(506 S. K. m. 60, 79, Geç: m. 54) (5510 S. K. m. 86)
Dava ve Karar: Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalılardan Kurum ve Demir Sondaj Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri ve M. D. tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Y. Ş. K. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Demir Sondaj Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. olması gereken davalı şirketin isminin karar başlığına yazımdaki yanlışlığın, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 304. maddesi gereğince mahallinde her zaman düzeltilmesinin mümkün olmasına göre, bozma nedeni yapılmamıştır.
1-) 11.02.1995-12.12.2000 tarihleri arasında davalılar M. D. ve M. Ç. nezdinde, 13.12.2000-27.07.2011 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde hizmet akdine tabi olarak geçen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.
İnceleme konusu davada, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Bu bakımdan; mahkemece, davalı işverenler M. D. ve M. Ç.'in vergi kayıt ve faaliyetleri ilgili vergi dairesinden araştırılmalı, davacının Bağ-Kur kaydı ve adına kayıtlı işyeri bulunup bulunmadığı saptanmalı, davacının askerlik ödevini yerine getirdiği dönem belirlenmeli, tarafların gösterdiği tanıklarla yetinilmeyip, re'sen araştırma yapılarak uyuşmazlık konusu tarihleri içerir aylık prim ve hizmet belgelerinde bildirimleri yapılan sigortalıların bilgi ve görgülerine başvurulmalı, aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, davacının kullandığı araçlarla ilgili olarak dava konusu dönemde düzenlenmiş trafik ceza kayıtları ilgili idari birimden celp edilmeli, işverenlerin sorumluluğu ve süresi ayrıştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, isabetsizdir.
2-Kabule göre de, 506 sayılı Kanunun 60/G maddesinde Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir hükmü öngörülmüştür. Maddedeki malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanlar sözcüklerinin, sigortalılar yararına bir yorumla, tabi olması gerekenleri de kapsadığının kabulü gerekir. Öte yandan davacının, aynı Kanunun geçici 54. maddesi kapsamında 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescili bulunmadığı da belirgindir. Bu nedenle, 15.03.1977 doğumlu olan davacı yönünden sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşın doldurulduğu 15.03.1995 olarak kabulü, bu tarihten önceki hizmet sürelerinin ise yalnızca prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gereğinin gözetilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalılardan Kurum ve Demir Sondaj Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri ile M. D.'in bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalılardan Demir Sondaj Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve M. D.'e iadesine, 03.07.2014 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy