......
Dava, yersiz ödenen aylıkların istirdadı istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Eldeki dava dosyasına konu olayda; davalı kız çocuğuna, Kurumca ölen babası üzerinden 01.11.2002 tarihi itibariyle ölüm aylığı bağlanmış; 15.07.1981-05.08.2010 tarihleri arasında davalının Hollanda'da fiilen çalıştığının tespit edilmesi üzerine, 01.11.2002-20.08.2010 tarihleri arasında yersiz ödenen aylıkların istirdadı istemiyle , iş bu dava açılmıştır.
Mahkemece; ..... sigortalısı olan ...... vefatı sebebiyle davalı kızı ......’ya 01.11.2002 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı, 506 sayılı Yasanın 68/C-a maddesi uyarınca bağlanan yetim aylığının 01.11.2002-20.08.2010 tarihleri arasında ödendiği, davalının bu dönem zarfında ......’da çalışmasından ötürü bu tarihler arasında ödenen 3.562,60-TL yetim aylığının davalı adına borç kaydedildiği, davalının uyuşmazlık konusu dönemde yurtdışında çalışması bulunduğundan, 506 sayılı Yasanın 68 .maddesi gereğince yersiz aylıkların davalıdan istirdadına karar verildiği görülmüştür.
Uyuşmazlık konusu davada irdelenmesi gereken mevzuat, 506 sayılı Yasanın 68 ve geçici 91. maddelerinde düzenlenmektedir.
./...
-2-
506 sayılı Yasanın 68/I-C-a maddesi aylık bağlanma koşulları yönünden "evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan, Sosyal Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi bir işte çalışmayan, buralardan gelir veya aylık almayan kız çocuklarına” aylık bağlanması olanağı öngörürken; aynı maddenin (VI) numaralı bendi, kız çocuklarına bağlanan aylığın kesilme nedeni olarak “çalışma ve evlenme” halini kabul etmekteyken; 4958 sayılı Yasanın 06.08.2003 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 35. maddesiyle, söz konusu (VI) numaralı bende “buralardan gelir veya aylık almaya” ibaresi eklenerek, böylelikle, “Sosyal Sigortadan, Emekli Sandıklarından aylık veya gelir almaya başlama” olgusu, hak sahibi kız çocuklarına bağlanan aylığın kesilme nedeni olarak benimsenmiştir. Değişiklik 6.8.2003 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Maddede bahsedilen “çalışma” tabirinden ........ çalışmaların kastedildiği açıktır.
506 sayılı Yasaya 02.07.2005 tarih, 5386 sayılı Yasanın 2. maddesiyle eklenen Geçici 91. maddesinde ise, “06.08.2003 tarihinden önce hak sahibi kız çocuklarına bağlanan gelir ve aylıklar; bunların evlenmeleri, Sosyal Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi çalışmaları veya kendi çalışmalarından dolayı buralardan gelir veya aylık almaları halleri hariç olmak üzere geri alınmaz.” hükmü getirilmiştir. Bu düzenleme ile 506 sayılı Yasanın 68/VI maddesinin 4958 sayılı Yasa ile değiştirilen haline göre farklı düzenleme getirerek “kendi çalışmalarından dolayı buralardan gelir veya aylık almaları” halini aylık kesme nedeni olarak öngörülmüş; Geçici 91. maddenin son fıkrasında ise; “Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrası gereğince, aylık veya gelirleri ödenmeye devam olunacak kız çocuklarının aylık veya gelirlerinin ödenmesine devam olunması için sahip olmaları gereken şartları, ilk kez veya yeniden 06.08.2003 tarihinden sonra haiz olan kız çocukları da aynı esas ve usûllerle aylık veya gelir hakkından yararlandırılır.” kuralına yer verilmiştir.
06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Yasanın 53. maddesi ile 506 sayılı Yasaya eklenen Ek 47. maddesi, “Bu Kanuna göre gelir veya aylık almakta olan kız çocuklarının sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerdeki sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaya başlamaları veya bu ülkelerin sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir veya aylık almaya başlamaları halinde, bağlanan gelir ve aylıkları kesilir" düzenlemesi yer almaktadır.
Ancak, 506 sayılı Yasaya 02.07.2005 tarih, 5386 sayılı Yasanın 2.maddesiyle eklenen Geçici 91. maddesinin, 06.08.2003 tarihinde 506 sayılı Yasaya eklenen Ek 47. maddesinden daha sonra yürürlüğe girdiği ve uyuşmazlık konusu dava da 506 sayılı Yasaya eklenen Ek 47. maddesinin uygulanamayacağı açıktır.
....
Yukarıda izah edildiği üzere, 506 sayılı Yasanın Geçici 91. maddesinin son fıkrasında; “Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrası gereğince, aylık veya gelirleri ödenmeye devam olunacak kız çocuklarının aylık veya gelirlerinin ödenmesine devam olunması için sahip olmaları gereken şartları, ilk kez veya yeniden 06.08.2003 tarihinden sonra haiz olan kız çocukları da aynı esas ve usûllerle aylık veya gelir hakkından yararlandırılır.” kuralına yer verildiği, davacının, Kurum sigortalısı babasından dolayı 01.11.2002 ölüm aylığı almaya başladığı tarihten sonra evlenmediği, ...... tabi çalışması, başka bir ifade ile, ...... kendi çalışmasının bulunmadığı, yurtdışında işsizlik parası alması veya çalışması hususunun aylık kesme nedenleri arasında yer almadığı hususu da gözetilerek, davalının yurtdışı çalışmalarının yasal dayanağı da araştırılarak, yukarıdaki mevzuat çerçevesinde yapılacak araştırma ve inceleme sonucunda karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalıya iadesine, 26.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
.........
Full & Egal Universal Law Academy