Adalet Bakanlığının, 21/05/2020 tarihli yazısı ile uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan şüpheliler ... ve ... hakkındaki iddianamenin iadesine dair Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 16/03/2020 tarihli ve 2020/64 sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Gebze 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 24/03/2020 tarihli ve 2020/430 değişik iş sayılı kararının kanun yararına bozulmasına yönelik talebi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 05/06/2020 tarihli yazı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.
Dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
A) Konuyla İlgili Bilgiler:
1- Şüpheliler hakkında, 14/05/2019 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan dolayı düzenlenen 26/02/2020 tarihli iddianame ve eklerinin aynı tarihte Mahkemeye UYAP üzerinden ve fizîken teslim edildiği,
2- Ancak Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 16/03/2020 tarihli ve 2020/64 sayılı kararıyla “şüphelilerin kullandığı telefon numaralarının iletişim tespit tutanaklarının temin edilmesi gerektiği” gerekçesiyle iddianamenin iadesine karar verildiği,
3- Cumhuriyet savcısının bu karara karşı, iddianamenin yasal 15 günlük süreden sonra iade edildiği gerekçesiyle itiraz ettiği, ancak itirazı inceleyen Gebze 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 24/03/2020 tarihli ve 2020/430 değişik iş sayılı kararıyla, iade kararının yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine kesin olarak karar verildiği,
Anlaşılmıştır.
B) Kanun Yararına Bozma Talebi:
Kanun yararına bozma talebi ve ihbar yazısında, "Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 15/12/2017 tarihli ve 2017/19261 esas, 2017/28180 sayılı ilamında da, "...5271 sayılı CMK'nın 38/A maddesi ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin UYAP’ın kullanılmasına ilişkin 5, 108, 119 ve 140. maddeleri değerlendirilerek yapılan incelemede, CMK'nın 174/1. maddesinde öngörülen onbeş günlük yasal süreden sonra iddianamenin .. tarihinde iade edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, CMK'nın 174. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş günlük süre sonunda iade edilmeyen iddianamenin kabul edilmiş sayılacağı gözetilmeden..." şeklinde yer alan açıklamalar ile;5271 sayılı CMK'nın elektronik işlemler başlıklı 38/A maddesinde yer alan,"(1) Her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılır. Bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve karar, UYAP vasıtasıyla işlenir, kaydedilir ve saklanır.(2) Kanunlarda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, dosyalar güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP’tan incelenebilir ve her türlü ceza muhakemesi işlemi yapılabilir.(3) Bu Kanun kapsamında fiziki olarak hazırlanması öngörülen her türlü belge ve karar elektronik ortamda düzenlenebilir, işlenebilir, saklanabilir ve güvenli elektronik imza ile imzalanabilir.(4) Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlar diğer kişi veya kurumlara elektronik ortamda gönderilir. Güvenli elektronik imza ile imzalanarak gönderilen belge veya kararlar, gerekmedikçe fiziki olarak ayrıca düzenlenmez ve ilgili kurum ve kişilere gönderilmez.(5) Elektronik imzalı belgenin elle atılan imzalı belgeyle çelişmesi halinde UYAP’ta kayıtlı olan güvenli elektronik imzalı belge geçerli kabul edilir.(9) Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter.(11) Ceza muhakemesi işlemlerinin UYAP’ta yapılmasına dair usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir" şeklindeki, 5271 sayılı Kanunu’nun 174. maddesinde yer alan,"(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen, b) Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen, c) Önödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen, İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir. (2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.(4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.(5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir." şeklindeki düzenlemeler karşısında, somut olayda, Gebze Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen söz konusu iddianamenin UYAP sisteminden Başsavcı vekilinin 26/02/2020 tarihinde görüldü yapmasını müteakip mahkemesine tevdii edilerek Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı tarafından da 26/02/2020 tarihinde havale ile fiziken de imzalanmasından sonra dosya içerisinde bulunan safahat kaydından da anlaşılacağı üzere, mahkemece yasal süre olan on beş gün geçtikten sonra 16/03/2020 tarihinde iddianamenin iadesi imza ve onay yapılmak suretiyle Gebze Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilerek, Gebze 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 24/03/2020 tarihli ve 2020/430 değişik iş sayılı kararının bozulması istenmiştir.
C) Konuyla İlgili Hukuksal Düzenlemeler:
a) CMK’nın “Elektronik işlemler” başlıklı 38/A maddesi:
(1) Her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılır. Bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve karar, UYAP vasıtasıyla işlenir, kaydedilir ve saklanır.
(2) Kanunlarda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, dosyalar güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP’tan incelenebilir ve her türlü ceza muhakemesi işlemi yapılabilir.
(3) Bu Kanun kapsamında fiziki olarak hazırlanması öngörülen her türlü belge ve karar elektronik ortamda düzenlenebilir, işlenebilir, saklanabilir ve güvenli elektronik imza ile imzalanabilir.
(4) Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlar diğer kişi veya kurumlara elektronik ortamda gönderilir. Güvenli elektronik imza ile imzalanarak gönderilen belge veya kararlar, gerekmedikçe fiziki olarak ayrıca düzenlenmez ve ilgili kurum ve kişilere gönderilmez.
(5) Elektronik imzalı belgenin elle atılan imzalı belgeyle çelişmesi halinde UYAP’ta kayıtlı olan güvenli elektronik imzalı belge geçerli kabul edilir.
(9) Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter.
(11) Ceza muhakemesi işlemlerinin UYAP’ta yapılmasına dair usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
b) Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin “UYAP’ın kullanılması” başlıklı 5. maddesinin 7. fıkrası:
Tutanak, belge ve kararlar elektronik ortamda düzenlenir ve gerekli olanlar ilgilileri tarafından güvenli elektronik imza ile imzalanır. Elektronik ortamda düzenlenen ve güvenli elektronik imza ile imzalanan evrak UYAP kapsamındaki birimlere elektronik ortamda gönderilir.
c) CMK’nın “İddianamenin iadesi” başlıklı 174. maddesi:
(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ... İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.
Ç) Konunun Değerlendirilmesi:
Şüpheliler hakkında düzenlenen 26/02/2020 tarihli iddianame ve eklerinin aynı tarihte Mahkemeye UYAP üzerinden ve fizîken teslim edildiği, bununla birlikte Mahkeme başkanı tarafından 06/03/2020 tarihinde UYAP sisteminde iddianamenin iadesi dosyası oluşturulup iade sürecinin başlatıldığı ancak UYAP safahat kaydına göre iddianamenin iadesi kararının 16/03/2020 tarihinde yazıldığı, kararın başkan ve üye hakimler tarafından UYAP üzerinden elektronik imzayla imzalanma tarihinin de yine 16/03/2020 tarihi olduğu, bu nedenle CMK’nın 38/A maddesindeki, “Her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılır. Bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve karar, UYAP vasıtasıyla işlenir, kaydedilir ve saklanır.” şeklindeki düzenleme; Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin “UYAP’ın kullanılması” başlıklı 5. maddesinin 7. fıkrasında yer alan “Tutanak, belge ve kararlar elektronik ortamda düzenlenir ve gerekli olanlar ilgilileri tarafından güvenli elektronik imza ile imzalanır. Elektronik ortamda düzenlenen ve güvenli elektronik imza ile imzalanan evrak UYAP kapsamındaki birimlere elektronik ortamda gönderilir.” şeklindeki düzenleme ve CMK’nın 174. maddesindeki, “Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ... İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir… En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır” şeklindeki düzenleme uyarınca, somut olayda iddianamenin iadesi kararının 15 günlük yasal iade süresi dolduktan sonra UYAP üzerinden elektronik imzayla imzalandığı ve iade kararının bu tarihte verilmiş olduğunun kabul edilmesi gerektiği anlaşıldığından, yasal süresinden sonra verilmiş olan iade kararına yönelik itirazın kabul edilmesi gerekirken, reddine karar verilmesi yasaya aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
D) Karar :
Açıklanan nedenlere göre; iddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Gebze 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 24/03/2020 tarihli ve 2020/430 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası gereğince kanun yararına BOZULMASINA, aynı Kanunun 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için, dosyanın Adalet Bakanlığına iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, 06.07.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy