Bölge Adliye
Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
Dava, 5510 sayılı Kanunun 20/3. fıkrası kapsamında davacıya murisi nedeniyle iş kazası meslek hastalığı sigorta kolundan ölüm geliri bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine dair karar verilmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın temyizen incelenmesi davalı Kurum vekili tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının babası ...'un meslek hastalığı daimi iş göremezlik geliri almakta iken 10.11.1994 tarihinde vefat ettiğini, davacının 2010 yılında davalı Kurumdan meslek hastalığı ölüm sigortasından gelir bağlanması talebinde bulunmasına rağmen Kurum tarafından talebine bu zamana kadar cevap verilmediğini belirterek, meslek hastalığı-iş kazası ölüm sigortasından bağlanması gereken aylıklardan fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 1,00 TL'nin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II-CEVAP:
Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede ve yasal süresinde açılmadığını, davacının murisinin 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce vefat ettiğini, kanunların geriye yürüyemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece Mahkemesi tarafından,
“1-Davanın kabulü ile,
Davacının babası Ali Akbulut'un meslek hastalığı sürekli maluliyeti % 11,3 olup sürekli iş göremezlik geliri almakta iken 01/10/2008 tarihinden önce(10/11/1994 tarihinde) ölmesi nedeniyle sağlığında almakta olduğu iş bu sürekli iş göremezlik gelirinin 5510 sayılı Kanun'un 34. maddesi ve 54. maddesi dikkate alınarak 5510 sayılı Kanun'un 55/2 fıkrasındaki güncelleme işlemi yapılarak davamız davacısına 01/10/2010 tarihinden itibaren gelir olarak bağlanması gerektiğinin tespitine, bu kapsamda ödenmeyen 1,00 TL'nin 01/10/2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,( mükerrer ödeme olmaması nedeni ile davalı kurumun 60991618 9/78553 sayılı yazı cevabında belirtildiği üzere davacıya bağlanan gelirin mahsubuna)” şeklinde karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından,
“1-Davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,” şeklinde karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, davanın yetkili olmayan mahkemede açıldığını, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının murisinin 5510 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce vefat ettiğinden dava konusu maaşı almaya hak kazanmadığını, davacıya murisi üzerinden 01.11.2011 tarihinden itibaren başlamak üzere gelir bağlandığından bu konudaki talebinin konusuz kaldığını ve dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Bazı hükümleri dışında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun 20/3 maddesi “İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü %50 oranının altında kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış iken ölenlerin, ölümün iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olmaması halinde sigortalının almakta olduğu sürekli iş göremezlik geliri, 34'üncü madde hükümlerine göre hak sahiplerine gelir olarak bağlanır.” hükmünü getirmiştir.
5510 sayılı Kanunun 17. maddesi, iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililere ödenecek ödenekler ve bağlanacak gelire esas teşkil edecek günlük kazancın hesaplama yöntemini düzenlemiştir. Aynı Kanunun 19. maddesinde ise, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurullarınca meslekte kazanma gücünü en az %10 oranında kaybetmiş olanlara, sürekli işgöremezlik geliri bağlanacağı, sigortalının işgücünü tam kaybetmesi halinde, 17. maddeye göre hesaplanan aylık kazancının %70'i oranında, kısmi kaybetmesi halinde ise, tam aylığının hesap edilerek, bunun işgöremezlik derecesi oranındaki tutarının ödeneceği, başka birinin bakımına muhtaç ise, hesap edilen gelirin %100'nün bağlanacağı düzenlemesi getirilmiş, 20. maddenin birinci ve ikinci fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalılarla, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü %50 veya daha fazla oranda kaybetmesi nedeniyle gelir bağlanan sigortalıların ölmesi halinde, ölümün iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olup olmadığına bakılmaksızın, sigortalının 17. maddeye göre tespit edilen aylık kazancının 55'inci maddenin ikinci fıkrasına göre güncellenerek 34. madde hükümlerine göre aylık bağlanacağı düzenlemesi getirilmiştir.
Davanın yasal dayanağı olan 20. maddenin üçüncü fıkrasında ise, 55'inci maddenin ikinci fıkrasındaki güncellemeden söz edilmeksizin, sigortalının almakta olduğu sürekli işgöremezlik gelirinin 34. madde hükümlerine göre hak sahiplerine gelir olarak bağlanacağı hükme bağlanmıştır.
5510 sayılı Kanunun, gelir ve aylıkların düzeltilmesi, yükseltilmesi, alt sınırı, ödenmesi ve yoklama işlemleri başlıklı 55. maddesinin ikinci fıkrası, bu Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıklar, her yılın Ocak ve Temmuz ödeme tarihlerinden geçerli olmak üzere, bir önceki altı aylık döneme göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyatları genel indeksindeki değişim oranı kadar artırılarak belirlenir, düzenlemesini getirmiş, anılan maddenin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları, bağlanacak gelir ve aylıkların alt sınırlarına ilişkin hükümler getirmiştir.
Eldeki davada; Mahkemece, davacıya ölüm geliri bağlanması gerektiğine dair yaklaşım isabetli ise de; 5510 sayılı Kanunun 20. maddesinin üçüncü fıkrasına göre ve aynı Kanunun 55/2. fıkrasındaki güncelleme işlemi yapılmaksızın, ancak, üçüncü fıkrasında belirtilen alt sınır gözetilerek, 34. madde hükümlerine göre aylık bağlanması gerektiği hususunun gözetilmeyerek isabetsiz yaklaşım ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/2. fıkrası gereğince, verilen karar düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Hükmün (1) nolu bendi silinerek, yerine;
“1-Davanın kabulü ile, davacının babası Ali Akbulut'un meslek hastalığı sürekli maluliyeti % 11,3 olup sürekli iş göremezlik geliri almakta iken 01/10/2008 tarihinden önce (10/11/1994 tarihinde) ölmesi nedeniyle sağlığında almakta olduğu iş bu sürekli iş göremezlik gelirinin 5510 sayılı Kanunun 20/3 ve 34. maddeleri gereğince davamız davacısına 01/10/2010 tarihinden itibaren gelir olarak bağlanması gerektiğinin tespitine, bu kapsamda ödenmeyen 1,00 TL'nin 01/10/2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,( mükerrer ödeme olmaması nedeni ile davalı kurumun 60991618 9/78553 sayılı yazı cevabında belirtildiği üzere davacıya bağlanan gelirin mahsubuna)”, ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesi ile kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.01.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.