Mahkemesi :Yalvaç Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi
Tarihi :14.01.2014
No :2009/271-2014/37
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkeme, ilâmında belirtildiği üzere davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davacı, 26.06.1999-25.04.2004 tarihleri arasında davalı belediyede geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir. Davacının hizmet cetvelinde, 29.12.2001-18.04.2002 tarihler arasında dava dışı Çağrı Sürücü Kursu’ndan, 2002/2-2004/1 dönemler arası kısmi şekilde davalı Belediye’den bildirimleri bulunmaktadır. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı B.. B.. nezdinde 26.06.1999-25.04.2004 tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdi ile sigortalı işçi sıfatıyla çalıştığının ve bu çalışmasından 1194 günlük sürenin SGK Başkanlığı'na bildirilmediğinin ve söz konusu döneme ilişkin primlerin davalı belediye tarafından ödenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair hüküm tesis edilmiştir
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
506 sayılı Yasanın 2’nci maddesinde genel bir tanım yapılarak, bir hizmet aktine (iş sözleşmesine) dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların bu Kanuna göre “sigortalı” belirtildikten sonra, 3’ncü maddesinde, bu Kanun uygulamasında sigortalı
sayılmayacak kimseler ile, bazı sigorta kollarının uygulanmayacağı kimseler açıklanmış, 4’ncü maddesinde, bu Kanunun uygulanmasında 2’nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler “işveren” olarak tarif edilmiş, 6.maddede de, çalışanların işe alınmalarıyla kendiliğinden sigortalı olacakları hüküm altına alınmıştır. Anılan kanun kapsamında sigortalı sayılmanın koşulları; iş sözleşmesine göre çalışma, sözleşmede öngörülen edimin (hizmetin) işverene ait işyerinde veya işyerinden sayılan yerlerde görülmesi, 3’ncü maddede belirtilen “sigortalı sayılmayan” kişilerden olunmamasıdır.
506 sayılı Kanunun 4.maddesinde ise; "sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler" işveren olarak tanımlanmıştır. "Çalıştıran" olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen "işvereni" ifade etmektedir. Anılan Yasanın 79/10. maddesine göre, bu tür tespit davalarının sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir.
Dosyanın tetkikinde, talep konusu dönemde davacının, dava dışı işyeri olan ..Sürücü Kursu’ndan 29.12.2001-18.04.2002 tarihler arası tam bildirimleri bulunmakta olup, .. Sürücü Kursu, davacının o dönemde akşam 18.30-20.30 saatler arasında kısmi olarak çalıştığını belirtmiştir. Mahkemece, yapılacak iş, davacının dava dışı ..Sürücü Kursu’ndan yapılan bildirimleri açısısından, HMK 124/4 gereği dava dışı ... Kursu’nun da davaya katılımının sağlanarak, göstereceği tüm deliller irdelenmeli ayrıca 29.12.2001-18.04.2002 tarihler açısından davacının çalıştığı süreler ve çalışma saatleri ortaya net olarak ortaya konulmalı, kısmi – tam zamanlı çalışma şekli belirlendikten sonra şayet Mahkemece tam gün esası ile çalıştığı kanaatine varılırsa 26.06.1999-29.12.2001 tarihler arasındaki çalışmanın hak düşürücü süreye uğrayabileceği gözetilerek tüm deliller değerlendirilip, yapılacak değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usule ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalılar vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır.
S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalılardan Bağkonak Bel. Bşk.'na iadesine, 09.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy