Adalet Bakanlığının, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan sanık ... hakkındaki ... 49. Asliye Ceza Mahkemesinin 01/12/2015 tarihli ve 2015/450 esas, 2015/516 sayılı kararı ile aynı mahkemenin 31/03/2016 tarihli ve 2016/67 esas, 2016/283 sayılı kararının kanun yararına bozulması istemi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 26/02/2021 tarihli ihbar yazısı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.
Dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
A-) Konuyla İlgili Bilgiler:
1- Şüpheli ... hakkında, 28/08/2015 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonucunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 06/10/2015 tarihli ve 2015/113687 soruşturma, 2015/4001 sayılı kararı ile; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 191/2. maddesi uyarınca beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine, bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, 191/4. maddesi gereğince erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına, karar verildiği, kararda itiraz kanun yolu, itiraz süresi ve merciinin gösterildiği, kararın 19/10/2015 tarihinde şüpheliye tebliğ edildiği, infazı için 18/11/2015 tarihinde Istanbul Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,
2- ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 24/11/2015 tarihli ve 2015/13656 DS sayılı çağrı yazısının doğrudan MERNİS adresine tebliğe çıkarıldığı, 03/12/2015 tarihinde aynı çatı altında birlikte oturan yakını imzasına tebliğ edildiği, müdürlüğe başvurmaması nedeniyle dosyanın kapatılmasına karar verilerek 25/12/2015 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği,
3- ... Cumhuriyet Başsavcılığınca erteleme kararı kaldırılarak 02/02/2016 tarihli, 2015/113687 soruşturma, 2016/5341 esas ve 2016/4331 sayılı iddianame ile sanığın TCK’nın 191/1,4-a ve 53. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle ... 49. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,
4- Mahkemece, sanığa duruşma davetiyesi tebliğ edildiği, davetiyeye CMK’nın 176/2. maddesinde yer alan “duruşmaya gelmezse zorla getirileceği, hakkında yakalama emri düzenlenebileceği” ihtarının şerhi yazıldığı, sanığın duruşmaya gelmemesi üzerine sanık savunmasının alınmasından vazgeçilmesine ve hazırlık ifadesinin okunulmasıyla yetinilmesine karar verilerek, ... 49. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 31/03/2016 tarihli ve 2016/67 esas, 2016/283 sayılı kararı ile, sanığın TCK’nın 191/1 ve 62. maddeleri uyarınca “1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına” ve “CMK 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına” karar verildiği, kararın 21/04/2016 tarihinde itiraz edilmeden kesinleştiği,
5- Sanığın 5 yıllık denetim süresi içerisinde 27/02/2018 tarihinde işlediği kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin 05/09/2019 tarihli ve 2019/3532 esas, 2019/2064 karar sayılı ilamı ile cezalandırılmasına karar verildiğinin ihbar edilmesi üzerine, ... 49. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2020 tarihli ve 2019/316 esas, 2020/96 sayılı kararı ile, sanığın savunmasının alınmadığı, kanun yararına bozma yoluna gidilmesi gerektiği gerekçesiyle “hükmün açıklanmasına yer olmadığına” karar verildiği,
Anlaşılmıştır.
B-) Kanun Yararına Bozma İstemi:
Kanun yararına bozma istemi ve ihbar yazısında;
“Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurmak suçundan sanık ...’in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 191/1 ve 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231. maddeleri uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair ... 49. Asliye Ceza Mahkemesinin 31/03/2016 tarihli ve 2016/67 esas, 2016/283 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
5271 sayılı Kanunun 193/2. maddesinde yer alan, "(Ek fıkra: 25/05/2005-5353 S.K./28.mad) Sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir." şeklindeki ve anılan Kanun'un 195/1. maddesinde yer alan, "Suç, yalnız veya birlikte adlî para cezasını veya müsadereyi gerektirmekte ise; sanık gelmese bile duruşma yapılabilir. Bu gibi hâllerde sanığa gönderilecek davetiyede gelmese de duruşmanın yapılacağı yazılır." şeklindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, atıla suça ilişkin olarak sanığın savunması alınmadan mahkûmiyet hükmü kurulmasının mümkün olmadığı gözetilmeden, savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilerek ... 49. Asliye Ceza Mahkemesinin 31/03/2016 tarihli ve 2016/67 esas, 2016/283 sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca bozulması istenilmiştir.
C-) Konunun Değerlendirilmesi:
Sanık ... hakkında, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda ... Cumhuriyet Başsavcılığının 06/10/2015 tarihli kararı ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve sanık hakkında 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiği, ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce yapılan tebligata rağmen müdürlüğe başvurmadığı gerekçesiyle infaz kayıtlarının kapatılarak bildirimde bulunulması üzerine, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 02/02/2016 tarihli iddianamesi ile kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda, ... 49. Asliye Ceza Mahkemesinin 31/03/2016 tarihli ve 2016/67 esas, 2016/283 sayılı kararı ile, sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 191/1 ve 62. maddeleri gereğince “1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına” karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleşmesini takiben, sanığın denetim süresi içerisinde 27/02/2018 tarihinde işlediği kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan mahkûm edildiğinin ihbar edilmesi üzerine, ... 49. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2020 tarihli ve 2019/316 esas, 2020/96 sayılı kararı ile, “hükmün açıklanmasına yer olmadığına” karar verildiği, anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına göre;
1-) 5237 sayılı TCK’nın 191/4-a maddesinde yer alan düzenleme gereğince, tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı aşamasında, sanığa 10 gün içinde denetimli
serbestlik müdürlüğüne başvurması gerektiği uyarısını içeren tebligatın yapılması ve sanığın başvuruda bulunmaması üzerine, yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta "ısrar" ettiğinin kabul edilebilmesi için sanığa "önceki tebligat gereğince başvuruda bulunmadığı, bu tebligat üzerine öngörülen süre içinde de başvurmaması halinde yükümlülüklere ve tedavinin gereklerine uymamakta ısrar etmiş sayılacağı" uyarısı ile yeniden tebligat yapılması, bu tebligata rağmen de başvuruda bulunmadığı takdirde sanığın tedavi ve denetimli serbestlik tedbirlerine uymamakta ısrar ettiğinin kabul edilebileceği,
Somut olayda ise, ... Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce sanığa çağrı yazısı tebliğinden sonra müdürlüğe başvurmaması nedeniyle dosyanın kapatılmasına karar verildiği, sanığa uyarı yazısı tebliğ edilmediği, TCK’nın 191/4-a maddesinde öngörülen “kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar etmesi” şartının gerçekleşmediği, kovuşturma şartı gerçekleşmeden açılan kamu davası hakkında mahkemece CMK’nın 223/8. maddesi gereğince “durma” kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi kanuna aykırıdır.
2-) Kabule göre de,
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 193/2. maddesinde yer alan, "(Ek fıkra: 25/05/2005-5353 S.K./28.mad) Sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir." şeklindeki ve anılan Kanunun 195/1. maddesinde yer alan, "Suç, yalnız veya birlikte adlî para cezasını veya müsadereyi gerektirmekte ise; sanık gelmese bile duruşma yapılabilir. Bu gibi hâllerde sanığa gönderilecek davetiyede gelmese de duruşmanın yapılacağı yazılır." şeklindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, belirtilen ayrık durumlar dışında sanığın sorgusu yapılmadan hüküm kurulmasının mümkün olmadığı gözetilmeden, sanık savunması alınmadan savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi, kanuna aykırıdır.
Sonuç olarak, yukarıda (1) numaralı paragrafta açıklandığı üzere, mahkemesince açılan kamu davası hakkında kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden durma kararı verilerek, denetimli serbestlik tedbiri kararının infazının sonucunun beklenilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde mahkûmiyet kararı verilmesi, kanuna aykırı olup kanun yararına bozma istemi değişik gerekçe ile yerinde görülmüştür.
D-) Karar:
Açıklanan nedenlerle; kovuşturma şartının gerçekleşmesini beklemek üzere 5271 sayılı CMK’nın 223/8-2. cümlesi uyarınca “kamu davasının durmasına” ve denetimli serbestlik tedbiri kararının infazının sonucunun beklenilmesi için ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine” karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, sanığın cezalandırılmasına karar verilmesi kanuna aykırı olduğundan;
... 49. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/03/2020 tarihli ve 2019/316 esas, 2020/96 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesinin 3. fıkrası gereğince kanun yararına BOZULMASINA, CMK’nın 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için, dosyanın Adalet Bakanlığına iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,
29/09/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.