.........
Dava, davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık başlangıcının 20.04.1982 olduğunun ve 27.10.2005 tarihli tahsis talebine göre yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1. maddesi uyarınca, anılan Kanunun yürürlük tarihine kadar 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesine göre oluşturulan sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet sürelerinin tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirileceği ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi kuralı karşısında, davanın yasal dayanağının 1479 sayılı Kanun olduğu kabul edilmelidir.
Yapılan yargılama sonunda, mahkemenin davacının Esnaf ... sigortalılığının 20.4.1982 tarihinde başladığına dair kabulünde bir isabetsizlik yoktur.
Ancak, tahsis talebi yönünden uyuşmazlık, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30.3.2005 gün ve 10-138/ 221 sayılı kararında da belirtildiği üzere; yaşlılık aylığında kademeli geçişi öngören 4447 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra yapılan askerlik borçlanmasının, kademeli geçişte aranan sigortalılık süresinin hesabında dikkate alınıp alınmayacağı noktasında toplanmaktadır.
Sigortalılara askerlikte er olarak geçen hizmet süreleri ve yedek subay okulunda geçen sürenin tamamını borçlanma olanağı veren 1479 sayılı Kanunun ek 9. maddesi uyarınca borçlanılan sürenin, sigortalılık süresi olarak değerlendirilebilmesi, başvuru ile yasada belirtilen süre içerisinde olmak üzere borçlanma primlerinin Kuruma ödenmiş olması koşuluna bağlı bulunmaktadır. Yasada belirtilen borçlanma koşulları gerçekleşmeden, askerlikte geçen sürenin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesine yasaca olanak bulunmamaktadır. Somut olayda davacının askerlik borçlanma bedelini 13.11.2006'da ödediği belirgindir.
Davanın yasal dayanaklarından olan 1479 sayılı Kanuna 4447 sayılı Kanunla eklenen Geçici 10. maddesi hükmünde; ... sigortalılarının tam yaşlılık aylığı ve kısmî yaşlılık aylığına hak kazanmalarına ilişkin istisna ve geçiş dönemi koşulları
.......
düzenlenmiş olup, bu yönde; 4447 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan hükümlere göre, anılan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşı (=01.10.1999) itibarîyle aylık bağlanmasına hak kazananlarla, aylık bağlanmasına hak kazanmalarına iki tam yıl veya daha az süre kalan sigortalıların önceki hükümlere göre tam veya kısmî yaşlılık aylığı hakları saklı tutulmuştur. Yine tam yaşlılık aylığına ilişkin geçiş dönemi özel koşulları 4447 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olup da 01.10.1999 tarihi itibariyle bayan sigortalı ise 20, erkek sigortalı ise 25 tam yıl prim ödeme süresinin dolmasına, 2 ila 10 tam yıl arasında, kalan sürenin fazlalığına bağlı olarak artan şekilde yaş koşulu da getirilmek suretiyle dokuz kademeli olarak düzenlenmiştir. Ne ki, tam yaşlılık aylığına ilişkin geçiş dönemi hükümlerinin Anayasa Mahkemesince iptal edilerek, bu iptal kararının 23.05.2002 tarihinde yürürlüğe girmesi üzerine, yeni yasal düzenlemede 01.06.2002 yürürlük tarihli 4759 sayılı Kanunla yapılmıştır.
4447 sayılı Kanunun 39. maddesi ile 1479 sayılı ... Kanununa eklenen geçici 10. maddesinin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşı olan 1.10.1999 tarihi itibariyle 13.5.1960 doğumlu olan davacı sigortalının toplam 17 yıl 1 ay 10 gün sigortalılık süresi bulunmakta olup, önceki hükümlere göre yaşlılık aylığı talep hakkı yoktur. Böylece geçici 10. maddede öngörülen geçiş dönemi tam yaşlılık aylığı koşullarının belirlenmesinde sigortalının, 01.06.2002 tarihinde mevcut ve geçerli sigortalılık sürelerinin dikkate alınması yasa gereğidir. Anılan tarihte 20 yıl, 1 ay 10 gün sigortalılık süresi bulunan davacının, 25 tam yıl prim ödeme süresinin dolmasına 5 tam yıl veya daha az süresi kalmış olup, geçici 10/II-c kapsamında ancak; 25 tam yıl prim ödemesi, talepte bulunması yanında 46 yaşını da ikmal etmesi hâlinde tam yaşlılık aylığı bağlanabilecektir. Dava konusu istemin bu çerçevede değerlendirilmesi gerekirken, askerlik borçlanması yoluyla elde edilen sigortalılık süresinin, geçiş dönemi koşullarının belirlenmesinde dikkate alınması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Üyeler; ... ve ...'ın muhalefetlerine karşı; Başkan ..., Üyeler; ... ve ...'in oylarıyla ve oyçokluğuyla 21.01.2010 gününde karar verildi.
......
.........Hukukunda, borçlanma ayrı bir rejime tâbi tutulmalıdır. Aksi taktirde, borçlanma ile getirilen amaç, gerçekleştirilemez. O zaman, borçlanma yasalarının yürürlüğe konulmasının bir anlamı kalmaz.
Borçlanmayı ayrı bir rejim olarak görmeyen ve sigortalılar aleyhine bir uygulama getiren ve bu şekilde sosyal güvenlik hukukunun gelişmesine bir katkısı bulunmayan sayın çoğunluğun görüşüne katılamıyorum.
Örnek nitelikteki mahkeme kararının Onanması görüşündeyim. Saygılarımla.
...
10.Hukuk Dairesi Üyesi
KARŞI OY
Sayın Daire çoğunluğu ile görüş ayrılığı “yaşlılık aylığı tahsisine esas alınacak sigortalılık süresinin nasıl belirleneceği” noktasında çıkmaktadır.
Sorunun kaynağını, 4447 sayılı Yasa ile eklenen, 4759 sayılı Yasa ile değişikliğe uğrayan 1479 sayılı Yasanın Geçici 10. maddesi oluşturmaktadır.
Anılan madde uyarınca, yaşlılık aylığı bağlama koşulları, 4447 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 08.09.1999 tarihini ve 4759 sayılı Yasanın kabul edildiği 23.05.2002 tarihini takip eden aybaşı itibariyle “prim ödeme süreleri” nin dolmasına “kaç yıl” kaldığı dikkate alınarak belirlenmektedir.
Yaşlılık aylığı tahsis koşullarındaki bu kademeli geçiş nedeniyle, 1999 ve 2002 yılları itibariyle belirlenecek sigortalılık süresi, sorunun çözümünde (kaç yaşında yaşlılık aylığına hak kazanılacağı yönünden) anahtar rol üstlenmektedir.
Somut uyuşmazlıkta önem kazanan, belirtilen bu yasal değişikliklerden sonra 1479 sayılı Yasanın Ek 9. maddesi uyarınca yapılacak olan askerlik borçlanmalarının sigortalılık süresinin hesaplanmasında nasıl değerlendirileceğidir.
Anılan maddenin 3. fıkrası “Borçlandırılan süre, sadece sigortalılık süresi olarak değerlendirilir...” Hükmünü içermektedir.
.../....
-4-
Askerlik borçlanması, Ek 9. maddenin 3. fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen yasa değişikliklerinden sonra dahi yapılsa, Geçici 10. madde uygulamasında dikkate alınarak yaşlılık aylığının belirlenmesi gerekmektedir.
Belirtilen gerekçelerle, usul ve yasaya uygun bulunan yerel mahkeme hükmünün onanması gerektiği kanaatiyle Sayın çoğunluğun bozma yönündeki düşüncesine katılmamaktayım.
............
Full & Egal Universal Law Academy