Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dava 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
506 sayılı Kanunun 4. maddesinde “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. “Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmada, kısacası, davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, işverenin kim olduğunun bilinmesinde yasal zorunluluk vardır.
Davacı, 30.03.2002-20.05.2011 tarihleri arasında davalıya ait özel halk otobüsü hattında şoför olarak çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işveren ... yanında 01/01/2005-01/08/2009 ile 23/10/2009-20/05/2011 tarihleri arasında kesintisiz 4/1-a sigortalısı olarak çalıştığının tespitine, 31/12/2004 tarihinden önceki dönem yönünden
isteminin hak düşürücü süreye uğradığından reddine, sigortalı gösterilen sürelerinin dışlanmasına karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir.
Somut davada; davalı işveren ve davalı tanıkları davalıya ait aracın 2004-2008 tarihleri arasında dava dışı Erdal Tekin tarafından kiralanarak işletildiğini beyan etmeleri, kooperatif yazısı ve davalı tarafından sunulan kira söleşmesinin varlığı karşısında, Mahkemece, kabul edilen dönem gözetilerek 01.01.2005-31.12.2007 döneminde işvereninin kim olduğu araştırılarak, davacının çalışmasının bulunup bulunmadığı belirlenmeli, şayet anılan dönemde dava dışı ... nezdinde çalıştığı kanaatine varılır ise, HMK m. 124 gereğince adı geçen işverene usulüne uygun bir biçimde husumet yöneltilmeli, işverenin göstereceği bütün deliller toplanmalı, işverene ait işyeri sicil dosyası davalı Kurumdan getirtilmeli, iddia edilen dönemde sigortalı ile birlikte çalışan veya komşu işverenler ile, bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler yeniden saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; böylece, bu konuda yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ...'a iadesine, 31.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.