Mahkemesi : Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Dava, davacının yaşlılık aylığının iptaline yönelik Kurum işlemi ile Kurumun prim tahakkuku işleminin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-01.11.2012 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanuna tabi çalışmaları üzerinden yaşlılık aylığı bağlanan davacının, Kurumca, prim tevkifatları gözetilerek 01.11.2003-10.06.2004 ve 01.07.2004-12.07.2012 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanuna ve 5510 sayılı Kanunun 4/1-b maddesine tabi sigortalı olarak kabul edilmesi sonucu prim borcu tahakkuk ettirildiği ve yaşlılık aylığının başlangıçtan itibaren iptal edilerek ödenen aylıkların borç kaydedildiği anlaşılmaktadır.
Davacının yaşlılık aylığı tahsis talebinde 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalılıklarının birleştirilmesine yönelik bir talebinin olmaması nedeni ile Mahkemenin yaşlılık aylının iptaline yönelik Kurum işleminin iptaline karar verilmesi isabetli ise de, davacının 01.11.2003-10.06.2004 ve 01.07.2004-12.07.2012 tarihleri arasındaki döneme yönelik 2926 sayılı Kanuna ve 5510 sayılı Kanunun 4/1-b maddesine tabi sigortalılığının iptali isabetsizdir. Taraflar arasında ihtilaf anılan tarihler arasında davacı yönünden zorunlu sigortalılık şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmakta olup buna göre davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 7.maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanunun 2,3,6,9 ve 10. maddeleri ve 5510 sayılı Kanunun 4. Maddesinin 1. fıkrasının (b) bendidir.
2926 sayılı Kanunun 2.maddesinde, Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmaksızın, 3.maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyette bulunanların ... sigortalısı sayılacakları belirtilmiştir.
Anılan Kanunun 3.maddesinin (b) bendinde "Tarımsal faaliyette bulunanlar: kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanlar veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanlar" olarak tanımlanmış, 5. maddesinde, sigortalı olmanın zorunlu olduğu, sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceği ve kaçınılamayacağı, 6.maddesinde ise, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce, sigortalılıklarının sona ereceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca aynı Kanunun 9.maddesi Kuruma re'sen tescil yükümlülüğü yüklemiştir.
Anılan Kanunun 10.maddesine göre ise, kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifleri ve birliklerinin .... ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.
5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan tarımsal faaliyette bulunanların sigortalı olacakları, anılan Kanunun 3. maddesinde ise tarımsal faaliyetin, “Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde veya kamuya mahsus mahallerde; ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yoluyla yahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünleri elde edilmesini ve/veya bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından; muhafazasını, taşınmasını veya pazarlanmasını,” ifade edeceği belirtilmiştir.
Bu yasal düzenlemelere göre, ihtilaf konusu dönemde davacının ürettiği ürün bedellerinden prim tevkifatının da yapılması nedeni ile zorunlu sigortalılık şartlarını taşıdığı belirgindir. Ancak, 23.04.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6645 sayılı Yasanın 56. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen geçici 63. maddenin “Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapıldığı hâlde, bu maddenin yayımlandığı ayın sonu itibarıyla 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren üç ay içinde ödememeleri veya ilgili kanunları uyarınca yapılandırmamaları hâlinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi
bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek bunlara Kurum alacakları arasında yer verilmez. …” hükmü gözetilerek, davacının 2926 sayılı Kanuna ve 5510 sayılı Kanunun 4/1-b maddesine tabi sigortalılığının prim ödemelerinin karşıladığı ayın sonu itibariyle durdurulmasına karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu, ihtilaf konusu dönemdeki sigortalılığın iptaline karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Hüküm fıkranın 1. Bendinin silinerek yerine “Davacının davasının kabulü ile Kurumun davacının yaşlılık aylığının iptaline yönelik işleminin iptali ile davacının, Kurumca 01.11.2003-10.06.2004 ve 01.07.2004-12.07.2012 tarihleri arasındaki 2926 sayılı Kanuna ve 5510 sayılı Kanunun 4/1-b maddesine tabi olarak kabul edilen sigortalılığının 5510 sayılı Kanunun Geçici 63. maddesi gereğince ödenen primlerin karşıladığı ayın sonu itibariyle durdurulmasına,” sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 26.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.