(2926 S. K. m. 2, 3, 10)
Dava: Davacı, 31.12.1994-01.09.2008 tarihleri arası dönemde 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Şerafettin Özyürür tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 2008 yılında verilen giriş bildirgesiyle. 12.07.1994 tarihli tevkifat belgesi ve 18.05.1993 tarihinden devam eden Ziraat Odası kaydının varlığı gözetilerek, 01.08.1994 tarihinden itibaren sigortalılık kapsamına alınan davacının. 2008 yılındaki tahsis başvurusu üzerine, söz konusu Ziraat Odası kaydının 2007 yılında ve geriye dönük yapılmış olması nedeniyle, sigortalılık süresi 01.08.1994-31.12.1994 ve 01.09.2008-devam şeklinde belirlenmiştir.
İşbu dava ile davacı; 31.12.1994-01.09.2008 dönemdeki zorunlu tarım sigortalılığının tespitini ve 13.10.2008 günlü tahsis başvurusu ile de tahsise hak kazandığının tespitini istemiştir. Mahkemece; 31.01.1999 tarihinde başlayın 444 sayılı Zeytinova Tarım Kredi Kooperatifi kaydı ve tarımsal faaliyet durumu gözetilerek 31.01.1999-01.09.2008 tarihleri arası dönem yönünden davanın kabulüne karar verilirken, tahsis şartları mevcut olmadığından bahisle buna yönelik istemin ise reddine karar verilmiştir.
Mahkemenin, davacının 2007 yılındaki başvurusu üzerine geriye yönelik olarak 18.05.1993 tarihinden kaydedilen Bayındır Ziraat Odası kaydına itibar etmemesi yerindedir.
Ancak, uyuşmazlığa konu olan 31.12.1994-01.09.2008 dönemi yönünden yapılan tarımsal faaliyet araştırması ise hüküm kurmaya elverişli değildir. Tespitte esas alınan Kooperatif kaydının başlangıcı 31.01.1999 olarak alınmış ise de, Zeytinova Tarım Kredi Kooperatifi kredi kartı bilgilerinden, bu tarihin zirai alet kredi kullanım tarihi olduğu anlaşılmaktadır. Diğer taraftan anılan uyuşmazlık devresinde, özel firmaca ilki 20.07.2001 tarihi (intikal) olmak üzere 2001, 2002, 2005, 2006 ve 2008 yıllarında teslim edilen ürün bedellerinden yapılmış prim kesintileri görünmektedir.
2926 sayılı Yasanın 3. ve bu yasanın uygulanma usul ve esasları hakkındaki Yönetmeliğin 5. maddesine göre tarımsal faaliyet; gerek kendi mülkünde, gerek ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, gerekse kamuya ait yerlerde yapılabilir. Anılan Yasanın Tescilde esas alınacak belgeler başlığını taşıyan 10. maddesi ile yönetmeliğin 9. maddesine göre ise; sigortalıları kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile ayrıca diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, yasayla kurulu meslek kuruluşlarının tarım satış kooperatifleri ve birliklerinin, tarım kredi kooperatifleri ve birliklerinin, ziraat odalarının, pancar ekicileri üretim kooperatifleri ile birliğin (Pankobirlik), Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'nin ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtları esas alınmaktadır. Belirtmek gerekirse, 2926 sayılı Yasanın 2. maddesine göre Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması koşulu 3. maddede belirtilen tarımsal faaliyetin kesintisiz sürdürülmesine bağlıdır. Bu bakımdan, dava edilen süreler itibariyle tarımsal faaliyetinin süregeldiği kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi, özellikle de tarım Bağ-Kur sigortalılığına karine sayılan ve anılan Yasanın 10. maddesinde öngörülen kayıtlardan; Ziraat Odası kaydı, tarım kredi kooperatifi ile Ziraat Bankası kayıtları gibi kayıtların başlangıçları, bitmişse bitiş tarihleri ile varsa ürün teslimleri ve ürün teslimlerinden yapılan prim tevkifatlarının belirlenmesi gerekir.
Bu maddi ve hukuki olgular birlikte gözetilerek; davaya ve uyuşmazlığa konu olan 31.12.1994-01.09.2008 devresinde; tarımsal faaliyetin varlığı yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde ve özellikle Tarım Kredi Kooperatif kaydı açıkça belirlenmek suretiyle usulünce araştırılarak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir. Yapılacak araştırma ile uyuşmazlık devresini kapsar şekilde Kooperatif kaydının bulunmadığı anlaşılırsa, özel bir firmaca yapılmış prim kesintisinin kurum hesabına intikal tarihi olan 20.07.2001 tarihi gözetilerek, bu tarihi takip eden aybaşı sonrası dönem yönünden kabul kararı verilebileceği hususu gözden uzak tutulmamalıdır.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, taraflar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 08.07.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy