(5510 S. K. m. 4) (1479 S. K. m. 24, 35, Geç. m. 10) (506 S. K. m. 54, 60) (2829 S. K. m. 6)
Dava ve Karar: Dava, yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespiti, ödenmeyen aylıkların tahsili, yersiz yapılan askerlik borçlanması ve prim borcu bedellerinin iadesi istemlerine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere göre; 06.03.1985-06.09.1986 arası dönemde 540 gün askerlik yapan, 01.03.1983-31.08.1987 tarihleri arasında 717 gün 506 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı, 13.07.1987-24.09.2013 tarihleri arasında ise 1479 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi hükümleri kapsamında 26 yıl 2 ay 12 gün zorunlu ... sigortalılığı bulunan 22.09.1965 doğumlu davacının, 03.01.2013 tarihli ödeme ile 120 günlük askerlik süresini borçlandığı, davacının 24.09.2013 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunması üzerine Kurum tarafından 2829 sayılı Yasa gereğince yapılan hizmet birleştirilmesinde, davacının 18 yaşını doldurmadan önceki 119 günlük ... sigortalılık süresinin dahil edilmeyerek, 01.06.2002 tarihi itibarıyla 16 yıl 10 ay 16 gün sigortalılığının bulunduğu, 25 yıl sigortalılık süresi için kalan 8 yıl 1 ay 14 günlük sigortalılık süresi nazara alındığında, yaşlılık aylığı tahsisi için 25 yıl primi ödenmiş sigortalılık süresi ve 49 yaş şartına tabi olduğu, buna karşın tahsis talep tarihi olan 24.09.2013 tarihi itibarıyla 49 yaşını doldurmadığı gerekçesiyle tahsis talebinin reddedildiği, akabinde 06.11.2013 tarihinde yaptığı 544,80 TL ödeme ile 50 günlük askerlik süresi daha borçlanan ve aynı tarihte 931,50 TL prim ödemesinde bulunan davacıya 06.11.2013 tarihli tahsis talebine istinaden 01.12.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, eldeki dava ile davacı, 18 yaşını doldurmadan önceki 119 günlük ... sigortalılık süresinin 01.06.2002 tarihi itibarıyla hesaplanan sigortalılık süresine dahil edilmek suretiyle, ilk tahsis talep tarihi olan 24.09.2013 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini, ödenmeyen aylıklarının tahsilini, yersiz yaptığı askerlik borçlanması bedeli olan 544,80 TL'nin ve ödediği prim borcu bedeli olan 931,50 TL'nin iadesini istediği, mahkemece, davacının zorunlu ... sigortalısı olarak tescil edildiği 13.07.1987 tarihinde yürürlükte olan 1479 sayılı Yasanın 24. maddesine göre 18 yaşını doldurmamış olanların sigortalı sayılamayacakları, 5510 sayılı Yasanın Geçici 6. maddesi hükmüne göre de, 01.04.1981 tarihinden önce 4/a kapsamında sigortalı olanlarda 18 yaşını doldurma koşulunun aranmayacağı, 01.04.1981 tarihinden sonra 4/a kapsamında sigortalı olanlarda ise, sigortalılık başlangıcında 18 yaşın doldurulduğu tarihin esas alınacağı, 18 yaşından önce geçen çalışmaların da prim gün sayısına dahil edileceği, somut olayda davacının 18 yaş altı 119 günlük çalışmasının 01.04.1981 tarihinden sonra geçmiş olmasına göre anılan sürenin sigortalılık başlangıcı tespit edilirken esas alınmadığı, ancak yaşlılık aylığında prim gün sayısına dahil edildiği ve Kurum işleminin mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık, 18 yaşını doldurmadan önceki ... sigortalılık süresinin, 1479 sayılı Yasanın 35 ve devamı maddeleri ile Geçici 10. maddesine göre yaşlılık aylığı koşullarının belirlenmesinde nazara alınıp alınmayacağı noktasındadır.
1479 sayılı Kanunun kanunun amacı, sigortalı sayılanlar ve sayılmayanlar başlıklı 24. maddesinde, 18 yaşını doldurmamış olanların, anılan Kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmayacakları hüküm altına alınmıştır.
506 sayılı Kanunun 60ıncı maddesinin (G) fıkrasında; bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresinin, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edileceği, ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edileceği yönünde hüküm öngörülmüş olup, diğer taraftan anılan Kanunun geçici 54üncü maddesinde; 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60ıncı maddenin (G) fıkrası hükmünün uygulanmayacağı belirtilmiştir.
Uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresini düzenleyen 5510 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükmü; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcını; sigortalının, 5417, 6900, 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya bu Kanuna tâbi olarak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edileceğini; Kanunun uygulanmasında 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanların sigortalılık süresinin, 18 yaşının ikmal edildiği tarihte başlamış olacağını, bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin, prim ödeme gün sayısı hesabına dâhil edileceğini öngörmüştür.
5510 sayılı Kanunun 506 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri başlıklı Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasında, 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Kanuna göre 1/4/1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında, bu Kanunun 38 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki sigortalılık süresinin 18 yaşın doldurulduğu tarihten başlayacağına ilişkin hükmün uygulanmayacağı belirtilmiştir.
2829 sayılı Kanunun Sigortalılık süresinin başlangıcı başlıklı 6. maddesinde ''Kurumlardan herhangi birine ilk defa sigortalı olunan tarih, sigortalılık süresinin başlama tarihidir.
Şu kadar ki; emeklilik veya yaşlılık aylığına hak kazanılıp kazanılmadığının tespitinde, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa 1425 sayılı Kanunla eklenen ek 7 nci madde kapsamına girenler hariç, 18 yaşından önce kurumlardan herhangi birine sigortalı olanların sigortalılık sürelerinin başlama tarihi, 18 yaşını doldurdukları tarih kabul edilir.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıdaki düzenlemeler ve açıklamalar ışığında dava irdelendiğinde, ... sigortalılıklarında, uzun veya kısa vadeli sigorta kolları yönünden sigortalılık süresi (primi ödenmiş gün sayısı) şartının bulunduğu ve buna göre sigorta başlangıcının bir önemi de olmadığından, 5510 sayılı Kanunun Geçici 6. maddesinin somut olayda uygulama yeri bulunmadığı, 1479 sayılı Kanuna 24. maddesindeki 18 yaşını doldurmamış olanların anılan Kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmayacaklarına ilişkin düzenlemenin de, sadece 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalılık durumunda geçerli olduğu, eldeki davada ise, davacının 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığından 18 yaşını doldurmadan önceki ... sigortalılık süresinin de 2829 sayılı Kanun uyarınca birleştirilmesiyle 1479 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istediği, bu halde, davacının 18 yaşını doldurmadan önceki 119 günlük ... sigortalılık süresinin, 1479 sayılı Yasanın 35 ve devamı maddeleri ile Geçici 10. maddesine göre, prim gün sayısı hesabında ve yaşlılık aylığı koşullarının belirlenmesinde nazara alınması gerektiği gözetilerek tahsis şartlarının varlığı irdelenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 18.02.2016 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy