10. Hukuk Dairesi 2006/18637 E., 2007/5835 K.
"İçtihat Metni"
Davacı, tarım sigortalılığının geçerli olduğunun ve yaşlılık sigortasından emekliliğe hak kazandığının tespitine ve ödenen fazla prim var ise bu ödemelerin yasal faiziyle iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu.
Temyiz konusu hükme ilişkin dava Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dava ; davacının 01.01.1990-31.12.1997 tarihleri arasındaki 2925 Sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığın müfettiş raporuna dayalı olarak iptali sebebiyle davacının tahsis isteminin reddi üzerine , kurum işleminin iptaliyle davacının tahsise hak kazandığının tespiti ve hak edilen aylıkların yasal faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkin olup ; mahkemece,müfettiş tutanağının aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğundan hareketle davanın reddine karar verilmiştir.
Davaya konu olan somut olayda ; davacının,talebi üzerine 01.01.1990 tarihinde 2925 Sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın başladığı, ibraz edilen prim ödeme makbuzları ve kurum yazışmalarından anlaşıldığı üzere 01.01.1990-31.12.1997 tarihleri arasındaki primlerin ödendiği, ancak, 11.05.2005 tarihli kurum yazısıyla davacının bu sigortalılığının 24.12.1996 tarihli müfettişlik raporuna dayalı olarak iptal edildiğinin bildirildiği; iptale dayanak olan müfettiş raporu ve ekindeki imzadan imtina edilmiş davacı ifadesini içeren 20.12.1996 tarihli tutanak kapsamında,davacının şehirde ikamet ettiği,ev kadını olduğu ve ücret mukabilinde herhangi bir işverene ait tarım arazisinde çalışmasının olmadığının bildirildiği; davacı tarafından kuruma verilen 15.07.1996 tarihli kurum yazısı üzerine şerh düşülmüş muhtarlık yazısı ile ekindeki tarihsiz ikametgah ve ilmuhaber belgesine göre,davacının köyde tarım işi ile uğraştığı ve köyde ikamet ettiği, keza mahkemece yaptırılan 28.03.2006 tarihli zabıta tahkikatına göre de,davacının 1990-1997 tarihleri arasında köyde ikamet ettiği, tarım işlerinde günlük yevmiyecilik yaparak geçimini sağladığı bildirilmiştir.
Mahkemece , müfettiş tutanağının aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğundan bahisle davanın reddi yönüne gidilmiş ise de, red kararı eksik inceleme ve araştırmaya dayanmaktadır. Yukarıda da bahsedildiği üzere, sigorta müfettişinin raporuna esas olan tutanak ile zabıta marifetiyle yapılan tahkikat arasında açıkça çelişki bulunmakta olup, bu çelişkinin giderilmesi gerektiği gibi ayrıca ; 2925 Sayılı Yasanın; amacını belirleyen 1.maddesi "Bu kanunun amacı,tarım işlerinde hizmet aktiyle süreksiz olarak çalışanların bu kanunda yazılı şartlarla sosyal güvenliğinin sağlanmasıdır." hükmünü, kapsamını belirleyen 2.maddesi ise, "....süreksiz olarak tarım işlerinde hizmet aktiyle çalışanlar istekte bulunmaları kaydıyla bu kanununa göre sigortalı sayılırlar." hükmünü içermekte olup,anılan maddelerden de anlaşılacağı üzere, her ne kadar, 2925 Sayılı Yasa, isteğe bağlı olarak sigortalılık bahşediyor ise de, bu kanuna göre tarım sigortalısı sayılabilmek için, yasanın 1.,2. ve 3.maddeleri uyarınca bir hizmet aktinin varlığına ihtiyaç olup, bu kapsamda davacının hangi işverene/işverenlere bağlı olarak nasıl ve ne şekilde çalıştığı hususu üzerinde durularak usulüne uygun araştırma yapılmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.
Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular üzerinde durulmadan yazılı gerekçeler ile davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,12.04.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.