(506 S. K. m. 79)
Dava: Davacılar, murisleri Mehmet O.'in davalılardan işverene ait işyerinde 01.09.1995-Haziran 1996 tarihleri arasında geçen ve SSK.'na noksan bildirilen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemişlerdir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacılar Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Nesrin Ş. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Davanın yasal dayanağı 506 Sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup, anılan Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez olması ve sosyal güvenliğin Anayasal haklardan bulunması itibariyle, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle özel bir duyarlılıkla yürütülmesi ve kanıtların re'sen toplanması gereği vardır. Mahkemenin dayanaklarını göstermeden davacının eşi sigortalı Mesut'un davalıya ait işyerinde sigortalı olarak çalışmadığı ve aslında bu işyerinde ortak olduğu yönündeki kabulüne dayalı olarak vermiş olduğu davanın reddine dair kararın yeterli incelemeye dayanmadığı görülmüş olup, aynı işyerinde davalı işveren ile birlikte ortak olarak çalıştığına ilişkin deliller toplanmadan ve esasen 1995/3.dönem, 1996/1 ve 2. dönemde yatırılmış olan sigorta primleri gibi resmi nitelikteki kurum kayıtları ile varlığı anlaşılan hizmet akti ilişkisi gözardı edilerek eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.
Mahkemece dava konusu döneme ilişkin olarak varsa işveren nezdindeki belgeler getirtilerek, yazılı belgelerin aksinin eşdeğerde delillerle kanıtlanabileceği ilkesi göz önünde bulundurulmalıdır. Yukarıda öngörülen nitelikte yazılı belge ibraz olunmayan çalışma süreleri yönünden ise, o dönemde sigortalı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı başka kimseler bulunmadığından aynı yörede komşu ve benzeri işleri yapan başka işverenler ile bu işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kişiler ile işyerinin market işyeri olduğu da dikkate alınarak, malzeme alımlarında, mal teslimlerine ilişkin irsaliye makbuzları ve bu makbuzlardaki imzalar ile teslimatı yapan kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; yargılama aşamasında dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, işyerinin kapsamı kapasite ve niteliği nazara alınmalı, sigortalı muris ile davalının ortak olduklarına ilişkin deliller toplanmalı ve böylece bu konuda yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca karar verilmelidir.
Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırmayla karar verilmiş olması usul ve aykırı olduğundan, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcın istek halinde davacılara iadesine, 26.12.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy