Mahkemesi : İş Mahkemesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkeme, ilâmda belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi..
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun’un 79. maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında; somut olayda, davacı, 1991-1994 ve 15.09.1997-halen (06.09.2011 dava tarihine kadar) tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini istemiş iken talebini daraltarak, ön inceleme duruşmasında, davalı işveren yanında 15 Eylül 1997 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını ve bu tarihin sigortalılık başlangıcı olarak tespitini istemiştir. Hizmet cetvelinde, davacının, 09.06.2004-31.12.2004 ve 05.07.2005-01.08.2005 tarihleri arasında davalı işveren tarafından bildirimleri yapılmıştır. Kurum kayıtlarına göre, davalı işverene ait işyeri, 28.04.1993-31.08.2005 tarihleri arasında faal iken vergi dairesi kayıtlarına göre ise 01.01.1994 tarihinden beri faal olduğu anlaşılmaktadır. Dosya içeriğinde davalı işverene ait sadece, davacının bildirimlerinin yapıldığı dönemlere ait bordro yer almaktadır. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, hak düşürücü süre nedeniyle 01/01/1991-31/12/1994 tarihleri arasındaki çalışmaların tespiti talebinin reddine, 15/09/1997-30/06/2004 ve 01/01/2005-06/09/2011 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine dair hüküm tesis edilmiştir. Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.
./..
Mahkemece, yapılacak iş, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla;resen araştırma ilkesi doğrultusunda, davalı işverenin işyerine ait dava konusu döneme ilişkin aylık prim ve hizmet belgeleri Kurum’dan celbedilmeli, davacının çalışmalarını bilebilecek durumda olan, çalışmaları kayıtlara geçmiş ve işverene karşı davası bulunmayan dinlenmeyen bordrolu çalışanlar re'sen tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA 08.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy