10. Hukuk Dairesi 2004/4924 E., 2004/12447 K.
KAZANILMIŞ HAK ÖLÜM AYLIĞI 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 68 ]"İçtihat Metni"
Davacı, icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına % 40 İcra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dosyadaki yazılan, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle dava konusu uyuşmazlık; Sosyal Sigortalar Kurumu sigortalısı annesi üzerinden ölüm aylığı alan kız çocuğunun aynı Kurumdan yaşlılık aylığı almaya başlamasıyla, ölüm aylığının kesilip kesilemeyeceği hususuna ilişkin olup, hak sahibi kız çocuklarına bağlanan ölüm aylıklarının kesilme nedenlerini öngören 506 sayılı Kanunun 68. maddesinin VI. bendinin, ölüm sigortası kolundan hakkı doğuran sigorta olayı dan sigortalı annenin ölümü tarihinde (= 1983 yılında) yürürlükte bulunan hükmünde; sadece "evlenme" ve "Sosyal Sigorta veya Emekli Sandıklarına tabi işlerde çalışma" ölüm aylığının kesilmesini gerektiren nedenler olarak tahdidi biçimde öngörülerek, bu bağlamda Sosyal Güvenlik Kuruluşlarından gelir veya aylık almaya ölüm aylığının kesilmesini gerektiren neden olarak yer verilmemiş bulunmasına, öte yandan aynı maddenin 1/C-a bendinde; "evli olmama-evli olmakla birlikte sonradan boşanma ya da dul kalma", "Sosyal Sigortaya ve diğer Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına tâbi işlerde çalışmama' koşulu yanında "... buralardan gelir veya aylık almama" hususu da sigortalının kız çocuklarına ölüm aylığı bağlanabilmesinin bir diğer koşul olarak belirtilmişse de, bağlanmış ölüm aylıklarının kesilmesine ilişkin olarak 68. maddenin VI. bendinde yer alan nedenlerin, yukarıda da iade edildiği üzere tehdidi olarak öngörülmüş olması nedeniyle başlangıçta mevcut olan bu yasal koşulun sonradan ortadan kalkmasının ölüm aylığının bu nedenle kesilmesini gerektirmemesine; yine sonradan 4958 sayılı Kanunun 6.8.2003 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 35. maddesiyle 506 sayılı Kanunun 68. maddesinin VI. Bendine; 'Sosyal Sigorta ve Emekli Sandıklarından gelir veya aylık almak" hak sahibi kız çocuklarına bağlanan ölüm aylıklarının kesilme nedenlerinden biri olarak eklenmişse de; "sonradan yürürlüğe giren yasa hükümlerinin önceki yasa ite oluşan kazanılmış haklan değiştiremeyeceği" ne ilişkin temel hukuk kuralının gereği olarak, anılan bende yapılan bu eklemenin davalı hak sahibi kız çocuğu yönünden uygulanabilirliğin mümkün bulunmamasına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün (ONANMASINA), 23.12.2004 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OV YAZISI
506 sayılı Kanunun 63. maddesinin C/a bendi kız çocuklarına ölüm sigortasından aylık bağlanabilmesi için tür takım şartlar öngörmüş, bu kapsamda sosyal güvenlik kuruluşlarına tâbi bir işte çalışmasından dolayı aylık alan kız çocuğuna ölüm aylığı bağlanamayacağı kuralı getirilmiştir.
Aynı maddenin ölüm aylığının kesilmesini düzenleyen VI. bendinde her ne kadar yukarıdaki durum aylık kesme sebebi olarak ele alınıp açıkça belirtilmemiş ise de, C/a bendinde ilk defe ölüm aylığı bağlanması ile ilgili olarak yasakoyucunun ortaya koyduğu kuralların aylık kesilmesi sebebi olarak kabul edilmesi ve ölüm aylığı alan kız çocuğunun aylık bağlamaya ilişkin bu şartlardan birini yitirmesi halinde aylığının kesilmesi gerektiğinin kabulü gerekir,
68. maddeyi bir bütün halinde anlayıp yorumlamak ve yasa koyucunun ölüm aylığı bağlama şartlarının kaybedilmesi halinde bunun zorunlu olarak aylığın kesilmesi sebebi olarak kabul edilmesi zorunludur. Aksi halde yasakoyucunun aylık bağlamda öngördüğü şartların daha sonra yitirilmesi halinde aylığın kesilmemesi gerektiği gibi bir sonuca ulaşılır ki bu durum yasa koyucunun açık iradesi ile aykırılık teşkil eder.
Esasen yasa koyucu VI. bendde aylık kesilmesini gerektirir halleri hiç düzenlememiş bile olsa idi C/a bendindeki aylık bağlama şartlarının tahsisten sonra yürümesi halinde yine bu bend hükmü gereğince aylığın kesilmesi gerektiğinin kabulünde zorunluluk vardı.
Açıklanan sebeplerle, davacı Kurumun fuzuli ödenen aylıkların istirdadına yönelik işleminde yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, Kuramca yürütülen icra takibine, davalı tarafça vaki İtirazın iptaline ilişkin işbu davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, Mahkemece reddedilmesi tarafımdan isabetsiz bulunmuştur.