Bölge AdliyMahkemesi : ... 4. İş Mahkemesi
İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; ilâmda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davalılar vekillerince istenilmesi ve de davalı ... ... Liman İşletmeleri A.Ş. vekilince duruşma istenilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27/04/2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı ... ... Liman İşletmeleri A.Ş. adına Av. ... ile bir kısım davacılar adına Av. ... ve davalı ..., Vinç ve Liman İşletmeciliği Ulus. Nak. San. ve Tic. A.Ş. adına Av. ... geldiler. Diğer davalılar adlarına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan günde Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
I.İSTEM
Davacılar eş ve çocuk asıl dava dosyasında eş ... için 278.625,52 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, çocuk ... için 115.901,60 TL maddi, 80.000,00 TL manevi tazminatın, davacılar anne ve kardeşler birleşen ... 3. İş mahkemesi’nin 2015/269 Esas sayılı dava dosyasında her bir davacı için 1,00’er TL maddi tazminatın, yine davacılar anne ve kardeşler birleşen ... 4. İş Mahkemesi’nin 2018/261 Esas sayılı dava dosyasında anne için 40.000,00 TL manevi tazminatın, kardeşler için 5.000,00’er TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmişlerdir.
II-CEVAP
Davalılar cevap dilekçelerinde özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk derece mahkemesince davacılar eş ve çocuğun maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 90.000,00 TL, çocuk lehine 70.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, anne ve kardeşlerin maddi tazminat istemlerinin feragat nedeniyle reddine, yine anne ve kardeşlerin manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi kararına karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nce asıl dava dosyasına yönelik istinaf istemlerinin esastan reddine, anne ve kardeşlerin manevi tazminat istemlerine ilişkin birleşen ... 4. İş Mahkemesi’nin 2018/261 Esas sayılı dosyasına yönelik istinaf istemlerinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacılar eş ve çocuğun maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 90.000,00 TL, çocuk lehine 70.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, anne ve kardeşlerin maddi tazminat istemlerinin feragat nedeniyle reddine, yine anne lehine 35.000,00 TL, kardeşler lehine 4.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Davalı ... ... Liman İşl. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle, kendilerine ve işçileri dava dışı ...’a verilen kusuru kabul etmediklerini, sözleşmedeki iş tanımı gereği limana gelerek rıhtıma yanaşan tüm genel ve dökme yük kargo gemilerinin tahmil-tahliye operasyonlarının diğer davalı alt işveren tarafından yapıldığını, müvekkilinin ise sadece diğer davalının kontrol ve gözetiminde yapılan operasyonların ticari kayıtlarını tuttuğunu, davacılar murisine verilen kusurun az olduğunu, o sırada görevli diğer davalı alt işveren çalışanı vinç vardiya amirinin murisi uyarmadığını, hatta makinayı (vinci) hemen yakınında bulunan "acil stop" düğmesini kullanarak durdurma görev ve sorumluluğunu da yerine getirmediğini, kusur raporunda bilirkişilerin araç içindeki aygıt ve kumanda düğmelerini yanlış değerlendirdiklerini, davacı eşin evlenme ihtimali indiriminin hatalı uygulandığını, davacılar eş ve çocuğun manevi tazminatlarının fazla olduğunu,
Davalı ..., Vinç ve Liman İşl. Uluslararası Nak. San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle, eldeki dosyada alınan kusur raporu ile ceza dava dosyasında alınan kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, yine SGK inceleme raporunda kendilerine kusur verilmediğini, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde bu inceleme raporu ile ilgili açıklama yapılırken hata yapıldığını, kendilerine %30 kusur verildiğinin yazıldığını, İlk derece mahkemesi kararının bölge adliye mahkemesi tarafından bu nedenle de kaldırılması gerektiğini, ücretin hatalı tespit edildiğini, yerel mahkeme hakiminin, Bölge Adliye Mahkemesi Başkanı sıfatıyla da dosyayı incelediğini, haliyle verilen kararın tarafsız değerlendirilemeyeceği kanaatinde olduklarını, kararın bu sebeple de bozulması gerektiğini, davacı çocuğun 25 yaşına kadar destekten yararlandırılmasının hatalı olduğunu, eş ve çocuklar yönünden manevi tazminatların fazla takdir edildiğini ileri sürmüştür.
V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
Dosya kapsamından mahkemece alınan kök ve ek bilirkişi kusur raporlarında davacılar murisinin %10, davalı asıl işveren ... ... Liman İşl. A.Ş.’nin dava dışı liman vardiya amiri dava dışı ...’ın %10, davalı asıl işveren ... ... Liman İşl. A.Ş.’nin %40, davalı alt işveren ..., Vinç ve Liman İşl. Uluslararası Nak. San. ve Tic. A.Ş.‘nin ise %40 oranında kusurlu oldukları yönünde, Kurum tarafından yapılan tahkikat sonucunda düzenlenen inceleme raporunda ise olay iş kazası olarak nitenlendirildikten sonra bu iş kazasının meydana gelişinde davacılar murisinin %10, dava dışı ...’ın %60, davalı ... ... Liman İşl. A.Ş.’nin %30 oranında kusurlu oldukları yönünde görüş bildirildiği, aynı olaydan dolayı görülen ceza dava dosyasında ... ... Liman İşl. A.Ş.’nin liman vardiya amiri ...’ın sanık olarak yargılandığı ve mahkumiyetine karar verildiği, ceza dava dosyası üzerinde istinaf incelemesini yapan bölge adliye mahkemesince itibar edilen 24.11.2017 tarihli bilirkişi raporunda; ... ... Liman İşl. A.Ş. çalışanı sanık ...'ün asli, ..., Vinç ve Liman İşl. Uluslararası Nak. San. ve Tic. A.Ş. çalışanı ...'ın asli, muris ...'ın tali kusurlu oldukları yönünde görüş bildirildiği, bölge adliye mahkemesi tarafından bilinçli taksirin söz konusu olduğundan bahisle ilk derece ceza mahkemesi kararının kaldırılarak yine sanığın mahkumiyetine kararı verildiği, bunun yanında bölge adliye mahkemesince ..., Vinç ve Liman İşl. Uluslararası Nak. San. ve Tic. A.Ş. sorumlusunun tespit edilerek onun hakkında suç duyurusunda bulunulmasına da karar verildiği, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesi‘nin 2018/2804 Esas sayılı bu ceza dava dosyası kararının temyiz edilmesi üzerine hali hazırda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arşivinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti önem taşımaktadır. Zira maddi tazminat davalarında sigortalının kazanç kaybının hesaplanmasında davacının kendi kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi yine manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır. Bunun yanında meydana gelen zarardan müteselsilen sorumlu olanların kendi aralarındaki kusur dağılımı, kendi payına düşenden fazla ödeme yapan müteselsil borçlunun diğer müteselsil borçlu veya borçlulara karşı yönelteceği rücu alacağının miktarını etkilediği gibi müteselsil sorumlular arasında 5510 sayılı Kanun’un 21/4. maddesi anlamında üçüncü kişinin bulunması durumda hesaplanan maddi tazminat tutarından tenzil edilecek Kurum ödemelerinin miktarını da etkilemektedir.
Somut olayda ceza dava dosyasında alınan tüm bilirkişi kusur raporları da celp edilip, temyiz incelemesine konu eldeki dava dosyasında alınan bilirkişi kusur raporları ile Kurum tahkikatı sonucunda düzenlenen inceleme raporu hep birlikte değerlendirilerek kusur oran ve aidiyetinin belirlenmesi ve aralarındaki çelişkinin giderilmesi yönünde iş kazasının olduğu meslek kolu ile iş ve işçi güvenliği konusunda uzman farklı bir bilirkişi kurulundan yeniden kusur raporu alındıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması hatalı olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaptıktan sonra usuli kazanılmış hakları gözeterek elde edilecek sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.
SONUÇ : Temyiz olunan ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK'nın 373/2. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalıların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, dosyanın kararı veren ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine, davalılar avukatları yararına takdir edilen 3050 TL. duruşma Avukatlık parasının davacılara yükletilmesine, 18.05.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi