Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, mükerrer ödenen sigorta primlerinin tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamda belirtilen gerekçelerle, davalı ... Bankası TAŞ Mensupları Emekli Sandığı Vakfı yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davalı ... yönünden ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davacı vekili, davacının TSK mensubuyken 11.12.1995 tarihli Yüksek Askeri Şura kararı ile görevinden çekilmiş sayılmasına karar verildiği, 14.01.1996 tarihinde ise TSK'dan ilişiği kesildiği, davacının bu karar sonrası, 22.09.1998 ile 28.02.2002 tarihleri arasında ... Bankası T.A.Ş bünyesinde çalıştığı, 01.03.2002 ile 03.07.2012 tarihleri arasında ise Deniz Bank A.Ş. de hizmet akdine tabi olarak çalıştığı, daha sonra 22.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6191 sayılı Yasanın 10. maddesi ile 926 sayılı TSK Personel Kanununa eklenen geçici 32. madde hükmü uyarınca 15.02.1996 ile 22.03.2011 tarihleri arasındaki süreye ilişkin kesenek ve kurum karşılıkları ile fiili hizmet süresi zammı ve itibari hizmet süresine ait kurum karşılıkları Milli Savunma Bakanlığınca, Sosyal Güvenlik Kurumuna ödendiği, bu nedenle aynı tarihlerde ... Bankası TAŞ ve Deniz Bank AŞ de çalıştığından ... Bankası TAŞ Mensupları Emekli Sandığı Vakfı ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na mükerrer prim ödemeleri yaptığını, açıklanan nedenlerle 22/09/1997 - 28/02/2002 tarihleri arası dönem için ... Bankası TAŞ Mensupları Emekli Sandığı Vakfına yapmış olduğu mükerrer prim ödemelerinin şimdilik 2.000,00 TL'sinin faizi ile iadesini, 01/03/2002 - 14/04/2011 tarihleri arası dönem için ise yine mükerrer prim ödemelerinin şimdilik 3.000,00 TL'sinin SGK Başkanlığından faizi ile iadesini talep ve dava etmiş, mahkemece davalı Eskişehir Bankası TAŞ mensupları emekli sandığı yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davalı ... yönden ise davanın kısmen kabulü ile SGK prim kesintisi alacağı talebinin kabulü ile 52.198,10 TL'nin 3.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren,
49.198,10 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren davalı ... başkanlığından alınarak davacıya tahsiline, ıslah dilekçesi ile yeni bir dava açılamayacağından dolayı davacının işsizlik fonu kesintisi alacağı yönündeki talebinin usulden reddine, karar verilmiştir.
6191 sayılı Kanunun 10. maddesi ile 926 sayılı Kanuna eklenen geçici 32. madde, 13/3/1971 tarihi sonrasındaki yargı denetimine kapalı işlemler veya YAŞ kararlarıyla TSK’dan ilişiği kesilenlere bazı hakların iadesinin sağlanması amacıyla idareye başvuru imkanı getirilmiştir. Bu kanun ile birlikte 12 Mart 1971 tarihinden itibaren olağanüstü dönemlerde mahkeme kararına dayanmayan idari tasarruflarla ilişiği kesilen askeri personelin mağduriyetinin giderilmesi amaçlanmıştır.
926 sayılı Kanunun geçici 32. maddesinin başvurunun kabulü halinde uygulanacakları gösteren “a” bendinde “Bu kişilerin ilişiklerinin kesildiği tarihten bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süreleri Türk Silahlı Kuvvetlerinde geçmiş kabul edilir. Bu süreler karşılığında 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 40 ıncı maddesi uyarınca fiili hizmet süresi zammı ve 5434 sayılı Kanunun mülga 36 ncı ve mülga 37 nci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi hükümleri dikkate alınarak itibari hizmet süresi zammı verilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesildiği tarih ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih arasındaki dönem içinde uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak sigorta primi ödenmemiş veya emekli keseneği yatırılmamış olan sürelerine ilişkin kesenek ve kurum karşılıkları ile fiili hizmet süresi zammı ve itibari hizmet süresine ait kurum karşılıkları, statülerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesildiği tarihten aynı neşetli emsali subay (general olanlar hariç) veya astsubayın (subay olanlar hariç) sınıf, rütbe ve kıdemi üzerinden Milli Savunma Bakanlığına müracaat ettikleri tarihteki katsayı esas alınmak suretiyle ilgili Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca hesaplanarak Sosyal Güvenlik Kurumuna defaten ödenir. Bu fıkranın (c) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (ç) bendine göre araştırmacı kadrolarına atananlar için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ile göreve başlama tarihleri arasındaki süreye ilişkin kesenek ve kurum karşılıkları ile fiili hizmet süresi zammı ve itibari hizmet süresine ait kurum karşılıkları, emeklilik keseneğine esas aylık derece ve kademeleri ile ek gösterge rakamları ilgili Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca tespit edilir ve göreve başladığı kamu kurum ve kuruluşları tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna defaten ödenir.” hükmü getirilmiştir.
Geçici 32. maddenin “a” bendinden de anlaşılacağı üzere uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak sigorta primi ödenmemiş veya emekli keseneği yatırılmamış olan süreler yönünden kesenek ve kurum karşılıkları ile fiili hizmet süresi zammı ve itibari hizmet süresine ait kurum karşılıkları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna defaten ödeneceği açıkça belirtilmiştir. Bu haliyle geçici 32. madde kapsamına giren kişilerin, ilişiklerinin kesildiği tarihten bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak geçen süreleri yönünden ilgili Kurumlarca
Sosyal Güvenlik Kurumu’na kesenek ve kurum karşılıkları ödenmeyecektir. Ancak uzun vadeli sigorta kollarında geçen sürelere ilişkin kesenek ve kurum karşılıklarının ilgili kurumlarca Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi halinde bu süreler yönünden mükerrer bir ödeme ortaya çıkacağından, ödemeyi yapan Kurumca iadesi Sosyal Güvenlik Kurumundan talep edilebilecektir.
Öte yandan, 506 sayılı Kanun’un 6/1.maddesinde, “çalıştırılanlar işe alınmakla kendiliğinden sigortalı olurlar” denilmekte olup, maddenin üçüncü fıkrasında “sigortalı olmak hak ve yükümünden vazgeçilemeyeceği” öngörülmüştür. İşveren ve çalışanlar bu hükmün aksine düzenleme yapamayacağı gibi, çalışılarak geçen ve bildirimi yapılan süreler yönünden açık bir hüküm olmadığı sürece mahkemece de sigortalı olma hakkının ortadan kaldırılması mümkün değildir.
Yukarıdaki bilgiler ışığı altında somut olayda, davacının 01.03.2002 tarihinde Denizbank bünyesinde çalışmaya başladığı, çalışmalarının 31.08.2011 tarihine kadar devam ettiği, bu sürelere ilişkin uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak sigorta primi ödendiği nazara alındığında, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, 926 sayılı Kanunun geçici 32. maddesinin amir hükmü dikkate alınmadan ve sigortalılık hakkını ortadan kaldırılacak şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 06.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy