10. Hukuk Dairesi 2007/7595 E., 2008/9300 K. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE HİZMET AKDİ HİZMET AKDİNİN ÖZELLİKLERİ
506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 79 ] 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 2 ]
"İçtihat Metni"
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.07.1994-01.02.2006 tarihleri arasında geçen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davacı ve davalılardan Sosyal sigortalar Kurumu Başkanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi E... P.... A...tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Milli Eğitim Bakanlığı ve davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;
Dava hukukî nitelikçe, davacının 01.7.1994-01.2.2006 döneminde Muş Halk Eğitim Merkezinde geçen ancak Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışma süresinin tespiti istemine ilişkindir.
Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun 2.maddesi hükmüne göre, bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan kimse anılan Kanun kapsamında sigortalı sayılır. Bir başka anlatımla, sigortalı ile işveren arasındaki iş ilişkisinin hizmet akdine dayanması gerekir.
Hizmet akdinin belirleyici özelliği ise "zaman" ve "bağımlılık" unsurlarıdır. Bu çerçevede, belirli yada belirsiz bir sürede iş gücünü sunan kimse (sigortalı) ile bunu kabul eden kimse yada kimseler arasındaki iş ilişkisini hizmet akdi olarak tanımlamak mümkündür. Bağımlılık unsurunun varlığı için de, işverenin her an ve durumda çalışanı denetleme ve isteğine göre sigortalıya iş edimini yaptırma gücünün varlığı şarttır.
Somut olayda, davacının işverene ait işyerinde hizmet akdinin unsurlarından olan bağımlılık koşulu gerçekleşecek biçimde çalıştığı,giderek hizmet akdinin unsurlarının gerçekleştiği tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağı 506 Sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Bu yönde Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine karar verilebilmesi için davanın çalışılan yılın sonundan başlayarak 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerekir. Somut olayda, davacının davaya konu dönemde kesintisiz ve sürekli çalıştığının anlaşılması karşısında hak düşürücü süreden bahsedilemez.
Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin davanın kabulü yerine yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davacıya iadesine Başkan S…
……. C…
….'in muhalefetine karşı, üye Ö…
… Ş…
….. E…
…, C…
….. Ö…
….., N…
……. S…
…. ve A... G…
….'in oylarıyla ve oyçokluğuyla 01/7/2008 gününde karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy