Mahkemesi : Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Davacı, kulağında meydana gelen rahatsızlığın meslek hastalığı olduğunun ve buna göre sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti ile gelir bağlanması gerektiğinin tespitini istemiştir.
Mahkeme, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320/4 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir.
Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409. maddesi: “Oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.
Oturum gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hallerde, gün tespit ettirilmemiş ise, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle birinci fıkra hükmü uygulanır.
Yukarıdaki fıkralar hükmü gereğince dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, oturum, gün, saat ve yerini bildiren çağırı kâğıdı ile birlikte taraflara tebliğ olunur.
Dava dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenilenirse yeniden harç alınır. Bu harç yenileyen tarafından ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, yeni bir dava sayılmaz.
İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.
Birinci ve ikinci fıkralar gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde beşinci fıkra hükmü uygulanır” hükmünü içermektedir.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 320/4 bendi; "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır" hükmü içermektedir. Davaya konu somut olayda; 27.09.2011 tarihli duruşmada davacı avukatının gelmemesi nedeniyle dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekilinin yenileme dilekçesi üzerine yargılamaya devam edildikten sonra davacı taraf 04.06.2013 tarihli duruşmaya katılmadığından HMK'nın 320/4. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık 6100 sayılı HMK'nun 316/g bendi uyarınca basit yargılama usulünün uygulandığı İş mahkemelerinde 01.10.2011 tarihinden önce açılmış ve bir kez işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan davalarda 1086 sayılı HUMK'nun 409 maddesi mi yoksa 6100 sayılı HMK'nın mad. 320/4 bendinin mi uygulanacağı noktasındadır.
6100 sayılı HMK'nun zaman bakımından uygulanma başlıklı 448. maddesi "Bu kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır" hükmünü içermektedir. Buna göre somut olayda 1086 sayılı HUMK nun yürürlükte olduğu dönemde yasanın 409/1 bendi bakımından tamamlanmış bir işlem sözkonusu olduğundan 6100 sayılı Yasanın uygulanma olanağı bulunmadığından anılan yasanın 320/4 bendinde belirtilen işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olma koşulunun gerçekleştiğinin kabulü mümkün değildir. Öte yandan dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği tarih olan 27.09.2011 tarihinde yürürlükte olan 1086 sayılı HUMK'nun 409 maddesine göre davacının bir defadan fazla dosyayı takipsiz bırakması halinde açılmamış sayılmasına karar verileceği konusunda kazanılmış hakkı bulunduğu, her ne kadar usul hükümlerinin derhal uygulanırlığı söz konusu ise de; hukuka güven ilkesinin bir sonucu olarak davacının ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamayacağı kuralının 01.10.2011 tarihinden önce bir kez işlemden kaldırılmasına karar verilen dosyalar için 6100 sayılı HMK'nun yürürlük döneminde de uygulanması gerektiğinin kabulü gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2012/17-1629 Esas ve 2012/21-1698 Karar; 2012/21-1698 Esas 2013/779 Karar sayılı kararları da bu yöndedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, 01.10.2011 tarihinden önce ilk kez işlemden kaldırılmasına karar verilen dava bakımından, henüz 6100 Sayılı Yasa yürürlükte olmadığından yazılı şekilde karar verilmesinin mümkün olmadığı, 04.06.2013 tarihli celsede gelmeyen davacı hakkında dosyayı işlemden kaldırmak ve şayet davacı avukatı tarafından gerekli usuli işlemler gerçekleştirilirse yargılamaya devam edilmek gerekirken, henüz koşulları oluşmamışken, 6100 sayılı HMK'nun 320/4 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davacı avukatının, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, Üye ...'ın muhalefetine karşı, .... oylarıyla ve oyçokluğuyla 08.11.2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
6100 sayılı HMK 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiş olup;zaman bakımından uygulamayı düzenleyen 448. maddesinde”Bu kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır” hükmü yer almıştır. “Usul kanunlarının derhal yürürlüğe girmesi ilkesine” uygun olarak getirilen bu hükümde korunan olgu tamamlanmış usul işlemleridir. Davacının 27.9.2011 tarihinde duruşmaya gelmeyerek davasını takipsiz bıraktığı ve dosyanın işlemde kaldırıldığı sabittir. Bu işlem o tarih itibariyle yürürlükte bulunan HUMK 409. maddesine uygun olup geçerli bir işlemdir. Hukuki varlığını korumaktadır. Davacı tarafından yenilenen dava bu kez, 4.6.2013 tarihinde takipsiz bırakılmıştır.1.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK 320/4. maddesine göre davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Dairemizin çoğunluğu, mahkemenin 1086 sayılı HUMK 409.madde gereğince gerçekleştirilen ilk işlemden kaldırmanın “tamamlanmış işlem” olduğu, 6100 sayılı HMK nın uygulanamayacağı, ayrıca hukuka güven ilkesi gereğince yürürlükten kaldırılan kanun zamanında açılan dava için davacının “kazanılmış hakkının” bulunduğu gerekçeleri ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmeyeceği görüşü ile kararı bozmuştur.
Bilindiği üzere usul kuralları derhal yürürlüğe girer ve devam etmekte olan işlemlere hemen uygulanır. Kanun koyucu yürürlük tarihi ile ilgili istisnalar getirebilir. Dava konusu maddenin uygulanmasında bu tür bir istisna hükmü bulunmamaktadır. Davanın açılmamış sayılmasına yönelik tamamlanmış bir işlem de bulunmamaktadır. Açılmamış sayılma şartlarında yapılan değişiklik (işlemden kalkma sayısı ) derhal uygulanacak bir hükümdür. İlk kez işlemden kaldırma 1086 sayılı Kanun döneminde gerçekleşmiş olması davacıya usulü kazanılmış hak bahşetmez. Bu nedenle 1086 sayılı Kanun döneminde gerçekleşen ikinci takipsiz bırakma işleminin 320/4. madde gereğince davanın açılmamış sayılma sonucunu doğurduğunun kabulü gerekecektir.
Somut olayımızda; davacının davasının açılmamış sayılma kararı belirtiğim gerekçelerle yasaya uygun bulunduğundan mahkeme kararının onanması gerektiği kanaatindeyim. Bu nedenle sayın çoğunluğun bozma görüşüne katılmıyorum.