(506 S. K. m. 26, 87)
Dava: Davacı, iş kazası sonucu sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin değerli gelirler ile yapılan harcama ve ödemeler nedeniyle uğranılan "Kurum Zararının Rücuan Ödetilmesini" istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hükmün, davacı ve davalılardan Telekom Baş Müdürlüğü ile G. N. Ltd. Şti. Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde, olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Aydın Eser tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Davada öncelikle halledilmesi gereken sorun, zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalıyı çalıştıran G. N. Ltd. Şti, ile diğer davalı ç. A.ş, arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifadeyle asıl işveren - taşeron ilişkisi olup olmadığının saptanmasıdır.
506 Sayılı Kanunun 87. maddesi hükmüne göre aracı bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir.
Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.
İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.
Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.
Davalı G. N. Ltd. Şti, ile diğer davalı Ç. A.Ş. arasında yapılan sözleşmeye göre, Ç. AŞ'nin pazarlayacağı hazır betonun teslim edileceği yere, ç. AŞ'nin yetkililerinin talimatı doğrultusunda, mülkiyeti Ç. AŞ'ye ait araçlarla taşınması işi davalı G. N. Ltd. Şti, tarafından yapılacaktır. Somut olayda; davalı ç. AŞ'ye ait silobasla, ç. AŞ'den dökme çimento alınıp yine, ç. AŞ'ye ait hazır beton tesisine dökme işi davalı G. N. Ltd. Şti, tarafından kendi işçileri ile yapılırken, davalı Telekom Başmüdürlüğüne ait olan ve sarkan telefon kablosu aracın üzerinden geçirilmeye çalışılması esnasında sigorta olayına konu kazanın meydana geldiği iddia edilmektedir.
Mahkemece, davalı G. N. Ltd. Şti, ile diğer davalı ç. AŞ arasında 506 Sayılı Kanunun 87. maddesi kapsamında asıl işveren taşeron ilişkisinin bulunup bulunmadığı araştırılmadan aynı yasanın 26. maddesi kapsamında yapılan araştırma sonucuna göre, davalı ç. AŞ'nin kusurlu bulunmadığından bahisle, bu davalı yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne karar verilmiş olup yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.
Mahkemece, davalı G. N. Ltd. Şti, ile diğer davalı ç. AŞ arasında 506 Sayılı Kanunun 87. maddesi kapsamında asıl işveren taşeron ilişkisinin bulunup bulunmadığı araştırılmalı, asıl işveren taşeron ilişkisinin bulunduğunun saptanması halinde; asıl işveren ç. AŞ'nin, taşeronun kusur payından da sorumluluğunun kabulüne karar verilmesi gerekir.
Açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı Sosyal Sigortalar Kurumu ile davalılar G. N. Ltd. Şti, ve Mersin Telekom Başmüdürlüğü'nün bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 08.03.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy