Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davanın, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4/1-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı yasanın Geçici 7. maddesi gereğince mülga 506 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğinden, söz konusu mevzuat hükümleri gereği davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır.
Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun 2.maddesi hükmüne göre; bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan kimse anılan Kanun kapsamında sigortalı sayılır. Bir başka anlatımla, sigortalı ile işveren arasındaki iş ilişkisinin hizmet akdine dayanması gerekir.
Hizmet akdinin belirleyici özelliği ise “zaman” ve “bağımlılık” unsurlarıdır. Bu çerçevede, belirli yada belirsiz bir sürede iş gücünü sunan kimse (=sigortalı) ile bunu kabul eden kimse yada kimseler arasındaki iş ilişkisini hizmet akdi olarak tanımlamak mümkündür. Bağımlılık unsurunun varlığı için de, işverenin çalışanı denetleme ve isteğine göre sigortalıya iş edimini yaptırma gücünün varlığı şarttır.
Davacı ziraat mühendisi olup, makarna üretimi yapan davalı şirketin ihale işlemlerini takip ederek gereken işlemleri yaptığına dair vekaletnamesinin bulunduğu, 1999 yılı doküman ve kontrol raporunda güvence müdürü adı altında imzasının bulunduğu, İl Tarım Müdürlüğünden yetkili müdür olarak davalı işyerinde çalıştığına dair sözleşmenin geldiği, başka şirket ile makarna satışına ilişkin davalı şirket adına vekaleten imzalanmış protokol senedi bulunduğu, sorumlu yönetici olarak çalışacağına dair iş akdinin bulunduğu, bunun yanı sıra, SSK kapsamında kaydı bulunmayan davacının, Bağ-Kur kapsamında 28.02.1995 tarihine kadar kaydı bulunup, bu tarihte Mülga 1479 sayılı Yasanın Ek 19.maddesi gereğince sona erdirildiği, tekrar 01.03.2008 tarihinde yeniden başlatıldığı ve devam ettiği, bu arada yine davacının limited şirket ortaklığının 01.05.2002 tarihinden devam ettiği, Müteahhit olarak da 15.06.1995-30.11.1999 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu anlaşıldığına ve davalı şirketin, davacının aynı zamanda Mutlucan şirketinin de işlerini takip ettiğini beyan ettikleri ancak bu hususun araştırılmadığının anlaşılmasına göre, Gıda üretimi yapan şirketlerin kuruluşu ve denetlenmesine dair mevzuat hükümleri de gözetilerek, iddia konusunda bilgi sahibi olabilecek kişiler, gerekirse resen saptanarak, tanık sıfatıyla dinlenmeli, davacının işverene ait işyerinde hizmet akdinin unsurlarından olan bağımlılık koşulu gerçekleşecek biçimde çalışıp çalışmadığı, ücretin ne şekilde ödendiği, çalışma saatleri konusunda ayrıntılı ve somut bilgiye dayalı beyanları tespit edilmeli, tanık sözleri değerlendirilirken verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeri ile ilişkileri, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmelidir. Davacının serbest meslek faaliyetinden dolayı dava ettiği tarihleri kısmen kapsar şekilde vergisi mükellefi olduğu, aynı şekilde kısmen şirket ortaklığının bulunduğu hususları da gözetilerek kendi nam ve hesabına çalışmasının varlığı, davalı işverenin savunmasında belirttiği işyeri ile bir başka işyerlerinde aynı nitelikte çalışmasının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, varlığı halinde part-time çalışma şeklinde olabileceği ihtimali üzerinde de durularak, gerektiğinde re’en belirlenecek deliller ile birlikte değerlendirildikten sonra hasıl olacak kanaate göre karar verilmesi gerekir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.
O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 20.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi