Adalet Bakanlığının, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan Antalya Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen 2021/17361 sayılı soruşturma sırasında, suça konu uyuşturucu maddeye elkonulmasının onaylanması talebi hakkında verilen karar verilmesine yer olmadığına dair karara itirazı inceleyen Antalya 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 12/03/2021 tarihli ve 2021/1357 değişik iş sayılı kararının kanun yararına bozulması istemi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 17/09/2021 tarihli ihbar yazısı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.
Dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
A-) Konuyla İlgili Bilgiler:
1- 10/03/2021 tarihinde güvenlik güçlerince durdurulan ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan şüpheli ...’ın araçtan indiği sırada yere küçük bir kağıt parçası attığının görülmesi üzerine yerde uyuşturucu madde içerdiği değerlendirilen kağıt parçası ele geçirildiği olayda, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının talimatı ile elkoyma işleminin yapıldığı,
2- Antalya Cumhuriyet Başsavcılığınca, Nöbetçi Sulh Ceza Mahkemesinden elkoymanın onaylanması kararı verilmesi talebi üzerine, Antalya 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 11/03/2021 tarihli ve 2021/1144 değişik iş sayılı kararı ile; “şüphelinin üzerinde arama yapılmaksızın ele geçirilen, bulundurulması ve taşınması başlıbaşına suç oluşturan uyuşturucu maddeye elkonulmasının onaylanması hususunda karar verilmesine yer olmadığına” karar verildiği,
3- Cumhuriyet savcısı tarafından karara itiraz edildiği, itirazı inceleyen mercii Antalya 4. Sulh Ceza Hakimliğinin kanun yararına bozma istemine konu 12/03/2021 tarihli ve 2021/1357 değişik iş sayılı kararı ile, itirazın reddine kesin olarak karar verildiği,
Anlaşılmıştır.
B-) Kanun Yararına Bozma İstemi :
Kanun yararına bozma istemi ve ihbar yazısında;
“Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak suçundan dolayı Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/17361 sırasına kayden yürütülen soruşturma sırasında, 10/03/2021 tarihinde şüpheli ... Kulaksız’ın aracından inerken yere attığı sentetik cannobinid (bonzai) maddesine el konulması talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair Antalya 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 11/03/2021 tarihli ve 2021/1144 değişik iş sayılı kararına yapılan itirazın reddine ilişkin merci Antalya 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 12/03/2021 tarihli ve 2021/1357 değişik iş sayılı kararını kapsayan onaylı dosya sureti incelendi.
Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 10.Ceza Dairesinin 24/05/2018 tarihli ve 2018/786 esas, 2018/4486 karar sayılı ilamında, “…Cumhuriyet savcısı tarafından gecikmesinde sakınca bulunan hal olduğu değerlendirilerek hakim kararı beklenmeksizin araçta arama yapılmasına ve ayrıca şüphelilerden kan veya idrar örneği alınmasına karar verildiği, Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılan arama sonucunda şüphelilerin içinde bulunduğu araçta esrar ele geçirilerek el konulduğu ve idrar örneklerinde yapılan tahlillerde de esrar tespit edildiğinin anlaşılması karşısında, esasen önleme araması kararının dahi yeterli olduğu olayda kolluk tarafından talep edilmesi üzerine ayrıca Cumhuriyet savcısı tarafından da arama emri verilmiş olduğu, kaldı ki somut olayda suç üstü halinin varlığı ve gecikmesinde sakınca bulunan hal kapsamında yapılan elkoyma ve şüphelilerin vücudundan örnek alınması işlemlerinin Cumhuriyet savcısına CMK’nın 127 ve 75. maddeleri ile tanınmış yetkiler olduğu anlaşıldığından, yasaya uygun olan elkoyma ve şüphelilerin vücudundan örnek alınması işlemlerinin hakim tarafından onaylanması talebinin kabulü yerine reddine karar verilmesi yasaya aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerindedir…” şeklinde belirtildiği üzere,
Dosya kapsamına göre, Antalya 3. Sulh Ceza Hakimliğince "... bulundurulması ve taşınması başlı başına suç oluşturan uyuşturucu maddenin yerde atılı vaziyette iken kolluk birimlerince teslim alındığı/rızaen teslim edildiği..." gerekçesiyle verilen karar verilmesine yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine verilmiş ise de;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 123. maddesinde yer alan "(1) İspat aracı olarak yararlı görülen ya da eşya veya kazanç müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerleri, muhafaza altına alınır. (2) Yanında bulunduran kişinin rızasıyla teslim etmediği bu tür eşyaya elkonulabilir." ve 127. maddesinde yer alan "(1)Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri, elkoyma işlemini gerçekleştirebilir. (2) Kolluk görevlisinin açık kimliği, elkoyma işlemine ilişkin tutanağa geçirilir. (3)Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur." şeklindeki düzenlemeler karşısında, ispat aracı olarak yararlı görülen ve gerçeğin ortaya çıkarılması için gerekli olduğu anlaşılan suç eşyası sentetik cannobinid (bonzai) maddesine el konulmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilerek Antalya 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 12/03/2021 tarihli ve 2021/1357 değişik iş sayılı kararının kanun yararına bozulması istenilmiştir.
C-) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Konuyla İlgili Hükümleri:
Madde 123 – (1) İspat aracı olarak yararlı görülen ya da eşya veya kazanç müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerleri, muhafaza altına alınır. (2) Yanında bulunduran kişinin rızasıyla teslim etmediği bu tür eşyaya elkonulabilir.
Madde 127 – (1) Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri, elkoyma işlemini gerçekleştirebilir.(2) Kolluk görevlisinin açık kimliği, elkoyma işlemine ilişkin tutanağa geçirilir. (3) Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını elkoymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar.
Madde 131– (1) Şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişilere ait elkonulmuş eşyanın, soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması halinde, re'sen veya istem üzerine geri verilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından karar verilir. İstemin reddi kararlarına itiraz edilebilir. (2) 128 'inci madde hükümlerine göre elkonulan eşya veya diğer malvarlığı değerleri, suçtan zarar gören mağdura ait olması ve bunlara delil olarak artık ihtiyaç bulunmaması halinde, sahibine iade edilir.
D-) Konunun Değerlendirilmesi:
Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yürütülen Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/17361 sayılı soruşturması sırasında, 10/03/2021 tarihinde güvenlik güçlerince durdurulan ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan şüpheli ...’ın araçtan indiği sırada yere küçük bir kağıt parçası attığının görülmesi
üzerine yerde, uyuşturucu madde içerdiği değerlendirilen kağıt parçası ele geçirildiği, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının talimatı ile elkoyma işleminin yapıldığı, Nöbetçi Sulh Ceza Mahkemesinden elkoymanın onaylanması kararı verilmesi talebi üzerine, Antalya 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 11/03/2021 tarihli ve 2021/1144 değişik iş sayılı kararı ile; “şüphelinin üzerinde arama yapılmaksızın ele geçirilen, bulundurulması ve taşınması başlıbaşına suç oluşturan uyuşturucu maddeye elkonulmasının onaylanması hususunda karar verilmesine yer olmadığına” karar verildiği, Cumhuriyet savcısı tarafından karara itiraz edilmesi üzerine, mercii Antalya 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 12/03/2021 tarihli ve 2021/1357 değişik iş sayılı kararı ile, itirazın reddine karar verildiği, anlaşılmıştır.
CMK'nın yukarıda belirtilen 123, 127 ve 131. maddeleri hükümlerine göre; bulundurulması ve taşınması başlı başına suç oluşturan bir maddeye kolluk görevlileri tarafından elkonabilmesi için hâkim veya Cumhuriyet savcısının ya da kolluk amirinin kararına gerek yoktur. Aynı şekilde, hâkim kararı olmaksızın bu tür bir maddeye elkonulması işleminin hâkim tarafından onaylanması da gerekli değildir.
CMK'nın 123 ve 127. maddeleri uyarınca elkoyma ve elkoymanın onaylanması için karar alınması zorunluluğu; bulundurulması ve taşınması başlı başına suç oluşturan maddelerin dışında kalıp, delil niteliğindeki ya da suçta kullanılan veya suçun işlenmesinden elde edilen eşya ve diğer değerler için geçerlidir.
Açıklanan nedenlerle, Antalya 3. Sulh Ceza Hâkimliğince, ele geçirilen, bulundurulması ve taşınması başlı başına suç oluşturan uyuşturucu olduğu değerlendirilen maddeye elkonulması ya da elkonulmasının onaylanması için hâkim kararına gerek olmadığı gerekçesi ile “karar verilmesine yer olmadığına” karar verilmesi kanuna uygun olduğundan, işbu karara itiraz üzerine mercii Antalya 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 12/03/2021 tarihli ve 2021/1357 değişik iş sayılı “ itirazın reddine” ilişkin kararı yerinde görüldüğünden kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
E) Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle; Antalya 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 12/03/2021 tarihli ve 2021/1357 değişik iş sayılı kararına yönelik kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, dosyanın Adalet Bakanlığına iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,
24/03/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy