Dava, 3201 sayılı Kanun hükümlerine göre fazla hesaplanan borçlanma bedelinin yasal faizle tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve....... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dava, 3201 sayılı Kanun hükümlerine göre bulunulan borçlanma isteminin, başvuru tarihi itibarıyla yürürlükte olan yasal koşullara göre günlük 2 ABD doları üzerinden kabul edilmesi gerektiğinin tespiti, fazla ödenen 4.219,5 ABD dolarının iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece 16.05.1998-09.05.2005 tarihleri arasında 3201 sayılı Kanun ve Bakanlar Kurulu ilgili Kararı gereği günlük borçlanma bedelinin 2 ABD doları olduğu, davacının başvurusunun 14.07.2004 tarihi olduğu belirtilerek, başvuru tarihi itibariyle yürürlükte bulunan miktar üzerinden borçlanma bedelinin tespit edilmesi gerektiğinin kabulü ile fazla ödenen 4.219,5 ABD dolarının 18.10.2006 tarihinden itibaren döviz mevduatına uygulanan en yüksek faizle davalı Kurum’dan tahsiline karar verilmiştir.
3201 sayılı “Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin ......Değerlendirilmesi Hakkında Kanun” un 4 üncü maddesinin birinci fıkrası; sosyal güvenlik kuruluşlarınca döviz ile değerlendirilecek sürelerin her bir günü için tahakkuk ettirilecek prim, kesenek ve karşılık borcu tutarının bir dolar olduğunu, dövizin cinsi ve miktarının Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilebileceğini, değişen miktarın, tahakkuk ettirilmiş borçlarının tümünü ödememiş olanların kalan borç sürelerine de uygulanacağını hükme bağlamıştır. Anılan Kanunun geçici 1 inci maddesinde; sürelerin, 4 üncü madde hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek borç tutarını ödeme tarihindeki doların, Türk Lirası karşılığı esası ile ödenmek suretiyle değerlendirileceği belirtilmiş olup, borçlanmaya esas prim tutarının, ödeme tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre saptanması zorunluluğu, gerek anılan Kanunun gerekse istikrar kazanmış Yargıtay uygulamalarının bir sonucudur.
16.03.1998 gün ve 1998/10999 sayılı Kararname ile 2 ABD doları olarak belirlenen sosyal güvenlik kuruluşlarınca döviz ile değerlendirilecek sürelerin her bir günü için tahakkuk ettirilecek prim, kesenek ve karşılık borcu tutarı, 10.05.2005 günlü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2005/8776 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 5 ABD dolarına yükseltilmiştir. Daha sonra 06.12.2005 günlü Resmi Gazete’de yayımlanan 2005/9665 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, 2005/8776 sayılı Kararname yürürlükten kaldırılarak anılan miktar 3,5 ABD Doları olarak kabul edilmiş, 10.05.2005 tarihinden bu Kararnamenin yayımı tarihine kadar, bu tarihten önce veya sonra başvurulmuş olmasına bakılmaksızın 5 ABD Doları üzerinden borçlanma tutarını tamamen veya kısmen ödeyenlerin de bu Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde başvurmaları koşuluyla belirtilen miktar üzerinden borçlanma tutarları ve bağlanmış ise aylıkları yeniden hesaplanıp, fazladan alınmış olan tutarların ödeme tarihindeki Yeni Türk Lirası üzerinden iade veya mahsubuna da karar verilmiştir.
Davacının, davaya konu isteminin temelinde “başvuru tarihi itibarıyla geçerli olan, günlük 2 ABD doları üzerinden borçlanma işleminin tesisi” düşüncesi ve amacı bulunmaktadır. İnceleme konusu davada, günlüğü 3,5 ABD doları üzerinden borcu belirleyen Kurum işlemi yerinde olup, yukarıda da belirtildiği gibi prim borcunun belirlenmesinde “ödeme tarihi” esas alınmalıdır. Bu nedenle; yurt dışında geçen sürelerin, ödeme tarihi itibarıyla geçerli prim tutarı üzerinden 3201 sayılı Kanun hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiğinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesi yerine yazılı gerekçelerle kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 23.09.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.