Adalet Bakanlığının, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan sanık ... hakkındaki Bursa 23. Asliye Ceza Mahkemesinin 15/04/2021 tarihli ve 2020/682 esas, 2021/316 sayılı kararının kanun yararına bozulması istemi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 06/01/2022 tarihli ihbar yazısı ekinde dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşıldı.
Dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
A-) Konuyla İlgili Bilgiler:
1- Şüpheli ... hakkında, 06/10/2019 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonucunda, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 10/12/2019 tarihli ve 2019/86143 soruşturma, 2019/3238 sayılı kararı ile, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 191/2. maddesi gereğince beş yıl süre ile kamu davası açılmasının ertelenmesine, aynı Kanun’un 191/3. maddesi gereğince bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, denetimli serbestlik süresi içerisinde tedaviye tabi tutulmasına, erteleme süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi ya da tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması durumunda hakkında kamu davası açılacağının ihtarına karar verildiği, erteleme kararında itiraz kanun yolu, mercii ve süresinin gösterildiği, kararın şüpheliye 17/12/2019 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek 03/01/2020 tarihinde tedbirin infazı için Bursa Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,
2- Bursa Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce infaz işlemlerine başlandığı, 07/01/2020 tarihli ve 2020/72 DS sayılı çağrı yazısının şüphelinin bilinen adresine tebliğe çıkarılarak 13/01/2020 tarihinde tebliğ edildiği, şüphelinin müdürlüğe başvurduğu, 21/01/2020 tarihinde Yükümlü Ön Bilgilendirme Formu imzalatılarak aynı tarihte Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesine (Amatem) sevk edildiği, hastanede 6 oturumluk bağımlılık programına alındığı, hastanenin 07/05/2020 tarihli raporunda, 23/03/2020 tarihli randevusuna ve 4 ayrı randevusuna gelmemesi nedeniyle tedavi programına uyumsuz olduğunun bildirilmesi üzerine uyarılmasına karar verildiği, 10/06/2020 tarihli uyarı yazısının 20/06/2020 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesinden sonra müdürlüğe başvurduğu, 29/06/2020 tarihinde yeniden Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesine (Amatem) sevk edildiği, hastanenin 14/08/2020 tarihli raporunda; 05/08/2020 tarihli randevusuna gelmemesi nedeniyle tedavi programına uyumsuz olduğunun bildirilmesi üzerine de, yükümlülüklere uymamakta ısrar ettiğinden dosyanın kapatılmasına karar verilerek 26/08/2020 tarihinde Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği,
3- Erteleme kararının kaldırılarak Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 14/10/2020 tarihli ve 2019/86143 soruşturma, 2020/25254 esas, 2020/17957 sayılı iddianamesi ile Bursa 23.Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,
4- Bursa 23.Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 15/04/2021 tarihli ve 2020/682 esas, 2021/316 sayılı kararı ile, sanığa bir kere tebligat
yapılması sonucu, sanığın başvuru yapmamasının yükümlülüklere uygun davranmamakta ısrar edildiği anlamına gelmeyeceği gerekçesiyle kamu davasının durmasına karar verildiği, kararın itiraz edilmeden kesinleştiği,
Anlaşılmıştır.
B-) Kanun Yararına Bozma İstemi:
Kanun yararına bozma istemi ve ihbar yazısında;
“Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 10/12/2019 tarihli ve 2019/86143 soruşturma, 2019/3238 sayılı kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve 1 yıl süre ile tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına dair kararın kesinleşmesini müteakip, şüphelinin yükümlülüklere uymamakta ısrar etmesi nedeniyle kamu davası açılması üzerine yapılan yargılama neticesinde, ısrar koşulunun gerçekleşmediğinden bahisle kamu davasının durmasına dair Bursa 23. Asliye Ceza Mahkemesinin 15/04/2021 tarihli ve 2020/682 esas, 2021/316 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 191/4. maddesinde yer alan, “Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması, c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâlinde, hakkında kamu davası açılır.” şeklindeki ve Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin 5/1. maddesinde yer alan, "(1) Hakkında herhangi bir tedbire hükmedilen kişi, karara uygun olarak müdürlüğün hazırladığı programa ve denetimli serbestlik görevlilerinin bu kapsamdaki uyarı ve önerilerine uymak ve katlanmak zorundadır." ve aynı Yönetmeliğin 44. maddesinde yer alan, "(1) Yükümlülüğün yerine getirilmesi için uyulması gereken kurallar ile karara uygun olarak hazırlanan programa ve denetimli serbestlik personelinin bu kapsamdaki uyarı ve çağrılarına uyulmaması yükümlülüğün ihlali sayılır. Yükümlülüğün ihlal edilmesi durumunda vaka sorumlusunun teklifi üzerine yükümlü, komisyon tarafından veya kanunda yazılı hallerde komisyonun önerisi üzerine ilgili hâkim tarafından uyarılır. (2) Uyarı bir yazı ile yükümlüye tebliğ edilir. Gerektiğinde yükümlü, müdürlüğe davet edilerek yükümlülüklerine ilişkin hususlar ve ihlalin sonuçları vaka sorumlusu tarafından kendisine sözlü olarak da açıklanır. Yükümlünün gelmemesi durumunda daha önce yapılmış olan yazılı uyarı yeterli sayılır. (3) Denetimli serbestlik kararlarının infazında, yükümlülüğün bir yıl içerisinde iki defa ihlal edilmesi yükümlülüğe uymamada ısrar etme sayılır. Yükümlünün uyarılmasının ardından bir yıl içerisinde ikinci ihlalin tespit edilmesi halinde infaza son verilerek kayıt kapatılır. (4) Uyarı için yapılan tebligatta, bir yıl içerisinde yeni bir ihlal durumunun tespit edilmesi halinde tekrar bir uyarının yapılmayacağı, dosyanın kapatılarak gereği için mahkemeye gönderileceği yükümlüye ihtar edilir." şeklindeki düzenlemeler dikkate alındığında, somut olayda, 21/01/2020 tarihinde tedavi ve denetimli serbestlik kararının infazında uyulması gereken kuralların şüpheliye tebliğ edilerek infazına başlanıldığı, şüphelinin denetimli serbestlik tedbiri kapsamında Bursa Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 21/01/2020 tarihli ve 2020/72 DS sayılı yazısıyla Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesine (Amatem) sevk edildiği, anılan kurum tarafından şüphelinin tedavi gereklerine uygun davranmadığının, bu bağlamda 23/03/2020 tarihinde ve diğer 4 adet muayene randevularına gelmediğinin 07/05/2020 tarihli yazıyla bildirildiği, bu defa şüpheliye 10/06/2020 tarihli uyarı yazısının 20/06/2020 tarihinde tebliğ edildiği, Bursa Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne müracaat eden şüphelinin 29/06/2020 tarihinde yeniden Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne (Amatem) sevk edildiği, anılan kurum tarafından şüphelinin tedavi gereklerine uygun davranmadığının, bu bağlamda 05/08/2020 tarihindeki randevusuna gelmediğinin 14/08/2020 tarihli yazıyla bildirilmesi üzerine kayıtların kapatıldığı anlaşılmakla, adı geçen
suç nedeniyle açılan davada "kovuşturma şartı" olan "ısrar koşulu"nun gerçekleştiği cihetle, yargılamaya devamla esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde durma kararı verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilerek Bursa 23. Asliye Ceza Mahkemesinin 15/04/2021 tarihli ve 2020/682 esas, 2021/316 sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca bozulması istenilmiştir.
C-) Konunun Değerlendirilmesi:
Şüpheli ... hakkında, 06/10/2019 tarihinde işlediği iddia olunan kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonucunda, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 10/12/2019 tarihli ve 2019/86143 soruşturma, 2019/3238 sayılı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 191/2. maddesi gereğince beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine, bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına, denetimli serbestlik süresi içerisinde tedaviye tabi tutulmasına dair kararının kesinleşmesini takiben, şüphelinin yükümlülük ihlalinde ısrar etmesi nedeniyle kamu davası açılması üzerine yapılan yargılama sonucunda, Bursa 23. Asliye Ceza Mahkemesinin 15/04/2021 tarihli ve 2020/682 esas, 2021/316 sayılı kararı ile, ısrar şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle “davanın durmasına” karar verilmiştir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 191/4. maddesinde yer alan, “Kişinin, erteleme süresi zarfında;
a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,
b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,
c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâlinde, hakkında kamu davası açılır.” şeklindeki düzenleme dikkate alındığında,
Dairemizin istikrar kazanmış içtihatlarına göre;
6545 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra, fakat 10/11/2021 tarihli ve 31655 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesinden önce kapatılmış infaz dosyalarında;
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra denetimli serbestlik tedbirinin infazı için Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderilmesi gerektiği,
---Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce çıkarılan çağrı yazısının usulüne uygun tebliğinden sonra şüphelinin müdürlüğe başvurmaması halinde, uyarılı ikinci çağrı yazısının tebliğe çıkarılacağı, ikinci tebligatın usulüne uygun yapılması ve şüphelinin müdürlüğe başvurmaması üzerine infaz dosyasının kapatılacağı, bu durumda ısrar şartının gerçekleşmiş olacağı,
---Şüphelinin çağrı yazısı tebliğinden sonra müdürlüğe başvurması, Rehberlik ve İyileştirme Program Takviminin düzenlenmesi halinde, yükümlülük ihlalinde bulunması üzerine uyarılmasına karar verileceği, uyarı yazısının tebliğinden sonra müdürlüğe başvurmaması halinde yine ısrar şartı gerçekleşmiş olacağından infaz dosyasının kapatılacağı,
---Şüphelinin çağrı yazısı tebliğinden sonra müdürlüğe başvurarak Rehberlik ve İyileştirme Program Takviminin düzenlenmesinden sonra, yükümlülük ihlalinde bulunması üzerine uyarılmasına karar verileceği, uyarı yazısının tebliğinden sonra şüphelinin müdürlüğe gelerek program takvimi uyarınca belirlenen yükümlülüklerini bir veya birden fazla kez yerine getirmesinden sonra yeniden yükümlülük ihlalinde bulunması halinde; ısrar uyarısını içeren bir tebligat daha yapılması gerekeceği, ikinci uyarıdan sonra müdürlüğe gelmemesi veya gelip de yeniden yükümlülük ihlalinde bulunması halinde artık ısrar şartının gerçekleşeceği ve infaz dosyasının kapatılması gerekeceği,
Somut olayda;
Bursa Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 07/01/2020 tarihli ve 2020/72 DS sayılı çağrı yazısının şüpheliye usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesinden sonra şüphelinin müdürlüğe başvurduğu, 21/01/2020 tarihinde Yükümlü Ön Bilgilendirme Formu imzalatılarak aynı tarihte Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesine (Amatem) sevk edildiği, hastanede 6 oturumluk bağımlılık programına alındığı, hastanenin 07/05/2020 tarihli raporunda, 23/03/2020 tarihli randevusuna ve 4 ayrı randevusuna gelmemesi nedeniyle tedavi programına uyumsuz olduğunun bildirilmesi üzerine uyarılmasına karar verildiği, 10/06/2020 tarihli uyarı yazısının 20/06/2020 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesinden sonra müdürlüğe başvurduğu, 29/06/2020 tarihinde yeniden Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesine (Amatem) sevk edildiği, Hastanenin 14/08/2020 tarihli raporunda; 05/08/2020 tarihli randevusuna gelmemesi nedeniyle tedavi programına uyumsuz olduğunun bildirilmesi üzerine, yükümlülüklere uymamakta ısrar ettiğinden dosyanın kapatılmasına karar verilerek 26/08/2020 tarihinde Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, şüphelinin uyarılmasından sonra müdürlüğe başvurduğu, 29/06/2020 tarihli hastaneye sevk yazısında 5 (beş) işgünü içerisinde en geç 06/07/2020 tarihi mesai bitimine kadar hastaneye başvurması gerektiğinin belirtildiği, 05/08/2020 tarihli hastane randevusuna gitmediği bildirildiğine göre şüphelinin uyarılmasından sonra en az bir kez hastane randevusuna gitmiş olduğunun anlaşıldığı, bu durumda, uyarı yazısının tebliğinden sonra şüphelinin müdürlüğe gelerek belirlenen yükümlülüklerini bir kez yerine getirmesinden sonra yeniden yükümlülük ihlalinde bulunduğunun anlaşılması karşısında; yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta "ısrar" ettiğinin kabul edilebilmesi için sanığa "yükümlülüklere ve tedavinin gereklerine uymamakta ısrar etmiş sayılacağı" uyarısı ile yeniden tebligat yapılması, bu tebligata rağmen başvuruda bulunmadığı veya yeniden yükümlülük ihlalinde bulunduğu takdirde denetimli serbestlik tedbirlerine uymamakta ısrar ettiğinin kabul edilebileceği, kovuşturma şartı olan “ısrar şartının” gerçekleşmediği, mahkemenin “kamu davasının durmasına” ilişkin kararının kanuna uygun olduğu anlaşıldığından; kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
D-) Karar :
Açıklanan nedenlerle; Bursa 23. Asliye Ceza Mahkemesinin 15/04/2021 tarihli ve 2020/682 esas, 2021/316 sayılı kararına ilişkin kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, dosyanın Adalet Bakanlığına iletilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,
09/11/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.