Mahkemesi: ...Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi
Dava, iş kazası ölümünden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı ... İnşaat Emlak Nakliyat Turizm Yatırım Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine,... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi .. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ... İnşaat Emlak Nakliyat Turizm Yatırım Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacılar vekili dava ve ıslah dilekçelerinde özetle, müteveffa sigortalının geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiği, eş için toplam 283.438,52-TL maddi, 100.000,00-TL manevi, çocuk Bahar için 1.778,73-TL maddi, 100.000,00-TL manevi, çocuklar Kadir ve Şükrü için ayrı ayrı 1000,00’ er-TL maddi, çocuklar Hediye, Kadir ve Şükrü için ayrı ayrı 100.000,00’er-TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-CEVAP
Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Kazalı sigortalının 02/05/2011 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda vefat ettiği, olayın meydana gelmesinde davalıların %80, kazalı müteveffanın % 20 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, tarafların kusur oranı, kurum tarafından yapılan ödemeler ve dosya kapsamı nazara alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Davalı .... İnşaat Emlak Nakliyat Turizm Yatırım Danışmanlık San. Tic. ve Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı ... İnşaat Emlak Nakliyat Turizm Yatırım Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; iş kazasında müvekkili şirketin hiçbir kusuru olmadığını, olayın meydana geldiği evin müvekkil şirkete ait olmadığını, müvekkil şirketin sahibi olan Durdu Mehmet Yıldız’ın kayın babasına ait olan bir ev olduğunu, müteveffanın olaydan çok önce 2 aya yakın müvekkili şirketin yanında çalışmış ve SSK.pirimi müvekkil şirket tarafından ödendiğini, ...’ın yaralandığı gün, hastaneden faydalanması için müvekkil şirket tarafından 1 günlük SSK priminin yatırıldığını, ... C.Başsavcılığı’nın ... Soruşturma 2012/ 2558 Karar Nolu kararı ile müvekkil şirketin sahibi olan Durdu Mehmet Yıldız ile ilgili olarak takipsizlik kararı verildiğini, bu kararından anlaşılacağı üzere, müvekkil şirketle ölüm olayı arasında uygun illiyet bağı olmadığını, olayın gerçekleştiği evin ...’a ait olduğunu, ... tarafından evin boyama işinin, müteveffaya yevmiye usulü ile verildiğini, müteveffanın bağımsız bir işveren olduğunu, müteveffa en küçük bir dikkat gösterseydi dahi ölüm olayının olmayacağını, müteveffanın en küçük bir dikkati dahi göstermemiş adeta intihar etmiş olduğunu, dolayısıyla müteveffanın % 100 kusurlu olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Dava, 02/05/2011 tarihinde meydana gelen iş kazası vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulü ile eş için 283.438,53-TL maddi, 70.000,00-TL manevi, çocuk Bahar için 1.778,73-TL maddi, 40.000,00-TL manevi, çocuk Kadir için 548,11-TL maddi, 40.000,00-TL manevi, çocuk Şükrü’nün maddi tazminat talebinin reddi ilen 40.000,00-TL manevi, çocuk Hediye için 40.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verildiği, bu kararın davalı ... İnşaat Emlak Nakliyat Turizm Yatırım Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekilince istinaf yoluna götürüldüğü, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince davalı ... İnşaat Emlak Nakliyat Turizm Yatırım Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamından, müteveffa sigortalı Mehmet Kazan’ın davalı ...'a ait inşaatta dış cephe boyası yaptığı sırada kullandığı yaklaşık 2 metre uzunluğundaki fırçanın çalışılan inşaata 1.5-2 metre yakından geçen gerilim hattına dokunması sonucu sigortalının akıma kapılarak yaralandığı ve 18/05/2011 tarihinde vefat ettiği, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı raporunda meydana gelen olayın iş kazası olduğu, davalı ...'ın asıl işveren, davalı ... şirketinin alt işveren olduğunu, kazanın meydana gelmesinde alt işveren ... şirketinin %100 kusurlu olduğunun belirtildiği, Dörtyol C. Savcılığının 2012/933 sayılı soruşturma dosyasında iş kazası nedeniyle taksirle ölüme neden olma suçundan davalılardan ... şirketinin yetkilisi Durdu Mehmet Yıldız hakkında yürütülen soruşturma sonucunda kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, Dörtyol 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/349 Esas sayılı dosyasında dava konusu iş kazası nedeniyle taksirle ölüme neden olma suçundan yargılanan davalı ... hakkında kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle beraat kararı verildiği, bu kararın Yargıtay 12. Ceza Dairesi onaması kesinleştiği, işbu dosyada mahkemece alınan 24/12/2017 tarihli ve tarafların itirazı üzerine alınan 10/12/2018 tarihli kusur bilirkişi raporlarında; davalı işveren ... şirketinin % 50, davalı ...'ın % 30, müteveffa işçinin % 20 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği ancak bahse konu raporlarda olayın meydana gelmesini önleme yönünden işverenin alması gerekli veya alabileceği önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususların ayrıntılı bir biçimde incelemek, ceza dosyasında verilen kusurları irdelemek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hususlarının duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmadığı, çelişkilerin giderilmediği, mahkemenin de bu rapor ile yetinerek karar verdiği anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca dosya kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir.
İş kazalarında olay, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik İlkeleri çerçevesinde değerlendirilmeye tabi tutulmalıdır. İşverenin iş kazası sonucu meydana gelen zarar nedeniyle hukuki sorumluluğu yasa ve içtihatlarla belirlenmiş olan ayrık haller dışında ilke olarak iş akdinden doğan işçiyi gözetme (koruma) borcuna aykırılıktan kaynaklanan kusura dayalı sorumluluktur. İnsan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin işçilerin sağlığını ve güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğudur.
İş kazasından doğan tazminat davalarının özelliği gereği, İş Kanunu'nun 77. maddesinin öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle işverenin niteliğine göre, iş yerinde uygulanması gereken İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin iş yerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmelidir. (Hukuk Genel Kurulunun 16.06.2004 gün ve 2004/21-365 E.-369 K.sayılı ilamı da aynı yöndedir.)
Bu açıklamadan olarak şüphesiz ki tarafların kusur durumu irdelenirken konusunda ehil bilirkişilere olayı inceletmek kadar olaya neden olan tüm saiklerin bir bütün olarak ele alınması ve bu kapsamda da taraflarca ortaya konulan iddia ve savunmalar ile tüm delillerin titizlikle değerlendirilerek kusurun aidiyeti ve oranına dair raporun oluşa uygun olup olmadığının tespiti gerekir.
Mahkemece yapılacak iş; yukarıda belirtilen eksiklikler tamamlanarak, hüküm altına alınacak tazminat miktarlarına etkisi bakımından, aynı olaya ilişkin ceza dosyası ile rücu dava dosyasındaki kusur raporlarının da dosya kapsamına getirtilerek -verilen kararların kesinleşip kesinleşmediğinin gözetilerek, yukarıdaki heyetlerden farklı olarak, A sınıfı İş güvenliği uzmanlarından oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyetine konuyu yukarıda açıklandığı biçimde incelettirmek, dosyada mevcut tüm raporlar arasındaki çelişkiyi gidererek, tarafların iş kazasının gerçekleşmesindeki kusur oranlarını - tarafların dosyada mevcut kusur raporlarına itirazları da göz önünde tutulmak suretiyle- her türlü şüpheden uzak şekilde tespit ettirmek, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek ( özellikle davacıların istinaf ve temyiz yoluna başvurmadığının) bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı ... İnşaat Emlak Nakliyat Turizm Yatırım Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK’nun 373/1. maddesi uyarınca kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalı ... İnşaat Emlak Nakliyat Turizm Yatırım Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesi'ne, karardan bir örneğin de Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 02/11/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.