Bölge Adliye
Mahkemesi : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
No : 2018/3113-2018/2583
İlk Derece
Mahkemesi : Kütahya 2. İş Mahkemesi
No : 2017/142-2018/105
Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, bölge adliye mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine iadesine dair verilen kararın, davalı ... Sanayi Anonim Şirketi vekili tarafından temyizi hakkında Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince "HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olarak verilmiş olduğu görülmekle 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi ve aynı yasanın 366. maddesi delaleti ile 346. maddesi uyarınca temyiz talebinin REDDİNE," dair ek karar verilmiş, kararın davalı ... Sanayi Anonim Şirketi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun, kanun yollarından İstinafı düzenleyen sekizinci kısım birinci bölümde yer alan duruşma yapılmadan verilecek kararları öngören 353. maddesi “(1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa;
a) Aşağıdaki durumlarda Bölge Adliye Mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir:
1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması.
2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış olması.
3) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması (…) .
4) Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması.
5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına, (…) (1) karar verilmiş olması.(1)
6) Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması.”
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun, temyiz edilebilen kararları düzenleyen 361. maddesi “(1) Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir.”
Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma yapmadan usulden karar verebileceği haller HMK’nın 353/1-a bendinde sayılmıştır. Bu maddeye göre usul hukukuna ilişkin önemli aykırılıklar bulunması gerekmektedir.
Bölge Adliye Mahkemesinin 353/1-a bendine göre vereceği “gönderme” kararlarının “kesin” olduğu madde metninde belirtilmiştir. Gönderme kararı nihai bir karar olup mahkemenin nihai kararına karşı başvurulabilecek bir kanun yolunun bulunmaması halinde bu karar şekli anlamda kesinleşir. Kanunda kesin olduğu belirtilen kararlar aleyhine kanun yoluna başvurularak denetim yapılamaz. Mahkeme kararının hukuka uygun olmaması sonuca etkili değildir. HMK 361. maddesinde, Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulabileceği düzenlenmiştir.
İnceleme konusu olayda, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinin HMK’nın 353/1-a, 6 maddesine ilişkin olduğu anlaşılan 25.12.2018 günlü hükmünün, kesin ve temyizi kabil nitelikte olmaması nedeniyle, Bursa BAM 3. Hukuk Dairesinin temyiz dilekçesinin reddine dair kararı yasaya uygun olup, bu karara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle kararın onanması gerekir.
SONUÇ: Temyiz edilen 25.12.2018 tarihli ek kararın yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalı ... San.A.Ş.'den tahsiline, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesi ile kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Üyeler ... ve ...'ün muhalefetlerine karşı, Başkan ... Üyeler ... ve ...'nın oyları ve oyçokluğuyla 02.06.2020 gününde karar verildi.
MUHALEFET ŞERHİ
Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, bölge adliye mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine iadesine dair verilen kararın, davalı ... Sanayi Anonim Şirketi vekili tarafından temyizi hakkında Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince " HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olarak verilmiş olduğu görülmekle 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi ve aynı yasanın 366. maddesi delaleti ile 346. maddesi uyarınca temyiz talebinin REDDİNE," dair ek karar verilmiş, kararın davalı ... Sanayi Anonim Şirketi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinin HMK’nın 353/1-a, 6 maddesine ilişkin olduğu anlaşılan 01.11.2018 günlü hükmünün, kesin ve temyizi kabil nitelikte olmaması nedeniyle, Bursa BAM 3. Hukuk Dairesinin temyiz dilekçesinin reddine dair kararı yasaya uygun olup, bu karara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle kararın onanması gerektiğinden bahisle dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine, karar verilmiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizce özetle “…Bölge Adliye Mahkemesi Daire kararının, HMK'nun 353/1-a-6 hükmü kapsamında kesin ve temyizi kabil olmadığından bahisle temyiz dilekçesinin reddine.." yönelik olarak verilen onama kararına aşağıdaki nedenlerle iştirak etmiyoruz.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun duruşma yapılmadan verilecek kararları düzenleyen 353’üncü maddesi “(1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa;
a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir:
...
1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması.
2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış olması.
3) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması (…) (1) .
4) Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması.
5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına, (…) (1) karar verilmiş olması. (1)
6) Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması..." hükmünü,
Aynı yasanın temyiz edilebilen kararları düzenleyen 361'inci maddesi "Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmünü,
Temyiz edilemeyen kararları düzenleyen 362'inci maddesi "(1) Bölge adliye mahkemelerinin aşağıdaki kararları hakkında temyiz yoluna başvurulamaz:
a) Miktar veya değeri kırk bin Türk Lirasını (bu tutar dâhil) geçmeyen davalara ilişkin kararlar. (1)
b) Kira ilişkisinden doğan ve miktar veya değeri itibarıyla temyiz edilebilen alacak davaları hariç olmak üzere 4 üncü maddede gösterilen davalar ile (23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunundan doğup taşınmazın aynına ilişkin olan davalar hariç) özel kanunlarda sulh hukuk mahkemesinin görevine girdiği belirtilen davalarla ilgili kararlar. (4)
c) Yargı çevresi içinde bulunan ilk derece mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek için verilen kararlar ile merci tayinine ilişkin kararlar.
ç) Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlar.
d) Soybağına ilişkin sonuçlar doğuran davalar hariç olmak üzere, nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalarla ilgili kararlar.
e) Yargı çevresi içindeki ilk derece mahkemeleri hâkimlerinin davayı görmeye hukuki veya fiilî engellerinin çıkması hâlinde, davanın o yargı çevresi içindeki başka bir mahkemeye nakline ilişkin kararlar.
f) Geçici hukuki korumalar hakkında verilen kararlar.
(2) Birinci fıkranın (a) bendindeki kararlarda alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda, kırk bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. Alacağın tamamının dava edilmiş olması hâlinde, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü kırk bin Türk Lirasını geçmeyen tarafın temyiz hakkı yoktur. Ancak, karşı taraf temyiz yoluna başvurduğu takdirde, diğer taraf da düzenleyeceği cevap dilekçesiyle kararı temyiz edebilir." Hükmünü,
Temyiz kanun yolunu düzenleyen, temyiz incelemesi ve duruşma başlıklı 369'uncu maddesi "(1) Yargıtay, tarafların ileri sürdükleri temyiz sebepleriyle bağlı olmayıp, kanunun açık hükmüne aykırı gördüğü diğer hususları da inceleyebilir.." hükmünü içermektedir.
Bölge adliye mahkemelerinin 20 Temmuz 2016 tarihinde faaliyete başlamalarıyla yürürlüğe giren istinaf kanun yoluna ilişkin hükümlerden en önemlilerinden birisi Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353’üncü maddesinde yer alan yer alan “Duruşma yapılmadan verilecek kararlar” başlıklı düzenlemedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun duruşma yapılmadan verilecek kararları düzenleyen 353/1-a maddesinde altı bent olarak öngörülen olumlu yada olumsuz şartların gerçekleşmiş olması halinde, Bölge Adliye Mahkemesinin anılan yasa kapsamında vereceği kararının, yukarıda belirtilen 361'inci madde hükmü uyarınca temyizi kabil olmacağı izahtan varestedir.
Ancak, anılan 353/1-a maddesinde altı bent olarak sayılan olumlu veya olumsuz şartların mevcut olmaması, diğer ifadeyle gerçekleşmemiş olması durumunda, Bölge Adliye Mahkemesince verilecek "kararın kaldırılması" veya "dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi" kararları, kesin nitelikte olmayıp, temyizi kabil nitelikte olacaktır. Maddede altı bent halinde sayılı olan olumlu/olumsuz şartların gerçekleşip gerçekleşmedğine yönelik denetim görevi de temyiz ile yüksek Yargıtay'ındır.
Öte yandan HMK 353/l-a-6 maddesinde, ilk derece mahkemesince, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması halinde, esasa ilişkin inceleme yapılmadan kararın kaldırılmasına kesin olarak karar verileceği düzenlenmiştir. HMK'nun 369.maddesine göre ise ''Yargıtay, tarafların ileri sürdüğü temyiz sebepleri ile bağlı olmayıp, kanunun açık hükmüne aykırı gördüğü diğer hususları da inceleyebilir'' hükmü uyarınca, İş bu dava dosyasında taraflarca gösterilen ve ilk derece mahkemesince toplanan deliller davanın esası hakkında hüküm kurmaya yeterli olduğundan ve tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbirinin toplanmamış veya gösterilen delillerin hiç değerlendirilmemiş olmasından söz edilemeyecektir.
Kaldı ki, Yüksek Yargıtay'ın emsal uygulamaları da (5.HD 19.12.2019 tarih, 2018/7914 Esas 2019/21019 Karar ;3.HD 03.12.2019 Tarih 2018/4742 Esas 2019/9663 Karar; 8.HD 05.11.2019 Tarih,2018/9619 Esas 2019/9848 Karar, 13.HD 10.10.2019 Tarih 2019/81 Esas 2019/9705 Karar; 11.HD 03.10.2019 Tarih, 2019/2290 Esas 2019/6162 Karar; 2 HD 20.06.2019 Tarih 2019/3512 Esas 2019/7539 Karar; 20 HD 01.04.2019 Tarih 2018/2213 Esas 2019/2183 Karar, 4 HD 31.05.2018 Tarih 2018/791 Esas 2018/4655 Karar vs.) bu yönde olduğu halde, yazılı gerekçelerle davalı vekilinin temyiz başvurusunun reddine yönelik olarak verilen karar hukuki güvenlik ve yargıya güven ilkelerine de uygun düşmemektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.