10. Hukuk Dairesi 2008/3302 E., 2008/3731 K. SİGORTALI SAYILANLAR VE SAYILMAYANLAR YAŞLILIK AYLIĞI ZORUNLU SİGORTALILIK SÜRESİ
1479 S. ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANL... [ Madde 24 ] 2926 S. TARIMDA KENDİ ADINA VE HESABINA ÇALIŞANLAR SOSY... [ Madde 6 ]
"İçtihat Metni"
Davacı, davalı kurum işleminin iptali ile 10.03.2006 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi E…
… P…
…. A…
… tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1-Dava, davacının 10.3.2006 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.
2-Davacının, 10.02.1981-31.8.1989 tarihleri arasında besicilik işi sebebiyle vergi kaydının bulunduğu, bu sebeple Kurum tarafından 1479 sayılı Yasa kapsamında 20.4.1982 tarihi itibariyle tescil edildiği, 14.3.2006 tarihli tahsis talebi üzerine ise, vergi kaydının anılan niteliği gereği davacının sigortalılığının 1479 sayılı Yasa kapsamında değerlendirilemeyeceğinin kabul edildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamından davacının 27.12.1984-01.8.1997 tarihleri arasında Esnaf ve Sanatkarlar Birlik Ajanlığı kaydının mevcudiyeti de sabittir.
1479 sayılı Yasanın, "kanunun amacı, sigortalı sayılanlar ve sayılmayanlar" başlıklı 24. maddesinde değişiklik yapan ve 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile yapılan düzenlemede, kendi adına ve hesabına çalışma koşuluna ek olarak "...gerçek ve götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar" için mükellefiyetin başlangıç tarihinden, "kendi adına ve hesabına bağımsız olarak çalışmakla beraber gelir vergisinden muaf olanlardan kanunla kurulu meslek kuruluşlarına usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar" kayıt oldukları tarihten itibaren sigortalı sayılmaktadırlar. Anılan düzenleme gereğince davacının 20.4.1982 tarihinden, 2926 sayılı Tarım Bağ-Kur sigortalılığına dair yasanın Eskişehir'de uygulamaya başlandığı tarih olan 01.01.1985 tarihine kadar 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı kabul edilmesi gereklidir.
3- Davacının 01.01.1985-01.8.1997 tarihleri arasında devam eden besicilik faaliyetinin ticari mi zirai mi olduğu hususunda bir araştırma yapılmamıştır. Yapılacak araştırma sonucunda davacının anılan dönemdeki faaliyetinin ticari olmadığının anlaşılması halinde, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılık koşulları yönünden değerlendirme yapılmalıdır.
4- 01.8.1997 sonrası tarımsal faaliyetine son verdiğinin anlaşılması halinde, 2926 sayılı Yasanın 6. maddesi nazara alınarak davacı, zorunlu sigortalılık süresi sonrası ilk prim ödeme tarihi dikkate alınarak, anılan tarihten başlamak üzere ve primi ödenen süreler kadar (öncelikle zorunlu sigortalılığa ait prim ve fer'ilerinden oluşan borca mahsubundan sonra kalanın değerlendirilmesi ile) isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalısı olduğu kabul edilmeli, yaşlılık aylığı talebi hakkında,bu şekilde belirlenecek sigortalılık sürelerine göre ve tahsis talep tarihi gözetilerek belirlenecek prim borcunun ödenmesi için mehil verilmesi sonrası hüküm tesis edilmesi gerektiği gözetilmelidir.
Mahkemece, açıklanan maddî ve hukukî esaslar gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.03.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy