ÖZET: EMEKLİ SANDIĞI İŞTİRAKÇİLERİ AÇISINDAN GÖREVLİ MAHKEMENİN BELİRLENMESİNDE, TEDAVİNİN BAŞLADIĞI TARİH ESAS ALINARAK; PASİF SİGORTALILAR İÇİN TEDAVİSİ 15.10.2008 TARİHİNDEN ÖNCE BAŞLAYAN SİGORTALILAR İLE BUNLARIN HAK SAHİPLERİ YÖNÜNDEN İDARİ YARGININ, TEDAVİSİ BU TARİHTEN SONRA BAŞLAYANLAR YÖNÜNDEN ADLİ YARGININ (İŞ MAHKEMELERİNİN) GÖREVLİ OLDUĞU; AKTİF OLARAK ÇALIŞMASINA DEVAM EDENLER YÖNÜNDEN İSE, SAĞLIK SİGORTASI AÇISINDAN SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NA DEVİR TARİHLERİNE GÖRE, TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİNDE GÖREV YAPAN ASKER VE SİVİL PERSONELİ İLE BUNLARIN BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLDUKLARI KİŞİLERDEN TEDAVİSİ 15.10.2010 TARİHİNDEN, DİĞER KAMU GÖREVLİLERİ İLE BUNLARIN BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLDUKLARI KİŞİLERİN TEDAVİSİ 15.01.2010 TARİHİNDEN ÖNCE BAŞLAYAN SİGORTALILAR İLE BUNLARIN BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLDUKLARI KİŞİLER YÖNÜNDEN İDARİ YARGININ, TEDAVİSİ ANILAN DEVİR TARİHLERİNDEN SONRA BAŞLAYANLAR YÖNÜNDEN ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞU KABUL EDİLMEKTEDİR.
EMEKLİ SANDIĞI’NA BAĞLI PASİF SİGORTALI OLAN DAVACININ, DİŞ TEDAVİSİNİN SAĞLIK SİGORTASI AÇISINDAN SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NA DEVREDİLDİĞİ 15.10.2008 TARİHİNDEN ÖNCE BAŞLADIĞI GÖZETİLDİĞİNDE, UYUŞMAZLIĞIN ÇÖZÜMÜNÜN İDARİ YARGININ GÖREV ALANINA GİRDİĞİ GÖZETİLEREK, DAVANIN GÖREVSİZLİK NEDENİYLE REDDİNE KARAR VERİLMESİ GEREKİR.
Dava, serbest diş hekimine ödenen diş tedavisi giderinin tahsili istemidir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Mahkemelerin görevi ve yargı yolu “yasa” ile belirlenmiş olup, kamu düzenine ilişkin olduğundan yargılamanın her safhasında, mahkemece, re’sen nazara alınır (HMK 1. madde).
5434 sayılı Yasa’nın sağlık yardımlarına ilişkin hükümleri 5510 sayılı Yasa’nın 106/8. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak, 5510 sayılı Yasa’nın geçici 4. maddesinde, bu Kanun’da aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken bu Yasa’nın yürürlüğe girdiği tarih itibariyle bu Yasa’nın 4. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Yasa’nın yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Yasa hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Yasa’nın 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Yasa’yla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Yasa hükümlerine göre işlem yapılacağı belirtilmiştir.
Yine, 5510 sayılı Yasa’nın genel sağlık sigortası geçiş hükümlerinin düzenlendiği geçici 12. maddesinde “Bu Kanun’un uygulamasında sağlık hizmeti sunucularının sigortalılık kontrolü ve diğer provizyon işlemlerini elektronik ortamda yapmaya başlaması için gerekli altyapının kurulmasına kadar, sağlık bilgilerinin yazılı olarak tutulmasına başlanır ve sağlık belgesinin veya sağlık karnesinin Kurumca verilmesine devam edilir.
Kamu idarelerinin sağlık hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin görevleri, yürürlükten kaldırılan kanunlardaki hak ve yükümlülükler çerçevesinde ilgili kayıt ve işlemler Kurum tarafından devralınan tarihe kadar devam eder.
Kişilerin yürürlükten kaldırılan kanun hükümleri gereğince hak ettikleri sağlık hizmetleri, bu Kanun hükümleri gereğince kapsama alınmamış ise tedavi tamamlanıncaya kadar yürürlükten kaldırılan kanun hükümlerine göre Kurumca sağlanmaya devam edilir...
211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun, bu Kanun’a aykırı hükümleri, bu Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl süreyle uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Yasa koyucu, kamu çalışanlarının 5510 sayılı Yasa’nın genel sağlık sigortası kapsamına alınması yönünden bir devir süreci öngörmüştür. 31.12.2009 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Kamu Personelinin Sağlık Hizmetlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Devrine İlişkin Tebliğ; yine, 09.10.2010 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapan Askeri ve Sivil Personelin Genel Sağlık Sigortası Kapsamına Alınması Hakkındaki Tebliğ hükümleri gözetildiğinde (5510 sayılı Yasa’nın geçici 12. maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamına girenler hariç), kamu personelinin 15.01.2010 tarihinden itibaren; Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan (ilgili tebliğin 5. maddesinde belirtilenler hariç) asker ve sivil personel ile bunların bakmakla yükümlü oldukları kişilerin 15.10.2010 tarihinden itibaren Sosyal Güvenlik Kurumu’na devredildikleri ve 5510 sayılı Yasa hükümlerine göre genel sağlık sigortalısı sayılacağı belirtilmiştir. Devir öncesinde kamu çalışanı olup, aktif çalışması devam edenler ile bunların bakmakla yükümlü oldukları kişilerin sağlık yardımlarının, devir öncesi dönem için, yürürlükten kaldırılan kanun hükümlerine göre çalıştıkları Kurum tarafından karşılanırken, devir sonrasında Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı; pasif sigortalılar ile bunların hak sahiplerinin sağlık yardımlarının ise Emekli Sandığı tarafından karşılandığı gözetildiğinde, devir hükümlerinin, aktif kamu çalışanlarını kapsadığı anlaşılmaktadır.
5510 sayılı Yasa’nın 108. maddesindeki düzenlemeden, Yasa’nın geçici 4. maddesinin, 2008 yılı Ekim ayı başında yürürlüğe girdiği anlaşılmaktadır. Burada, aybaşından neyin anlaşılması gerektiği üzerinde durulması gerekir. 10.09.1987 tarihli Resmi Gazete’de yayınlandığı gün yürürlüğe giren Devlet Memurları ile Diğer Kamu Görevlilerinin Aylıklarının Ödenmesi Zamanının Değiştirilmesine Dair 289 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1. maddesinde, “Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta bulunan Devlet memurları ile diğer kamu görevlilerinin (sözleşmeli statüdeki personel dahil) aylık veya sözleşme ücretleri, ilki 15 Ekim 1987 tarihinde olmak üzere her ayın 15’inde ödenir... Devlet memurları ile diğer kamu görevlilerine ilişkin kanunlarda yer alan “aybaşı” ibareleri “ayın 15’i” olarak uygulanır.” denilmiş; yine, 5510 sayılı Yasa’nın tanımlara ilişkin 3. maddesinde, “Ay: Ücretleri; her ayın 15’inde ödenen 4. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılar için, ayın 15’inden ertesi ayın 15’ine kadar geçen, diğer sigortalılar için ise ayın1’'i ile sonu arasında geçen ve otuz gün olarak değerlendirilen süreyi ifade eder.” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu yöndeki düzenlemeler gözetildiğinde, kamuda aktif çalışan veya buradan gelir-aylık alanlar yönünden, aybaşı olarak, ayın 15’inin esas alınması gerektiği; 5510 sayılı Yasa’nın geçici 12. maddesi gereğince yapılan devirlerin de bu husus gözetilerek, ayın 15’i itibariyle yapıldığı; pasif sigortalılar yönünden de, 2008 yılı Ekim ayı başından, 15.10.2008 tarihinin anlaşılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gözetildiğinde; Emekli Sandığı iştirakçileri açısından görevli mahkemenin belirlenmesinde, tedavinin başladığı tarih esas alınarak; pasif sigortalılar için tedavisi 15.10.2008 tarihinden önce başlayan sigortalılar ile bunların hak sahipleri yönünden idari yargının, tedavisi anılan tarihten sonra başlayanlar yönünden adli yargının (iş mahkemelerinin) görevli olduğu; aktif olarak çalışmasına devam edenler yönünden ise, sağlık sigortası açısından Sosyal Güvenlik Kurumu’na devir tarihlerine göre, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan asker ve sivil personel ile bunların bakmakla yükümlü oldukları kişilerden tedavisi 15.10.2010 tarihinden, diğer kamu görevlileri ile bunların bakmakla yükümlü oldukları kişiler yönünden tedavisi 15.01.2010 tarihinden önce başlayan sigortalılar ile bunların bakmakla yükümlü oldukları kişiler yönünden idari yargının, tedavisi anılan devir tarihlerinden sonra başlayanlar yönünden adli yargının (iş mahkemelerinin) görevli olduğu sonucuna varılmaktadır.
Somut olaya gelince; Emekli Sandığı’na bağlı pasif sigortalı olan davacının, davaya konu tedavisinin, sağlık sigortası açısından Sosyal Güvenlik Kurumu’na devredildiği 15.10.2008 tarihinden önce, 13.08.2008 tarihinde başladığı gözetildiğinde, uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği gözetilerek, dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
S o n u ç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA), 22.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy