Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davacı Kurum vekili, davalı ... vekili ile davalı ... Ayduğan vekili ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1-Davacı Kurum, iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumunda bulunan sigortalıya bağlanan gelir ve yapılan masraflar nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, asıl işveren davalı ...'nin %40, taşeron davalı ... Ayduğan'ın %40, kalfa ...'ün %10 kusurlu bulunduğu, bu şekilde davalıların zararın %90'ından müteselsilen sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Somut olayda; davalı ... ile, davalı ... Ayduğan arasında, siteye ait blokların dış cepe tadilatı ve boyasının yapılması karşılığı siteye ait dairenin kiralanması hususunda sözleşme yapıldığı, sitenin D Bloğununu 4. katında bulunan iskelede çalışan sigortalının boşluğa basması sonucu yaralandığı anlaşılmaktadır. Yapılan iş anahtar teslimi şeklinde verildiği için aradaki hukuksal ilişki, 506 sayılı Kanunun 87. maddesi hükümlerine göre taşeronluk ilişkisi değildir. Bilindiği gibi, 506 sayılı Kanunun 26. maddenin birinci fıkrasında işverenin sorumluluğuna yer verilmiştir. Davalı ... Yöneticiliğinin işveren sayılmaması, kusurlu sayılıp sayılmamasına doğrudan etkilidir. Zira, kural olarak işyerinde gerekli iş güvenliği önlemlerinin alınması ödevi işverene aittir. Başka bir anlatımla İşçilerin Sağlığını Koruma ve İş Güvenliği Mevzuatının işverenlerce uygulanması gerektiği asıldır. Davalı ... Yöneticiliğinin işveren sıfatı bulunmadığına göre, bu davalıya kusur izafe eden bilirkişi raporu hükme esas alınarak hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2-Davalı ... tarafından noter kanalıyla keşide edilen ihtarnamede muhatabın ...,... olduğu belirtildiği gibi, davalı ..., gerek, soruşturma aşamasında kollukta verdiği ifadede, gerekse de bilirkişi raporuna karşı sunduğu dilekçede, dava dışı ... ortağı olduğunu beyan etmiş olmakla, bu kişinin işveren olduğu ileri sürüldüğünden, davalı ... Ayduğan'ın ortağı olup olmadığı araştırılarak, ortağı ise davacı vekiline bu kişiye husumet yöneltmek suretiyle ayrı bir dava açmak üzere mehil verilmesi, dava açılması halinde, bu davayla birleştirilmesi gerektiği hususları gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
3-Dava, iş kazası sonucu geçici iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelir ile, yapılan ödemelerden oluşan sosyal sigorta yardımlarının davalıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir.
Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 10 ve 26. maddeleridir.
Somut olayda; 506 sayılı Yasanın 26.madde koşullarının gerçekleşmiş olduğu sübuta ermiş ise de, 9 ve 10. madde koşullarının oluşup oluşmadığı araştırılıp incelenmemiştir. Davanın, her iki madde hükmüne dayanılarak açılması halinde, Dairemizin yerleşmiş görüşüne göre, 10.maddenin uygulama önceliği bulunmaktadır.
506 sayılı Yasanın 10. maddesinde, “Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.
Ancak, yukarıki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa, bu gelirlerin 22 nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesabedilecek sermaye değerleri tutarı, 26 ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.” hükmü öngörülmüştür.
Anılan maddeye göre, işverenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk ilkesine dayanmakta olup, zararlandırıcı sigorta olayında, işverenin hiç kusuru olmasa bile; şayet, sigortalının işe girişi süresinde Kuruma bildirilmemişse, Kurumca, yapılan sosyal sigorta yardımlarından, 10.maddeye göre sorumlu tutulması gerekir.
Mahkemece; Hukuk Genel Kurulu’nun 19.03.2008 tarih 2008/10-254 E, 266 K sayılı kararlarında da açıklanan bu yön öncelikle araştırılarak, koşulların oluştuğunun anlaşılması halinde, tarafların kusur oranı gözetilmeksizin belirlenen ilk peşin sermaye değerinden, dava tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 43-44. maddeleri (6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 51-52. maddeleri ) uyarınca sigortalının kusurunun %50'sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak, davalının sorumlu olduğu miktar belirlendikten sonra, rücu alacağına hükmedilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile, yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir.
O hâlde, davacı Kurum, davalı ... ile davalı ... Ayduğan vekillerinin ve ...'ün bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 07.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy