...
Dava hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davacı ve davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Davacı; davalılar nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 15.6.2001 ile, 5.10.2004 tarihleri arasında sürekli çalıştığının tespitini istemiştir.
Mahkemece, davacının davalılara ait işyerinde 15.6.2001 ile 15.12.2001 tarihleri arasında ve 1.1.2002 ile 21.8.2002 tarihleri arasında toplam 321 gün süre ile çalıştığı kabul edilmiştir.
Husumet konusu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 116. maddesinde (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 187. maddesinde) yer alan ilk itirazdan olmadığından davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtay’ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın, kendiliğinden göz önünde tutulur.
506 sayılı Kanunun 4.maddesi ile "sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler" işveren olarak tanımlanmıştır. "Çalıştıran" olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen "işvereni" ifade etmektedir. Anılan Yasanın 79/10. maddesine göre, bu tür tespit davalarının sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir.
Dosya kapsamına göre, özel bina inşaatı işyerinin davalılar adına 2.5.2000 tarihi itibariyle tescil edilip, 15.12.2001 tarihi itibariyle kapsam dışına çıkarıldığı anlaşılmaktadır.Davacının mahallinde yapılan keşifle de saptanan iddialarına göre; 7 ayrı parselde çok çeşitli inşaat işlerinde çalışılması ve bu parsellerin bir kısmının davalıların dışındaki şahıslara ait olduğunun belirlenmiş olması karşışında işveren sıfatının yapılan işler bakımından kimlere ait olduğunun yeterince irdelenmediği sonucuna varılmıştır.
./..
-2-
Diğer taraftan davacının 25 dönümlük arazi içinde bulunan 3 katlı villanın kazan dairesi yapımı, arazi içindeki tek katlı bakıcı evinin yapımı, başka bir arazideki büfe temeli, yüzme havuzu, davada tanık olarak dinlenilen kişiye ait evin kaba inşaatı, arsaların çevre duvarlarının örülmesi, tel çekilmesi ve beton direklerinin yapımı, kuyu inşaası gibi çok çeşitli inşaat işlerinde çalışıldığının ileri sürülmesi karşısında hangi işte hangi tarihler arasında ve hangi işveren nezdinde çalışıldığı davacıya açıklattırılmalıdır.
Yukarıda açıklanan maddî ve hukukî olgular dikkate alınarak, davacı sigortalının çalışmalarının varlığının tespiti açısından işyeri dönem bordroları celbedilmeli, çalışmaları Kurum kayıtlarına geçen çalışanlar ile zabıta marifetiyle komşu parsellerde oturanlar ve çalışmayı bilebilecek durumda olanlar tespit edilerek, tanık sıfatıyla dinlenmeli gerektiğinde davanın niteliği gereği tarafların göstereceği deliller yanında, re'sen araştırma ilkesi de gözetilerek mahkemece tespit edilecek diğer deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle, davacının, dava ettiği sürelerdeki çalışmalarının fiilen var olup olmadığı ve hangi işveren yanında geçtiği belirlendikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davacı ve davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacı ve davalılardan ... ile... iadesine, 17.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
....
Full & Egal Universal Law Academy