Mahkemesi: Adana 1. İş Mahkemesi
Dava, 3201 sayılı yasa kapsamında yapılan borçlanmanın geçerli olduğunun, 11.3.1985 tarihinin sigorta başlangıcı kabul edilerek yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 25.05.2015 tarihinde yurt dışı hizmet borçlanması yaparak 11.03.1985-30.11.1986 tarihleri arasındaki hizmetlerinin hesap edilen miktarları kuruma ödediğini, 24.10.2017 tarihindeki başvurusuna istinaden 905 gün doğum borçlanması bedelini ödediğini, gerekli şartları yerine getirdikten sonra tahsis talebinde bulunduğunu, kurum tarafından 3201 sayılı kanuna göre 18 yaş altı sürelerin borçlanılamadığından ve borçlanılan sürelerin 18 yaşının altında olması nedeniyle emeklilik şartlarını yerine getirmediğinin belirtildiğini, kurumun işleminin yasalara ve içtihatlara aykırı olduğunu belirterek tahsis talebinin kabulü ile emekli sayılmasının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kurumun işleminin 3201 sayılı Kanun ve yerleşki içtihatlarına uygun olup 18 yaş altı emeklilik hesabında dikkate alınmasının mümkün olmadığını, kurum işleminde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davacının 11.03.1985-30.11.1986 tarihleri arasında yurt dışı hizmet borçlanmasının geçerli olduğunun tespiti ile, aksi kurum işleminin iptaline, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
B-BAM KARAR
5510 sayılı Kanun'un 38. maddesine ; malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; sigortalının, 5417, 6900, 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya 5510 sayılı Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümleri saklıdır. Bu Kanunun uygulanmasında 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir. Somut uyuşmazlıkta;yukarıdaki açıklamalara göre davacının 11.03.1985-30.11.1986 tarihleri arasında yurt dışı borçlanmasının geçerli olduğu, ancak davacının sigortalılık başlangıcının 18 yaşını ikmal ettiği 21.01.1987 olabileceği, buna göre emekli koşulları değerlendirilmesinde 506 sayılı kanun 81/B-d kapsamına girdiği, en az 5150 prim gün gerektiği, ancak davacının toplamda 5014 gün olduğu emeklilik şartlarının oluşmadığı,11.03.1985-30.11.1986 tarihleri arasında yurt dışı borçlanmasının geçerli olduğu gerekçesi ile ilk derece mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu davalının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı Kurum vekili; kararın bozulmasını talep etmiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
3201 sayılı Yasanın 1. maddesinde “Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin on sekiz yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, bu Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri hâlinde, bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirileceği” belirtilmiştir. 21.1.1969 doğum tarihli davacının 18 yaş öncesi 11.3.1985-30.11.1986 tarihleri arası süreleri borçlanabileceğinin tespiti talebinin 3201 sayılı Yasanın 1. maddesi kapsamında reddi gerekirken kabulü kararı hatalı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.06.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.