Mahkemesi: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
İlk Derece
Mahkemesi: Burdur 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Dava, davalı şirket nezdinde 01.04.2015 – 14.09.2015 tarihleri arası kesintisiz çalışmanın tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine dair verilen karara karşı davacı, davalı ve fer’i müdahil vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ve fer’i müdahil vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
A) DAVACININ İSTEMİ :
Davacı, davalıya ait işyerinde 01.04.2015 – 14.09.2015 tarih aralığında çalışmanın tespiti istemine ilişkindir.
B) DAVALILARIN CEVABI
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özet olarak; İşyerinin açılışının 13/05/2015 olduğunu, işe başvuru talep formunda bizzat kendi yazısı ile 13/05/2015 tarihinde hazırladığını, işe başlaması için gereken evraklardan nüfus kayıt örneğinin 21/05/2015, sağlık raporunun 22/05/2015 tarihli olduğunu, banka hesabının bu tarihte açıldığını, resmi açılıştan önce çalışmasının mümkün olamayacağını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Fer’i Müdahil SGK cevap dilekçesinde özetle, kurum kayıtlarına göre davacının 25/05/2015 tarihinde işe alındığının göründüğünü belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C) İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI :
İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine davacının 01.04.2015 ile 24.05.2015 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine dair karar verilmiştir.
D) BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNİN KARARI :
Davacı, davalı ve fer’i müdahil vekilleri tarafından İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinafa başvurulması üzerine; istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
E) TEMYİZ TALEBİ :
Davalı ve fer’i müdahil tarafından, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın kaldırılmak suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.
F) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, İlk Derece Mahkemesince yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.” Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 25.05.2015 tarihli işe giriş bildirgesine istinaden davalı nezdinde 25.05.2015 ile 14.09.2015 tarih aralığında hizmetinin bildirildiği; mahkemece, işbu bildirilen sürenin başlangıcına kadar çalışmaya dair hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Eldeki davada, tanık beyanları irdelendiğinde, davacının bildirim öncesi çalışmalarının sürekli olmadığı anlaşılmakla, davacının kaç gün boyunca, günde kaç saat çalıştığına dair tanıkların ayrıntılı beyanları alınmak suretiyle tespiti gereken süreler tereddütsüz şekilde kanıtladıktan sonra; sonuca göre Mahkemece karar verilmelidir.
İlk Derece Mahkemesince, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davalı ve fer-i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.11.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.