Mahkemesi :İş Mahkemesi
Asıl dava, Kurum’a yersiz ödenen prim ve fer’ilerinin istirdatı olup birleşen dava ise, Kurum Rapor’u ile tespit edilen geçici ve teknik personelin belirtilen sürelerde çalışmadıklarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun 79. maddesi olup, anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.
Somut olay incelendiğinde, Kurum müfettişlerinin 09.04.2008 tarihli raporuna göre, davacı işverenin, ilk olarak, ... Genel Müdürlüğü’nden ihale ile ... Sulaması’nın muhtelif kanallarına ait şeritvari kamulaştırma haritası yapımı işini aldığı, sözleşmeye göre, ihale süresinin, 05.11.2004-05.09.2006 tarihleri arası olduğunun belirlendiği, ancak davacı işverence bu işin, 26.07.2005 tarihinde bitirildiğini bu tarih sonrası ise, işçi çalıştırılmadığını iddia edilmiş ise de, raporda, davacı işverenin, bu tarihleri arasında da işçi çalıştırdığı resmi kurumlardan gelen yazılardan tespit edilerek kişi için Kurumca, ek prim tahakkuku yapıldığı İkinci olarak ise, davacı işveren, ...’ndan ihale ile ... yolu üzerinde …. Halihazır harita alım işini üstlenmiş olup sözleşmede belirlenen süresi, 05.07.2005-28.11.2005 tarihleri arasını kapsamaktadır. İhale makamı tarafından bu tarihler içinde 4 işçi çalıştırılacağı belirtilmiş iken ihale makamı tarafından tutulan tutanakla ve 13.10.2005 tarihlerinde toplamda 7 işçinin çalıştığı belirlenmiş olup, 3 işçi için de Kurumca ek prim tahakkuku yapıldığı anlaşılmıştır. Kurum Raporu’nun dayanağını oluşturan tutanak ve resmi kurum yazılarının dosya içinde bulunmadığı ve Mahkemece müfettiş raporunun aksi yazılı delille ispatlanmalı gerekçesiyle dava yeterli araştırma yapılmaksızın reddedildiği belirgindir.
Yukarıda belirtilen tespitler ışığında, ... Bakanlığı’nın, ... Projesi ile ilgili olarak 15.02.2010 tarihli yazısında, işin 26.07.2005 tarihinde ihale veren makama teslim edildiği, bu tarihten sonra kontrol ve denetim işi yapıldığı belirtilmiş olup, bu iddia ile ilgili ve ... Projesi ile ilgili 3 işçinin çalıştığına dair Kurum’un dayandığı tüm bilgi ve belgeler getirtilerek irdelenmeli, ihale veren ve davacı şirketteki mevcut tüm bilgi ve belgeler incelenmeli, belirtilen dönemler arasında çalıştıkları iddia edilen sigortalıların fiili olarak çalışıp çalışmadıklarının tespiti açısından, sigortalıların beyanlarına başvurulmalı, belirtilen dönemlerde işyerinde bordrolu olarak çalışan kişilerin hizmet cetvelleri getirtilmek suretiyle beyanları alınmalı, kurum işlemine konu olan sigortalıların işyerindeki dosyaları getirtilmeli, mevcut yapılan iş ve kuruma bildirimi yapılan sigortalı sayısı karşılaştırması yapılmalı, tarafların gösterecekleri deliller toplanmalı, gerektiğinde işyerine komşu işyeri çalışanları kolluk marifetiyle tespit edilmek suretiyle beyanlarına başvurulmalı, belirdiği takdirde tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeye çalışılmalı ve böylece, kurum işlemi değerlendirilmeli böylece toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.
Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 15.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy