülmemiştir.
D) Karar :
Açıklanan nedenlere göre; Hatay 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 09/04/2015 tarihli ve 2015/107 iddianame değerlendirme sayı ile verilen “iddianamenin iadesine” ilişkin karara yönelik kanun yararına bozma talebinin REDDİNE, dosyanın Adalet Bakanlığı'na iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine, 27.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy