Mahkemesi:İş Mahkemesi
Dava, iş kazası sonucu maluliyete uğrayan sigortalının ve eşinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davacılar ve davalı .... tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dava, zararlandırıcı olay sonucu bedensel bütünlüğü zarara uğrayan sigortalının ve eşinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, sigortalı yararına taleple bağlı kalınarak 230.667,50-TL maddi, 60.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 04/05/2012 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Mahkemece, Kapatılan 21. Hukuk Dairesi’nin 26/06/2018 tarih ve 2016/19689 E- 2018/5696 K sayılı bozma ilamı öncesinde, sigortalı yararına 236.772,56-TL maddi, 20.000,00-TL manevi, eşi yararına 7.000,00-TL manevi tazminata karar verilmiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; yerel mahkemece verilen bahse konu kararın “.. davaya konu olayın Kurum tarafından iş kazası olarak kabul edilip edilmediğinin ve davacı sigortalının sürekli iş göremezlik derecesinin Kurum içi prosedürler izlenerek tespit edilmediğinin anlaşıldığı... ”şeklinde belirtilerek bozulduğu; akabinde Yerel Mahkemece Dairenin Bozma İlamına uyulduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından meydana gelen olayın iş kazası olduğunun tespit edildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen cevabi yazıda davacının sürekli iş göremezlik oranının %46,2 olduğunun bildirildiği, mahkemece Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen bu yazı ile yetinilerek, bildirilen % 46,2 sürekli iş göremezlik oranı esas alınarak karar verildiği, ancak bozma ilamında belirtilen prosedüre göre sürekli iş göremezlik derecesinin belirlenmediği, böylelikle Dairenin Bozma İlamına uygun şekilde hüküm tesis edilmediği anlaşılmıştır.
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin davalarda (tazminat davaları) öncelikle haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından sigortalıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay’ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir. Diğer yandan, sigortalıya bağlanacak gelir ve hükmedilecek tazminatın miktarını doğrudan etkilemesi nedeniyle, işçide oluşan meslekte güç kayıp oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeksizin kesin olarak saptanması gerekir.
5510 sayılı Yasa’nın 13. maddesinde İş kazasının 4 ncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5 nci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile bildirilmesinin zorunlu olduğu, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde iş kazasının öğrenildiği tarihten başlayacağı, Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık İş Müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabileceği bildirilmiştir.
5510 sayılı Yasa’nın 18 nci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 ncu maddesinde iş kazası sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık Kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı; iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir.
5510 sayılı Yasa’nın 95. maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usûlüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usûlüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.
Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.
Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.
Bu açıklamalardan olarak somut olayda, ATK 3.İhtisas Dairesince davacı sigortalının sürekli iş gücü kaybı oranı %45,2 olarak belirtilirken aynı yaralanma olayı nedeniyle SGK tarafından gönderilen yazıda bu kez sigortalının sürekli iş gücü kaybı oranının %46,2 olarak belirtildiği, Mahkemece davacının sürekli iş göremezlik oranına ilişkin bu raporlar arasındaki çelişki giderilmeden SGK tarafından gönderilen yazıya itibar edilerek eksik incelemeyle karar verildiği anlaşılmıştır. Oysa ki davacı yararına hükmedilecek maddi ve manevi tazminatları doğrudan etkilemesi nedeniyle işçide oluşan sürekli iş göremezlik oranının 5510 sayılı Yasa'daki düzenlemeye uygun olarak hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeksizin saptanması gerekmekte olup maluliyet oranlarına dair mevcut çelişki giderilmeden karar verilmesi doğru değildir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılması gereken iş; öncelikle sigortalının sürekli iş göremezlik oranında oluşan çelişkiyi yukarıda da açıklandığı şekilde ATK İkinci İhtisas Kurulundan son bir rapor alarak gidermek, ATK İkinci İhtisas Kurulu tarafından tespit olunan maluliyet oranının farklı olması halinde bu kez Kurumun (SGK) kayıtlarını değiştirmesi noktasında ilgilisinin (ATK İkinci İhtisas Kurul raporu lehine olan taraf) Kuruma müracaatını sağlamak, ilgilisinin başvurusu üzerine Kurumun ATK İkinci İhtisas Kurulunca belirlenen bu maluliyet oranını kabul etmesi halinde davacının ATK İkinci İhtisas Kurulu tarafından belirlenen maluliyet oranına göre maddi ve manevi tazminatlar için neticeye varmak, aksi halde ( Kurumun ATK İkinci İhtisas Kurulunca belirlenecek maluliyet oranına göre işlem yapmaması halinde) ise bu kez Kurumun hak alanını ilgilendirip işbu davada Kurum taraf olmadığından SGK'nın ve işverenin hasım gösterileceği maluliyetinin oranının tespit davası açması hususunda ilgilisine ( ATK İkinci İhtisas Kurul raporu lehine olan taraf ) önel vermek ve bu davadan çıkacak sonuca göre davacının maluliyet oranını kesin olarak tespit etmek, yine davacının maddi zararını yeniden hesaplatmak , ancak yapılacak yeni hesapta usuli kazanılmış hak da dikkate alınarak dosyada mevcut daha önce alınan hesap raporundaki verilerin dikkate alınması, işlemiş devrenin ileri çekilmemesi, daha sonra yürürlüğe giren asgari ücretteki farkların rapora yansıtılmaması ve ilk peşin sermaye değerinin rücü edilebilir kısmının tenzil edilmesi suretiyle davacının Kurumca karşılanmamış maddi zararını ortaya çıkarmak, son olarak da tüm delilleri ve taraflar yararına oluşan usuli kazanılmış hak durumunu da gözeterek maddi ve manevi tazminat davaları bakımından bir karar vermekten ibarettir.
O halde davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacılar ve davalılardan ....'ye iadesine, bozmanın niteliğine göre davacıların ve davalı .... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 29/06/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.