Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava; hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi
5510 sayılı ... ve ...Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Eldeki dosyada, davacı 01.03.2010-19.02.2011 arasındaki hizmetlerinin tespiti istemli açtığı davada, mahkeme dava konusu dönemde kısa vadeli sigorta kollarından prim ödeme yükümlüsünün ... olduğu ve bu primlerin ilgilisi tarafından Kuruma ödendiğinden davacının davayı açmakta hukuki faydası bulunmadığından dolayı davanın reddine karar vermiştir. Mahkemece verilen karar hatalı ve yanılgılı değerlendirme nedeniyle isabetsizdir. Mahkemece, davacının da çalışmalarının geçtiğini iddia ettiği yerde çalışmalarının Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında olup olmadığı ve davacının Mesleki Eğitim kurslarına devam edip etmediği, günün hangi saatlerinde Mesleki Eğitim gördüğü ve davalı işyerindeki çalışmaları ile birlikte yürütülüp yürütülemeyeceği araştırılmalı, davacının talep konusu dönemde hizmet döküm cetvelinde tam bildirimin olduğu 1075956 sicil sayılı işyeri dosyası getirtilmeli, varsa çıraklık sözleşmesi celbedilmeli, davalı işyerinde görevlendirilmiş bir usta öğretici olup olmadığı hususlarında araştırma yapılmalı, bu kapsamda davacının sürekli işyerinde çalışmalarının mevcut olduğu kanaatine varılırsa ve davacının üretime yönelik olarak işyerinde çalıştığının anlaşılması durumunda davacının hizmet akdi ile çalıştığı kabul edilmelidir. Somut olayda, dosyadan uyuşmazlık konusu dönemde kalfalık eğitimi aldığı anlaşılmaktadır. Eğitim aldığı dönemde tüm sigorta kollarına tabi çalışması mümkündür. Bu nedenle dava açmakta hukuki yararı vardır.
Davacının çalışmasının fiili olup olmadığı ve gerçekliği hususunda yapılacak araştırmada ise, mahkemece talep edilen sürelere ilişkin olarak işveren nezdindeki tüm belgeler getirtilmeli; işbu belgelerden sigortalının imzasını içerenler yönünden, imzanın kendisine aidiyeti sigortalı tarafından kabul edilenler ile inkâr edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan yine sigortalıca hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanmalı; bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince yeterince araştırılmalı, o dönemde dinlenenler dışında sigortalı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu ve benzeri işleri yapan başka işverenler ile bu işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kişiler emniyet araştırması ve kurumdan sorulmak suretiyle saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yargılama aşamasında dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, işyerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, varsa çelişki giderilmeli ve böylece, bu konuda yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre bir karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 30.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy