Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, hizmet süreleri ile prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davacı, 01.08.2009 tarihinde “... Emlak Ofisi” adı altında faaliyet gösteren işyerinde işe başladığını, daha sonra aynı adreste resmi olarak ortakları farklı isimler gösterilmekle yine ... ve kardeşi ... tarafından işletilen davalı şirkette çalışmaya devam ettiğini, 01.08.2009-09.04.2011 tarihleri arasında davalı kuruma bildirilmeyen hizmet süreleri ile prime esas kazancın tespitini talep etmiştir. Mahkemece, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun’un 79. Maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
506 sayılı Kanunun 4. maddesinde “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. “Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmada, kısacası,
davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, işverenin kim olduğunun bilinmesinde yasal zorunluluk vardır.
Somut olayda, davacının çalıştığı sürelerde işverenin veya işverenlerinin kim olduğu usulünce yapılacak araştırma neticesi tam olarak saptanmalı, davalı işveren ile ... ve ... arasındaki ilişki açıklanmalı, bu yapılırken varsayımdan uzak hukuki gerekçelere dayanılmalı, şayet davacının talebe konu dönemdeki çalışmalarının davalı şirket haricinde başka işveren/işverenler nezdinde geçtiğinin anlaşılmasına göre, HMK m. 124 gereğince adı geçen işveren/işverenlere de usulüne uygun bir biçimde husumet yöneltilmeli, dahil edilen işveren/işverenlerin göstereceği bütün deliller toplanmalı, vergi kayıtları, işyeri dosyaları getirtilmeli, davacının çalıştığı işyeri ile aynı çevrede faaliyet yürüten komşu işyerleri ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan başka işverenler ve çalışanlar re'sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı ve böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 24.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy