Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, ...Emeklilik Sigorta Rejimine giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozmaya uyarak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davacı, ...Emeklilik Sigorta Rejimine giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini istemiş, Mahkemece verilen 30.03.2016 günlü, 2015/254E., 2016/248K. Sayılı karar Dairemiz 03.11.2016 günlü, 2016/9565E, 2016/13321K. Sayılı ilamı ile bozulmuş, Mahkeme bozmaya uyarak yargılamaya devam etmiş ancak temyize konu eldeki kararın gerekçesinde “... bu nedenle davacının sigorta başlangıç tarihinin 3201 sayılı yasanın 5. maddesine göre Türkiye’deki sigorta başlangıç tarihinden borçlanılan süre kadar geriye gidilmek suretiyle belirlenmesi gerektiği Mahkememizce dikkate alınmıştır...” denilmişse de “Hüküm” kısmında uyulan bozma ve gerekçedeki kabule rağmen, davacının 18 yaşını doldurduğu tarihin esas alınması ile Türkiye’deki sigortalılık başlangıcının 30.11.1980 olarak tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece bozmaya uyulması sonucu artık bozma lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak doğmuş olur. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamakta ise de, bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.
Hukuk Genel Kurulu'nun 18.10.1989 gün 541-534, 21.2.1990 gün 10-117; 7.10.1990 gün 439-562; 19.2.1992 gün 635-82; 23.2.1994 gün 936-94; 03.03.2010 gün ve 2010/12-81-118; 27.09.2006 gün ve 2006/19-635 E. 2006/573 K; 15.10.2008 gün ve 2008/19-624 E. 2008/632 K ile 17.02.2010 gün ve 2010/9-71 E. 2010/87 K. sayılı kararları da bu doğrultudadır. Mahkemece tarafların beyanlarının alınıp bozmaya uyulmasına karar verildikten sonra yapılacak iş; bozma gereklerinin yerine getirilmesi olmalıdır. Zira, mahkemece bozmaya uyulması yönünde oluşturulan karar, bozma lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hakkın gerçekleşmesine neden olur. Dairemiz 03.11.2016 günlü, 2016/9565E, 2016/13321K. Sayılı bozma ilamında “...Ne var ki; anılan hüküm sigortalı sürelerin aylığı yetmemesi durumunda ikamet sürelerinin de sigortalı sürelerle çakışmaması koşuluyla aylıkta nazara alınabileceğine ilişkin bir düzenleme olup, Türkiye Cumhuriyeti ile ...Krallığı arasındaki Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nde, ...ülkesinde çalışmaya başlanılan veya ...Emeklilik Sigorta Rejimine tabi olunan ilk tarihin Türkiye'de sigorta başlangıcı sayılması gerektiğine dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle; davacının sigorta başlangıç tarihinin 3201 sayılı Kanunun 5'inci maddesine göre Türkiye'deki sigorta başlangıç tarihinden borçlanılan süre kadar geriye gidilmek suretiyle belirlenmesi gerekmektedir...” denilmiştir.
Bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın, Mahkemece, uyulan bozma doğrultusunda davanın reddine dair hüküm tesis etmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu davanın kabulüne karar vermesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26.02.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy