Mahkemesi: ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi
Dava, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davacılar ...,... ve davalılar ..., ... Madencilik San Lav. İşl. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. ile davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, davacılar ..., ... ve davalılar ..., ... Madencilik San Lav. İşl. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. ile davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili, davacıların murisi ...’ın 17.10.2012 tarihinde kaçak kömür ocağında elektrik çarpması sonucu ölümü olayının iş kazası olduğunun tespitini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince,davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ... ve davalı ... aleyhine açmış olduğu davasının reddine,davacının davalı ..., ... ve ... Madencilik aleyhine açmış olduğu davasının kabulü ile,davacıların murisi...'ın 17.12.2012 tarihli ölümünün iş kazası sonucu olduğunun tespitine karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince ,davacılar ..., ... ve davalılar ..., ... Madencilik San. ... İşletmeciliği ve Nak. Tic. Ltd. Şti ile dahili davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
... vekili , meydana gelen olayın yapılan teftiş sonucu iş kazası olarak sayılamayacağının tespit edildiğini belirterek temyiz etmiştir.
Davalılar ..., ... Maden San.Lav. İşl.ve Nak.Tic.Ltd. Şti vekili, davacılar murisi ile davalılar arasında işçi işveren ilişkisi, herhangi bir hizmet sözleşmesi olmadığını,olayın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını , kararın bu nedenle bozulmasını talep etmiştir.
Davacılar vekili, davalı ... ve davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davacı ... , kendi adına asaleten ve kardeşi ... adına vesayeten, murisleri ...'ın 17.10.2012 tarihli ölümünün iş kazası sonucu olduğunun tespiti istemi ile ..., ..., ..., ... Madencilik Ltd.Şti ile ... aleyhine iş bu davayı açmıştır.
... İş Mahkemesinin 2019/358 Esas,2020/188 Karar sayılı dosyasında;vefat eden ...’ın eşi ..., davalılar ... ve SGK aleyhine açtığı davada, ....'ın 17.10.2012 tarihinde ...'a ait iş yerinde çalışırken vefat etmesi ile sonuçlanan olayın iş kazası olduğunun tespitine, davacının iş kazası sonucu ölüm geliri bağlanması talebinin reddine dair kurum işleminin iptali ile ölüm geliri bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, her iki dosyanın birleştirilmesine karar verilmiş ve her iki dosyanın yargılaması ....İş Mahkemesinin 2017/433 Esas sayılı dosyası üzerinden sürdürülerek, 2017/433 Esas 2019/11 karar sayılı 22.01.2019 sayılı kararı ile; “asıl davanın ve birleşen davanın kabulü ile, asıl dava davacısı ... ve birleşen dosya davacıları ... ve ...'ın murisi ...'ın 17.12.2012 tarihli ölümünün iş kazası sonucu olduğunun tespitine, 2017/433 Esas sayılı dava yönünden davacı ...'a muris ...'ın ölüm tarihini takip eden aybaşından(01.11.2012)itibaren 5510 sayılı kanun 20/1.maddesi gereğince aynı kanun 34 ve 35 maddeleri de dikkate alınarak ölüm geliri bağlanmasına gerektiğinin tespitine, aksine kurum işleminin iptaline” karar verilmiştir.
Kararın davalılar ..., ..., ... Ltd.Şti., TTK, davalı SGK vekillerince istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesi’nin 04.12.2019 tarih 2019/1348 Esas, 2019/1783 karar sayılı ilamı ile “ Her ne kadar ilk derece mahkemesince davaların birleştirilmesi karar verilerek her iki dava hakkında birlikte hüküm kurulmuş ise de davalar arasında kısmen bağlantı bulunmakla beraber davacıların ve önemli ölçüde davaların farklı olduğu her iki davadaki talep sonucunun da tamamen aynı olmadığı anlaşılmakla birleştirme kararı verilmesi doğru olmamıştır. Birleşen davanın tefriki ile yargılamanın ayrı ayrı yapılması gerekir” gerekçesi ile ve diğer usuli eksikliklerin giderilmesi gerektiği de belirtilerek ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesince, dosyaların tefrikine karar verilerek iş bu dosyanın 2020/26 Esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam edilip, davanın kısmen kabulüne hükmedilmiştir.
Tefrikine karar verilerek ayrı ayrı sonuçlandırılan dosyaların her ikisinde de , davacılar murisi ...'ın 17.10.2012 tarihinde geçirdiği kaza sonucu vefat etmesine neden olan olayın iş kazası olduğunun tespiti istemi bulunmakta olup ,her iki dosyada da işveren olduğu iddiası ile ...’ a karşı dava açılmış, 2020/ 26 esas sayılı dosyada ...’la birlikte ayrıca ..., ..., ..., ... Madencilik davalı olarak gösterilmiştir.
Her iki dava da iş kazası tespiti talebini içermekte olup,murisin mirasçıları tarafından açıldığı anlaşılmakla ,olayın nasıl olduğu, 5510 sayılı Yasanın 13’inci maddesinde belirlenen şartların olup olmadığı hususunun belirlenmesi, uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi gereği ve farklı birbiriyle çelişen kararlar çıkmaması için davaların mutlaka birleştirilerek görülmesinin usuli açıdan zorunlu olduğu gözetilmeden, tefrik edilerek yargılamanın sonuçlandırılması isabetsizdir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davacılar ..., ... ve davalılar ..., ... Madencilik San Lav. İşl. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. ile davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm, sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır.
SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Dairesi kararının HMK’nın 373/1. maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 06.12.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.