(506 S. K. m. 84) (5510 S. K. m. 89) (818 S. K. m. 66)
Dava: Dava, Kurum tarafından yersiz tahsil edilen gecikme zammı faizlerinin yasal faiziyle birlikte istirdatı istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karar: Hükmün, tarafların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M. Y. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Davacı işverenin, davalı Kuruma prim borcu sebebiyle belirlenen tutarın tahsili için 6183 Sayılı Kanun uyarınca yapılan icra takibinde çıkartılan ödeme emrinde gecikme zammına faiz uygulandığını belirterek bu miktarın iadesine karar verilmesi talebiyle açmış olduğu davanın yasal dayanağı, mülga 506 Sayılı Kanunun 84 üncü maddesi olup, 5510 Sayılı Kanunun 1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 89 uncu maddesinde paralel düzenleme getirilmiştir.
5510 Sayılı Kanunun 89 uncu maddesiyle yeniden getirilen yersiz alınan primlerin iadesi hükmünün, 5510 Sayılı Kanunun yürürlüğü öncesinde gerçekleşen işlemlere uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı gibi; gerek Özel Hukuk ve gerekse Kamu Hukuku alanında, kural olarak her Kanun, ancak yürürlüğe girdiği tarihten sonraki zamanda meydana gelen olaylara ve ilişkilere uygulanır; o tarihten önceki zamana rastlayan olaylara ve ilişkilere uygulanmaz. Bu ilke gereğince davanın yasal dayanağı olan 506 Sayılı Kanunun 84 üncü maddesidir.
Mahkemece, davalı Kurumun zamanaşımı itirazı üzerine, davayı sebepsiz zenginleşmeye dayalı istirdat davası olarak nitelendirerek, ıslahla artırılan talep miktarı yönünden B.K.'nun 66 ncı maddesinde belirtilen 1 ve 10 yıllık zamanaşımının geçtiği kabul edilmiş ise de, davanın yasal dayanağı olan ve özel düzenleme niteliğinde sebebiyle uygulama önceliği bulunan 506 Sayılı Kanunun 84 üncü Maddesinde, yanlış ve yersiz ödenen primlerin alındıkları tarihten itibaren 10 yıl içinde geri istenebileceği düzenlenmiş olup, mahkemece davada uygulama yeri bulunmayan B.K.'nun ilgili maddesi gereğince uygulama yapılması usul ve yasaya aykırıdır.
Diğer taraftan, davanın yasal dayanağını oluşturan ve yersiz alınan primlerin iadesini düzenleyen 506 Sayılı Kanunun 84 üncü maddesine göre, iadesine karar verilen yersiz primlerin geri verilmesinde faiz başlangıcı, pirimin kuruma yatırıldığı tarihi ( ödemeyi ) takip eden aybaşı olarak belirlenmesi gerekirken; dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi yerinde görülmemiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, davaya konu her bir icra takip dosyasına davacı tarafından yapılan ödemeye dair tahsilat makbuzları getirilerek, ödeme tarihleri saptanarak bu tarihten itibaren 10 yıllık sürenin geçip geçmediği ve ne miktarda gecikme zammı faizi ödendiği konusunda uzman bilirkişiye tespit ettirilerek ve yukarda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açılanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istenmesi halinde davacıya iadesine, 20.10.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy