(2926 S. K. m. 31, 36) (1479 S. K. m. 53)
Dava: Davacılar, murisleri A. P.'un teslim ettiği ürün bedellerinden yapılan kesintiye dayalı olarak 2926 Sayılı Kanun kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, ilamında belirtilen sebeplerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Ayşe Barutçu tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 2926 Sayılı Kanunun mülga 36. maddesi; Sigortalı, 31. maddede belirtilen prim borcunu ait olduğu yıl içinde Bakanlar Kurulunca tespit edilen dönemlerde ödemek zorundadır. Kurumun prim alacakları; Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkif suretiyle de tahsil edilebilir. hükmünü getirmiş, anılan madde, 2.8.2003 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4956 Sayılı Kanunun 56. maddesi ile ilga edilmiş olmasına karşın, bu Kanunun 27. maddesi ile söz konusu hüküm, 1479 Sayılı Kanunun 53. maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklikle yeniden ve aynı şekilde düzenlenmiştir. Konuya ilişkin olarak 1.4.1994 tarihinde uygulamaya başlanılan 3.4.1993 gün ve 93/4384 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi ve eki 13.5.1993 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Anılan Kararname'nin 1. maddesi; Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler ve gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, çiftçilerden satın aldıkları ürün bedellerinden, bunların Bağ-Kur prim borçlarına mahsuben %3 oranında tevkifat yaparak düzenledikleri belgelerde göstermek ve tevkif ettikleri tutarları ertesi ayın 20'nci günü akşamına kadar Bağ-Kur hesaplarına intikal ettirmek zorundadırlar. hükmünü içermekte olup, 3. maddesinde Bağ - Kur'un prim alacaklarının ürün bedellerinden tevkif suretiyle tahsili ve yersiz olarak alınan tutarların ilgililere geri verilmesine ilişkin usul ve esasların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca belirleneceği açıklanmıştır. Daha sonra, 28.1.1994 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 8.1.1994 gün ve 94/5173 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile tevkifat oranı %1'e indirilmiştir.
Somut olayda, davacıların murisinin 1996 ve 1999 yıllarında A... A.Ş.'ne teslim ettiği çilek ürününden Bağ-Kur prim kesintisi yapıldığı, kesilen prim tevkifatlarının Kurum hesabına ödendiğine ilişkin dekont ve ekindeki listenin firmadan istenmesine rağmen, aradan uzun zaman geçmiş olması ve müstahsil makbuzlarının tasnif edilmemiş olması sebebiyle ulaşmanın mümkün olmadığının, ancak yazı ekinde gönderilen makbuzun şirketlerine ait olduğu ve anılan şahısla o dönemde çalışıldığının belirtilmesi karşısında, tevkifatların kuruma intikal edip etmediğinin araştırılması ve gerektiğinde şirket kayıtları ve Kurum kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak belirlenmesi, intikal etmişse tevkifatı izleyen aybaşından tescile karar verilmesi ve tarımsal faaliyetin varlığına karine teşkil eden meslek kuruluş kayıtlarının ve arazisinin bulunması sebebiyle Tarım Bağ-Kur sigortalılığının ölüm tarihine kadar devam ettirilmesi, intikalin gerçekleşmediğinin saptanması halinde ise, Kurumca kesilen tevkifatların tahsili yönünde icra takibi vs. gibi bir işlem yapılıp yapılmadığı araştırılıp, tahsil edilmediği anlaşılırsa davanın tamamen reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, taraflar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istenmesi halinde davacılara iadesine, 11.07.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy