(506 S. K. m. 6, 79)
Dava: Davacı, davalı işverene ait işyerinde 01.05.1994-01.10.2002 tarihleri arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüyle, 01.08.1995'den 01.10.2002 tarihine kadar dahili davalıların ortak oldukları O... İnş. Sn. ve Tic. Ltd. Şti. işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı hizmetlerinin bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.
Hükmün, davalılardan SGK Başkanlığı vekili ile, A. Y. A. tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Nesrin Şengün tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesidir. Anılan Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Davacının çalışmalarının geçtiği iddia edilen işyeri, aynı zamanda Güneş sigorta Acentası olduğundan, bu durumda, çalışmış olduğunu iddia ettiği, işyerinin adı 08.02.1994 tarihinde O... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak değiştirilmiştir. Şirketin değişen şeklinde, maksadı sigortacılık faaliyeti iken, yeni şeklinde; mimarlık, mühendislik, her türlü inşaat yapmak ve bununla ilgili taahhüt, danışmanlık, vs. Hizmetleri yapmak olup, sigortacılık faaliyetinden bahsedilmemiştir. Bu duruma göre, mahkemece, kabulüne karar verilen 01.08.1995 tarihinde davalı işyerinin sigortacılık faaliyetinin bulunmadığından, davacının şirkette ne şekilde sigortacılık yaptığı açıklanmamıştır. Ayrıca, ibraz edilen tarihsiz Metro A.Ş. Alışveriş kartı, Koçbank'a davalı tarafından verilen şirketin personel şefi olarak görev yaptığını belirten belge, Garanti Bankasından alınan kredi kartı belgelerinin düzenlediği tarihler araştırılmamış, davacı tarafından sigortacılık faaliyeti yapıldığından bahsedildiğine göre düzenlenen poliçe örnekleri de araştırılmamıştır. Davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; tarafların sundukları kanıtlarla yetinme zorunluluğu bulunmadığı gibi, re'sen araştırma ilkesinin egemen olduğu davada, çalışma iddiasının gerçekliğini ortaya koyabilmek açısından, çevre işyeri çalışan ve işvereni konumundaki kişiler arasından belirlenecek kişilerin tanıklığına başvurularak; her hangi bir çekişme yaratılmaksızın sürdürüldüğü iddia edilen uzun çalışma süresinde gerçekten davalı işverene ait işyerinde çalışıp çalışmadığının araştırılması suretiyle ortaya konulması gereği üzerinde durulmaksızın, eksik incelemeyle sonuca varılmış olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalılardan SGK Başkanlığı vekili ile, A. Y. A. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan A. Y. A.'a iadesine, 05.04.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy